บทนำ : ความจำเป็น ความเป็นมา และโจทย์ของการทำงาน  

        ปัจจุบัน การสื่อสารผ่านทางเทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่ ก้าวเข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์อย่างยิ่ง ในสังคมไทยก็เช่นเดียวกัน ชีวิตประจำวันมีความเกี่ยวพันและจำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการสื่อสารมากขึ้นตามลำดับ พิจารณาได้จาก ปริมาณของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง โทรศัพท์เคลื่อนที่ และ ปริมาณของการใช้อินเทอร์เน็ต ซึ่งเพิ่มขึ้นจากในยุคแรกของการใช้อินเทอร์เน็ตเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๔ เพียง ๓๐ คน เป็นประมาณ ๗ ล้านคน

  นอกจากนั้นแล้วจากผลการสำรวจจำนวนเว็บไซต์ที่มีอยู่ทั่วโลกพบว่ามีเว็บไซต์ที่ปรากฏอยู่ในโลกอินเทอร์เน็ตกว่า ๓๕ ล้านเว็บไซต์[1]และในเวลาเดียวกันนี้มีการสำรวจถึงเว็บไซต์ที่เกี่ยวข้องกับสื่อทางเพศในกลุ่มของเว็บไซต์ลามกอนาจารจำนวน ๔.๒ ล้านเว็บไซต์ ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้ของเด็ก เยาวชนจากเว็บไซต์ที่ปรากฏในโลกของอินเทอร์เน็ตที่มีอยู่จำนวนมากมาย โดยเฉพาะเว็บไซต์ที่มีเนื้อหาไม่สร้างสรรค์นำมาซึ่งการเลียนแบบในพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมและอาจนำมาซึ่งปัญหาสังคมหลายประการ และในเวลาเดียวกัน ผู้ปกครองส่วนใหญ่ที่เข้าใจระบบอินเทอร์เน็ตก็ไม่สามารถแนะนำการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างถูกต้องรวมไปถึงการแนะนำเว็บไซต์ที่มีประโยชน์ต่อบุตรหลานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

     ทำให้ความจำเป็นของการจัดระดับความเหมาะสมของสื่ออินเทอร์เน็ตเพื่อบ่งชี้ว่าเว็บไซต์นั้นๆให้ความรู้ในเรื่องใด ตลอดจน ใช้การจัดระดับความเหมาะสมของเว็บไซต์เป็นเครื่องมือในการแนะนำเว็บไซต์ที่เหมาะสมกับช่วงวัยของผู้ใช้ และนำมาซึ่งเกณฑ์ในการที่จะเข้าไปส่งเสริมเว็บไซต์ที่สร้างสรรค์ ตลอดจน การปราบปรามเว็บไซต์ที่ไม่สร้างสรรค์ หรือการควบคุมเว็บไซต์ที่ไม่เหมาะสม

       ไม่เพียงเท่านั้น ปัญหาที่เกิดขึ้นจากเกมคอมพิวเตอร์ พบว่า ปัญหาดังกล่าวเกิดขึ้นใน ๒ลักษณะกล่าวคือ ปัญหาของการเลียนแบบพฤติกรรมในเกมคอมพิวเตอร์ และปัญหาของการใช้เวลาในการเล่นเกม[2] ปัญหาที่สำคัญอย่างยิ่งก็คือ ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการเลียนแบบพฤติกรรมในเกม เช่น เกม GTA หรือ Grand Theft Auto ซึ่งเป็นเกมคอมพิวเตอร์แบบออฟไลน์ที่มีเนื้อหาของเกมที่จะต้องปฏิบัติการก่ออาชญากรรม ที่เน้นการฆ่าและการปล้นทรัพย์ ทำให้เกิดการเลียนแบบในพฤติกรรมการโจรกรรมต่อเด็กและเยาวชน ยิ่งไปกว่านั้น เกมคอมพิวเตอร์ที่มีขายอยู่ในท้องตลาดหรือตามร้านค้าต่างๆ ส่วนใหญ่เป็นเกมที่ไม่อาจเหมาะสมสำหรับเด็ก เยาวชน

    แต่เนื่องจากสังคมไทยยังไม่มีระบบของการจัดระดับความเหมาะสมของเกมคอมพิวเตอร์ ทำให้เด็ก เยาวชนสามารถบริโภคเกมคอมพิวเตอร์ที่ไม่เหมาะสมกับวัยของตนเองได้อย่างอิสระปราศจากคำแนะนำหรือการปกป้องคุ้มครองจากสังคม นำมาซึ่งปัญหาของการเรียนรู้และซึมซับพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมจอาเกมคอมพิวเตอร์ เช่น พฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมในเรื่องเพศ การใช้ความรุนแรง รวมไปถึง การกระทำความผิดในรูปแบบต่างๆ ในทางตรงกันข้าม

