ขั้นตอนที่ 1
การเตรียมกล้ามเนื้อให้พร้อมต่อการกระตุ้นพัฒนาการ ทำท่าละ 20-30 ครั้ง
เด็กที่มีกล้ามเนื้ออ่อนปวกเปียก ให้มีการเคลื่อนไหวแบบเร็วและแรงไม่เป็นจังหวะ
เด็กที่มีกล้ามเนื้อแข็งแรเกร็ง ให้ทำการเคลื่อนไหวแบบช้าๆ สม่ำเสมอ เป็นจังหวะ
โดยการเตรียมพร้อมกล้ามเนื้อก่อนการกระตุ้นพัฒนาการ 1. การออกกำลังกายส่วนแขน ประกอบด้วย
- ข้อไหล่ ประกอบด้วย ยกแขนขึ้นลง,กางและหุบไหล่,ลงน้ำหนักที่หัวไหล่
- ข้อศอก , ข้อมือ และมือ
2. การออกกำลังกายส่วนขา ประกอบด้วย ข้อสะโพก , ข้อเข่า , ข้อเข่า และข้อเท้า
ขั้นตอนที่ 2
กระตุ้นพัฒนาการตามลำดับขั้นของอายุ โดยจะกระตุ้นพัฒนาการในขั้นที่เด็กติดอยู่และจะพยายามทำการกระตุ้นให้ครบทุกด้านที่เด็กติดอยู่ รวมถึงทำการกระตุ้นพัฒนาการในขั้นถัดไปให้เด็กด้วย
ช่วงอายุ 3-4 เดือน : ชันคอ การฝึกชันคอ
1.ฝึกในท่านอนหงาย
การหันศีรษะไปมาซ้ายขวา
- การใช้สิ่งของสีสันสดใส มีเสียงดัง เขย่าบริเวณหน้า เคลื่อนของเล่นไปมาซ้ายขวา ให้เด็กหันศีรษะตาม หรือมีการใช้มือลูบบริเวณแก้ม หู ของเด็กเบาๆ เด็กจะหันไปด้านที่ถูกสัมผัส
การผงกศีรษะ
- ใช้ของเล่นที่มีสีสันสดใส มีเสียงดัง สั่นหรือเขย่าบริเวณหน้าอกเด็ก ให้เด็กสนใจและผงกศีรษะขึ้น - ผู้ฝึกจับมือเด็กทั้งสองข้าง ออกแรงดึงเด็กขึ้นเบาๆ ถ้าเด็กอ่อนแรงมากให้จับบริเวณไหล่เด็กทั้งสองข้าง ค่อยๆดึงเด็กขึ้นมา แล้วโยกเด็กไปมาหน้าหลังซ้ายขวา
ช่วงอายุ 4-5 เดือน : พลิกตะแคงตัว ซ้ายขวา
1.พลิกจากท่านอนหงายไปนอนตะแคง
- จัดเด็กอยู่ในท่านอนหงาย ถ้าจะตะแคงตัวไปทางซ้ายของเด็ก ผู้ฝึกจับแขนด้านซ้ายของเด็กเหยียดขึ้นเหนือศีรษะ ใช้ของเล่นกระตุ้นให้เด็กหันศีรษะไปหรือจับศีรษะหันไปทางซ้าย - จับขาขวาของเด็กให้งอสะโพกและเข่าเข้ากลางลำตัว พร้อมกับพลิกตัวเด็กไป เด็กจะตะแคงตัวไปได้ ถ้าเด็กไม่ยอมพลิกตัวไป ผู้ฝึกจับมือขวาของเด็กและดึงไป(ถ้าตะแคงไปทางขวา ก็ทำในลักษณะเดียวกัน)
2.พลิกจากท่านอนหงายไปนอนคว่ำ
ทำเช่นเดียวกับข้อ 1 เมื่อเด็กอยู่ในท่านอนตะแคงแล้ว ให้กระตุ้นต่อโดยจับมือเด็กดึงไป ให้เด็กพลิกตัวมาอยู่น่านอนคว่ำ
3.พลิกตัวจากท่านอนคว่ำไปท่านอนหงาย
เด็กอยู่ในท่านอนคว่ำ ผู้ฝึกกระตุ้นให้เด็กยกศีรษะขึ้นไปด้านหลังเล็กน้อย มือข้างหนึ่งของผู้ฝึกจับที่ศีรษะหรือไหล่ของเด็กพร้อมกับบิดศีรษะและไหล่ออกสู่ท่านอนหงาย ขณะเดียวกันมืออีกข้างของผู้ฝึกจับขาเด็กให้งอเข่าพร้อมกับบิดและกางออกสู่ท่านอนหงาย
ช่วงอายุ 6-7 เดือน : นั่งได้
วิธีการฝึกนั่ง
