หยิบทางวิจัยสังคมตามแนวพุทธ

การวิจัยทางสังคมศาสตร์ตามแนวพุทธศาสตร์

บรมครูการวิจัยตามแนวพุทธศาสตร์  มี  4  เรื่อง ที่ ท่าน ศ. สุธิวงศ์  พงศ์ไพบูลย์ ยึดถือดังนี้

1. พระปฐมสมโพธิกถา  ฉบับพิสดาร  29  ปริจเฉท  ของ กรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส

2.ไตรภูมิพระร่วง  ของพระยาลิไทย

3. กามนิต  แปลโดย  นาคะประทีป  และเสถียรโกเศศ

4. พระปรมัตถ์คำกาพย์  วรรณกรรมท้องถิ่นภาคใต้  ของนิรนาม

วิจัย  รากศัพท์คือ  จิ  หมายถึง  กอง  ก่อสร้าง  สั่งสม  เมื่อประกอบศัพท์เป็น  จย  แปลว่า  การสั่งสม  การเก็บ  การก่อ  เติมอุปสรรค  วิ  เป็น  วิจัย  คือ  การรวบรวมไว้อย่างดีอย่างเป็นระเบียบ

ตรงกับการสั่งสมบุญ  นำมาซึ่งความสุข  แนวทางพุทธนั้นเอง

ทางพุทธว่า  ธัมมวิจัย  การสืบค้นธรรม  ในสัมโพชฌงค์  7 

ทางพุทธคือ ปัญญา 3

1. สุตมยปัญญา  ระดับ ป. ตรี

2. จินตามยปัญญา  ระดับ ป. โท

3. ภาวนามยปัญญา  ระดับ  ป. เอก

มหาบัณฑิต  ควร...รู้ทุกสิ่งทุกอย่างในบางอย่าง  และรู้บางอย่างในทุกสิ่งทุกอย่าง

พระสงฆ์ควรต้องรู้ให้หมดในเรื่องของพระสงฆ์และพระพุทธศาสนา  ส่วนรู้บางอย่างในทุกอย่างคือ  ต้องรู้บ้างในเรื่องชาวบ้าน  ไม่ใช่ไม่รู้อะไรเลย

ฐานคิดวิจัยทางสังคมศาสตร์

1. เน้นพื้นที่ศึกษาชัดเจน

2. เน้นถือเอาคนเป็นศูนย์กลางของการวิจัย  ให้ความสำคัญต่อคน  ความเป็นคน , บทบาทของคน, ศักยภาพของคน , ผลกระทบต่อคน , เป้าหมายการวิจัยก็  เพื่อคน 

3. เน้นจิต  คือ  สะสมแล้ว , สะสมความคิดความรู้  กุศลปรุงแต่งกรรม  วัฒนธรรมปรุงแต่งคน

4. เน้นทางสังคมคือ  เห็นคนอย่างจะแจ้ง

5. เน้น ให้ความสำคัญจุลภาคไม่น้อยกว่ามหัพภาค