การศึกษาสร้างคน คนสร้างชาต

กระบวนการศึกษาในการสร้างบุคลากรจะต้องประกอบด้วยสถานศึกษาที่มีคุณภาพซึ่งเต็มไปด้วยครูอาจารย์ที่มีคุณภาพเช่นกัน
รวมทั้งการสนับสนุนของภาครัฐ
แต่ที่สำคัญที่สุดคือทุกคนในประเทศที่ต้องตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษาการศึกษาหมายถึงกระบวนการเรียนรู้เพื่อความเจริญงอกงามของบุคคลและสังคม
โดยการถ่ายทอดความรู้ การฝึก การสืบสานทางวัฒนธรรม
การสร้างสรรค์จรรโลงความก้าวหน้าทางวิชาการ
การสร้างองค์ความรู้อันเกิดจากการจัดสภาพแวดล้อม สังคม
การเรียนรู้และปัจจัยเกื้อหนุนให้บุคคลเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิตการศึกษาจะต้องเน้นให้บุคคลเกิดการคิดที่เป็นการคิดให้เป็น
ซึ่งประชากรไทยยังขาดการคิดเป็นอยู่
ในขณะเดียวกันภาครัฐต้องร่วมมือกับภาคเอกชนในการส่งเสริมกำลังปัญญาของชาติเพื่อนำมาพัฒนาประเทศหรือการที่จะมีบุคคลมาสร้างชาตินั่นเอง
กำลังปัญญา หมายถึง คุณภาพของกำลังคนอันเป็นแรงงาน
ตลอดจนศักยภาพในการพัฒนาความรู้และเทคโนโลยีใหม่ ๆจากตารางดัชนีกำลังปัญญาของประเทศไทยระดับการศึกษาของแรงงานไทยยังอยู่แค่ระดับประถมต้นและในแง่สัดส่วนของนักวิทยาศาสตร์และเงินลงทุนด้านวิจัยก็ยังต่ำกว่าประเทศญี่ปุ่น
เกาหลี หรือฮ่องกง
ดังนั้นภาครัฐต้องมีความจริงใจที่จะสนับสนุนการศึกษาเพื่อการพัฒนาแรงงาน
อันจะนำมาซึ่งการพัฒนาประเทศต่อไป