– จับเด็กนั่งขัดสมาธิ ผู้ฝึกจับบริเวณสะโพกทั้งสองข้าง โดยพยุงลำตัวให้ตั้งตรง โยกเด็กเบาๆ ไปหน้าหลัง ซ้ายขวา ค่อยๆลดการพยุงเด็กลง
– เมื่อเด็กนั่งทรงตัวได้แล้ว ให้เด็กนั่งห้อยขาบนโต๊ะเตี้ย เล่นโยนบอลกับเพื่อน ผู้ฝึกคอยดูแลไม่ให้เด็กล้ม
การฝึกลุกขึ้นนั่ง
1.จากท่านอนตะแคง
- จัดเด็กอยู่ในท่านอนตะแคง ผู้ฝึกอยู่ด้านหลังเด็ก มือข้างหนึ่งของผู้ฝึกสอดใต้รักแร้ของเด็ก มืออีกข้างหนึ่งจับที่ไหล่ด้านบนของเด็ก ออกแรงดึงขึ้นพร้อมกับโน้มตัวเด็กมาด้านหน้า เด็กจะตั้งข้อศอกและลงน้ำหนักบนแขนท่อนล่างแล้วเหยียดข้อศอกขึ้น ลงน้ำหนักบนมือ เด็กจะค่อยๆเลื่อนมือมาข้างหน้าเพื่อให้นั่งตรงได้
2.จากท่านอนคว่ำ - จัดเด็กอยู่ในท่านอนคว่ำ ผู้ฝึกเข้าทางด้านหลังเด็ก
จับขาของเด็กงอเข้าหาลำตัวทั้งสองข้าง ใช้มือจับที่ไหล่ทั้งสองข้างของเด็กแล้วค่อยๆดึงให้สูงขึ้น
กระตุ้นให้เด็กลงน้ำหนักบนมือทั้งสองข้าง
ค่อยๆเลื่อนมือทั้งสองข้างไปด้านหลังจนก้นของเด็กนั่งบนขาทั้งสองข้างได้
อยู่ในท่านั่งพับเพียบ
วิธีการฝึก
- จัดเด็กให้รู้จักลงน้ำหนักบนแขนท่อนล่างก่อนโดยให้เด็กอยู่ในท่านอนคว่ำ ใช้ของเล่นล่อข้างหน้าเพื่อให้เด็กชันคอขึ้น จัดแขนและมือไปด้านหน้า
- ผู้ฝึกจับขาเด็กกางออกและงอสะโพกและเข่าเข้าเต็มที่ ฝ่าเท้าแบะออกพร้อมที่จะถีบขา มือผู้ฝึกอยู่บริเวณข้อเท้าเด็ก ใช้นิ้วหัวแม่มือกระตุ้นที่ผ่าเท้าเด็กทั้งสองข้าง เด็กจะถีบตัวไปข้างหน้า
-
ในกรณีที่เด็กไม่ยอมถีบขาให้ใช้มือยกบริเวณรักแร้หรือสะโพกของเด็กพร้อมกับใช้เข่าของผู้ฝึกดันที่ฝ่าเท้าของเด็กไปข้างหน้า
เด็กจะถีบตัวไปพร้อมกับคีบไปข้างหน้า
ช่วงอายุ 8-9 เดือน : คลานได้ วิธีการฝึก: ฝึกเด็กให้อยู่ในท่าตั้งคลาน -
จัดเด็กนอนคว่ำบนที่นอนลาดเอียง
(หมอนสามเหลี่ยม) ขณะที่ฝึกคืบคลานใหม่ๆโดยใช้ของเล่นล่อด้านหน้าของเด็ก
กระตุ้นให้เด็กเคลื่อนไหวแขน ขา ลำตัวลงมาด้านหน้า เมื่อเด็กทำได้แล้วค่อยๆลดความลาดของที่นอนจนอยู่ในระดับระนาบ ฝึกคลานจากท่านั่ง - จากท่านั่งเหยียดขา ผู้ฝึกจับขาเด็กงอเข้า
จัดให้อยู่ในท่านั่งพับเพียบ ค่อยๆโน้มตัวเด็กมาด้านหน้า
ให้มือทั้งสองข้างของเด็กยันพื้น ยกลำตัวขึ้น ให้เด็กลงน้ำหนักที่เข่าทั้งสองข้าง
ผู้ฝึกพยุงเอวของเด็กเพื่อไม่ให้เด็กล้ม ช่วงอายุ 8-12 เดือน : ยืน วิธีการฝึก : การยืนเกาะ - ให้เด็กยืนเกาะเก้าอี้หรือโต๊ะเตี้ยๆ
หรือยืนในกล่องที่มีขนาดกว้างกว่าเด็กเล็กน้อย ใช้ของเล่นวางให้เด็กเล่น
เพื่อหลอกให้เด็กยืนนานๆ ขั้นตอนที่ 3 การกระตุ้นการรับรู้เวสติบูลาร์ (การทรงตัว)เป็นการจับเด็กโยกไปในทิศทางต่างๆในท่านั่ง ท่านอน โดยใช้ลูกบอล
