พื้นดินทุกตารางนิ้วมีความหมาย เนื่องจากว่ามันเป็นสิ่งที่มีอยู่อย่างจำกัดที่ไม่สามารถเพิ่มได้อีกแล้ว แต่หากเรามองในแง่ของการถือครอง และการใช้ประโยชน์ ก็จะพิจารณากันไปอีกแบบ ซึ่งเราสามารถเปลี่ยนแปลงในเงื่อนไขได้ แต่ทั้งนี้ก็จะแตกต่างกันออกไป

อย่างไรก็ตามเรามองในแง่ของอนาคตที่ประชากรเพิ่มขึ้น ในขณะที่ผืนแผ่นดินยังมีเท่าเดิม แน่นอนครับวันนั้นเราจะมีสัดส่วนการถือครองที่ดินต่อคนน้อยมาก โดยเฉพาะพื้นที่ที่ใช้ในการเกษตร ผมเชื่อว่าจะถูกแบ่งย่อยเหลือเป็นแปลงเล็กแปลงน้อย สุดท้ายอาจจะมีครอบครัวละ 1 ไร่ หรือน้อยกว่าด้วยซ้ำไป แล้วเมื่อวันนั้นมาถึงเราจะทำอย่างไร

 1 ไร่ทำอะไรดี ก็เหมือนกับที่เคยนำเรียนพี่น้อง KM ไปในครั้งก่อนๆ ครับว่า 1 ไร่ สามารถเลี้ยงครอบครัวให้มีอยู่มีกินได้อย่างมีความสุขจริง นี่เป็นคำตอบที่ปราชญ์ชาวบ้านอิสานหลายท่านได้สรุปออกมาซึ่งมีความสอดคล้องต้องกัน ทำอย่างไรล่ะจึงจะรอด ผมขอนำเรียนอย่างนี้ครับว่าจากประสบการณ์ที่ผมเคยทำมาเมื่อหลายปีที่แล้วผมมีพื้นที่ 1 ไร่ และได้แบ่งพื้นที่ใช้สอยเป็นส่วนดังนี้

1. ปลูกบ้านสำหรับที่อยู่อาศัย และโรงเรือนรีดนมโค พื้นที่ 50 ตารางวา

2. โรงเรือนโคนม 3 ตัว และที่เก็บฟาง พื้นที่ 50 ตารางวา

3. คอกหมู 3 ตัว เป็ด ไก่ พื้นที่ 6 ตารางวา

4. แปลงผัก พื้นที่ 24 ตารางวา

5. ปลูกหญ้า พื้นที่ 250 ตารางวา

6. พื้นที่นั่งเล่น ประมาณ 20 ตารางวา

จากการดำเนินกิจกรรมดังกล่าว ผมพอที่จะมีรายได้จากการเลี้ยงโคนมเป็นหลัก เมื่อรวมทุกอย่างแล้วจะมีรายได้เฉลี่ยประมาณ 6,000 บาทต่อเดือน หลังหักค่าใช้จ่าย ซึ่งเป็นการทำงานวันหนึ่งประมาณ 3 - 4 ชั่วโมง ซึ่งผมคิดว่าหากเพิ่มกิจกรรมเข้าไปเสริมอีกเพื่อให้การทำงานเต็มเวลาน่าจะมีรายได้ที่เพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตามในการดำเนินกิจกรรมใดๆ เราสมารถที่จะเลือกทำอะไรก็ได้เพื่อให้สอดคล้องกับวิถีชีวิต และความเป็นอยู่ของเรา แล้วแต่ว่าเราจะเลือกเส้นทางเดินอย่างไร นี่เป็นเพียงหนึ่งประสบการณ์ชีวิตเท่านั้นที่นำมาเล่าสู่กันฟัง

ขอบคุณครับ

อุทัย อันพิมพ์

27 กันยายน 2549