  การศึกษา หมายถึงกระบวนการเรียนรู้เพื่อความเจริญงอกงามของบุคคลและสังคม
โดยการถ่ายทอดความรู้ การฝึก การสืบสานทางวัฒนธรรม การสร้างสรรค์จรรโลงความก้าวหน้าทางวิชาการ
การสร้างองค์ความรู้อันเกิดจากการจัดสภาพแวดล้อม สังคม
การเรียนรู้และปัจจัยเกื้อหนุนให้บุคคลเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต (มาตรา 4 พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ
พ.ศ. 2542 ) จากความหมายจะเห็นว่าการศึกษาจะช่วยสร้างคนหรือบุคคลให้เจริญงอกงามและส่งผลต่อสังคมในฐานะที่แต่ละบุคคลมาอยู่รวมกันเป็นสังคมก็ตรงกับประโยคที่ว่า
“ การศึกษาสร้างคน คนสร้างชาติ “ ดังนั้นบทความนี้จึงขอเสนอกระบวนการที่การศึกษาสร้างคน
และกระบวนการสร้างชาติ กระบวนการของการศึกษาที่สร้างคนที่สำคัญคือ สถานศึกษา สถานศึกษา หมายถึง
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัย โรงเรียน ศูนย์การเรียน วิทยาลัย สถาบัน มหาวิทยาลัย
หน่วยงานการศึกษาหรือหน่วยงานอื่นของรัฐหรือของเอกชน
ที่มีอำนาจหน้าที่หรือมีวัตถุประสงค์ในการจัดการศึกษา (มาตรา 4 พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ
พ.ศ. 2542 ) สำหรับสถานศึกษาในระดับมหาวิทยาลัยควรมีบทบาทและภารกิจ
ดังนี้ 1. การเป็นสถาบันสร้างรวบรวมและประยุกต์องค์ความรู้ทางวิชาการมากกว่าการเป็นสถาบันสอนนิสิต/นักศึกษาเพียงอย่างเดียว 2. การเป็นผู้นำแห่งสำนึกสาธารณะของสังคม(ไท วังจันทร์, หน้า 3-4) ซึ่งบทบาทของมหาวิทยาลัยก็เพื่อให้ได้บุคคลที่มีคุณภาพมารับใช้สังคม
เป้าหมายของการศึกษาในปัจจุบันไม่ได้จบอยู่ที่คน ๆ
หนึ่งสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกซึ่งสูงสุดแล้วในกระบวนการการศึกษา
แต่หมายถึงการศึกษาตลอดชีวิตเพราะการศึกษาสร้างคนให้รู้จักคิด ทำและเป็นผู้นำทางเศรษฐกิจและสังคม
บุคคลที่การศึกษาสร้างควรมีลักษณะที่พึงประสงค์สำหรับศตวรรษนี้
ควรพร้อมด้วยความคิด 10 มิติ อันประกอบด้วย
การคิดเชิงวิทยาการ การคิดเชิงวิเคราะห์ การคิดเชิงสังเคราะห์
การคิดเชิงเปรียบเทียบ การคิดเชิงมโนทัศน์ การคิดเชิงสร้างสรรค์ การคิดเขิงประยุกต์
การคิดเชิงกลยุทธ์ การคิดเชิงบูรณาการ และการคิดเชิงอนาคต (เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ หน้า XI) ดังนั้นกระบวนการศึกษาสร้างคนในยุคปฏิรูปการศึกษาของประเทศไทย
สถาบันการศึกษาต้องตระหนักและให้ความสำคัญเพราะการได้บุคคลที่มีความรู้ความสามารถและมีความคิดที่มีศีลธรรม
จริยธรรม มีความคำนึงถึงส่วนรวมหรือสังคมแล้วจะทำให้ประเทศชาติเจริญก้าวหน้า
ปัญหาของการศึกษาอยู่ที่การไม่สามารถทำให้คนคิดเป็น (เกรียงศักดิ์
เจริญวงศ์ศักดิ์ หน้า 54) ซึ่งท่านได้เสนอวิธีการส่งเสริมให้คนคิดเป็น
คือ 1. สนับสนุนเอกชนตั้งโรงเรียนนักคิด เช่น
การคิดสำหรับนักสื่อสารมวลชน การคิดสำหรับนักบริหาร หารคิดสำหรับข้าราชการ
การคิดสำหรับพ่อแม่ เป็นต้น 2. พัฒนารูปแบบการเรียนการสอนเพื่อการคิดโดยการเรียนการสอน: จากเลกเชอร์ 100 % เป็นเลกเชอร์ 30% อภิปราย 70
% โต๊ะเรียน : จากหันหน้าเข้าหาครูอาจารย์
เป็นหันหน้าเข้าหากัน การสอบ : จากปรนัย 90 % เป็นการสอบอัตนัย 90 % การทบทวน : จากเน้นการทำแบบถาม - ตอบ เป็นเน้นการเขียนเรียงความ
3. อบรมพ่อแม่เพื่อนำไปเลี้ยงลูกให้เติบโตทางความคิด หลัก :
ทุกคำถามควรได้คำตอบ รับฟังและยอมรับด้วยใจเปิดกว้าง
ยืนบนหลักการอย่างมีเหตุผล สอนเด็กให้รู้จักคิดหาคำตอบ สร้างความรับผิดชอบตนเอง
สนับสนุนให้จดบันทึกประจำวัน ไม่ใช่ระบบอาวุโสสุดโต่ง
ปัญหาของการศึกษาอย่างหนึ่งคือการขาดการสนับสนุนจากภาครัฐ
ซึ่งในปัจจุบันภาคเอกชนเข้ามามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาการศึกษา
ดังนั้นรัฐควรมีนโยบายส่งเสริมการลงทุนทางการศึกษาของภาคเอกชนโดยใช้มาตรการต่าง ๆ อาทิเช่น การให้สิทธิพิเศษทางภาษี
เช่นการงดเว้นหรือลดภาษีทุกชนิดทั้งทางตรงทางอ้อมที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา
เช่นภาษีนำเข้าอุปกรณ์หรือเครื่องมือต่าง ๆ ทางการศึกษา
ภาษีรายได้ทุกประเภทที่มีผลต่อการก่อตั้งสถานศึกษา เป็นต้น  การอำนวยความสะดวกในด้านต่าง ๆ เช่น
การลดระเบียบขั้นตอนที่ยุ่งยากของการดำเนินการของการจัดตั้งสถานศึกษาเพื่อลดความล่าช้าหรือการศึกษาภาครัฐจัดสรรด้านสาธารณูปโภคต่าง ๆ เพื่อพร้อมสำหรับภาคเอกชนในการจัดตั้งสถานศึกษา เป็นต้น
การให้การสนับสนุนภาคเอกชนในการบลงทุนทางการศึกษาในสาขาวิชาที่จำเป็นในการพัฒนาประเทศในภาพรวมระยะยาว สนับสนุนให้บริษัทธุรกิจขนาดใหญ่จัดการศึกษาเองหรือจัดการศึกษาร่วมกับสถานศึกษา
สนับสนุนให้บริษัทธุรกิจเป็นผู้ลงทุนเพื่อให้ได้เด็กเก่งเข้าทำงานในบริษัท
ส่งเสริมองค์กรภาคประชาชนจัดตั้งกองทุนเพื่อการศึกษาที่หลากหลาย กระบวนการของการศึกษาสร้างคนที่สำคัญซึ่งอยู่ในสถานศึกษา คือ ครู อาจารย์ผู้ประสิทธิประสาทวิชาแก่ลูกศิษย์

จากที่กล่าวมาข้างต้นถึงกระบวนการศึกษาที่พัฒนาคนโดยมีสถานศึกษา
ครูอาจารย์และการส่งเสริมของรัฐ แต่ที่สำคัญคือ
คนทุกคนต้องตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษา
เพราะการศึกษาถือเป็นการพัฒนาตนเองตลอดชีวิต
กระบวนการของการศึกษาสร้างคนจะส่งผลให้คนที่มีคุณภาพมาส่งเสริมและพัฒนาประเทศชาติให้เจริญก้าวหน้า
(เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ หน้า 138 - 143)