    การที่สังคมไทยไม่มีระบบการประเมินคุณภาพเนื้อหาของเกมคอมพิวเตอร์เพื่อพิจารณาว่าเกมคอมพิวเตอร์นั้นนำมาซึ่งการเรียนรู้ที่สร้างสรรค์ในเรื่องใดบ้าง หมายความว่า เราไม่อาจจะบ่งชี้ได้ว่าเกมคอมพิวเตอร์ที่ปรากฏอยู่ในสังคมไทยนั้นเป็นเกมคอมพิวเตอร์ที่สร้างสรรค์หรือไม่

   ด้วยเหตุนี้เองทำให้การสนับสนุนการลงทุนกับเกมคอมพิวเตอร์ที่สร้างสรรค์จึงไม่อาจเกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

    ด้วยสาเหตุของการไม่มีระบบของการจัดระดับความเหมาะสมของสือประเภทอินเทอร์เน็ต และเกมคอมพิวเตอร์ สังคมไทยจึงขาดเครื่องมือในการที่จะประเมินคุณภาพเนื้อหาของสื่อในการที่จะพิจารณาว่าเว็บไซต์นั้นให้การเรียนรู้ด้านสร้างสรรค์อย่างไร ทำให้กระบวนการในการส่งเสริมให้เกิดสื่อสร้างสรรค์ไม่อาจเกิดขึ้นได้อย่างเป็นระบบ ที่สำคัญก็คือ ไม่อาจนำมาซึ่งการส่งเสริมให้เกิดสื่อสร้างสรรค์ที่จำเป็นต่อการเรียนรู้และพัฒนาของเด็ก เยาวชนและสังคมอย่างรอบด้าน

    ในเวลาเดียวกัน สังคมไทยยังขาดเครื่องมือในการปกป้องเด็กและเยาวชนจากสื่ออินเทอร์เน็ตที่ไม่เหมาะสมกับช่วงวัยของตน และผู้ปกครองเองยังขาดเครื่องมือในการที่จะแนะนำเด็ก และเยาวชนในการเลือกรับสื่อที่เหมาะสม

    ดังนั้น เด็กและเยาวชนจึงสามารถเข้าถึงสื่อที่ไม่เหมาะสมกับช่วงวัยของตนนำมาซึ่งการเรียนรู้ที่ที่นำมาซึ่งพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม มีความพยายามในการจัดการปัญหาเรื่องของสื่ออินเทอร์เน็ตและเกมคอมพิวเตอร์ทั้งจากภาคประชาชน ภาควิชาชีพ ภาคธุรกิจ

    อีกทั้ง การจัดการปัญหาโดยภาคนโยบาย ซึ่งในระบบของการจัดการปัญหานั้นมีทั้งการปราบปรามและการควบคุมสื่อที่ไม่เหมาะสม รวมทั้ง กระบวนการในการส่งเสริมสื่อที่สร้างสรรค์ อย่างไรก็ตาม โจทย์ตั้งต้นสำหรับการจัดการปัญหาด้านสื่อก็คือ การสร้างเกณฑ์ในการจัดระดับความเหมาะสมของสื่อเพื่อนำมาซึ่งความชัดเจนในการจัดการปัญหา

      หลังจากนั้น ทางกระทรวงวัฒนธรรมได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการสื่อสร้างสรรค์สังคมไทย ซึ่งเป็นคณะกรรมการระดับชาติที่ได้รับการจัดตั้งโดยผลของมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๑๘ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๔๘ ในการพัฒนาระบบการจัดระดับความเหมาะสมของสื่อทั้ง โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต เกมคอมพิวเตอร์ ภาพยนตร์ และสื่อสิ่งพิมพ์ ในส่วนของงานวิจัยและพัฒนาในชุดโครงการวิจัยและพัฒนาระบบการจัดระดับความเหมาะสมของสื่อ : โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต เกมคอมพิวเตอร์ และภาพยนตร์ จึงได้แสวงหาองค์ความรู้ ตลอดจนพัฒนาองค์ความรู้

   รวมถึงการผลักดันให้เกิดการปฎิบัติการบนพื้นฐานของงานความรู้เกี่ยวกับระบบการประเมินคุณภาพเนื้อหาของสื่อทั้ง ๔ ประเภท โดยในส่วนนี้เป็นการแสวงหาองค์ความรู้อันจะนำมาซึ่งแนวคิดเกี่ยวกับการจัดระดับความเหมาะสมของสื่ออินเทอร์เน็ตและเกมคอมพิวเตอร์เพื่อใช้เป็นองค์ความรู้พื้นฐานในการพัฒนา ระบบ การจัดระดับความเหมาะสมของสื่ออินเทอร์เน็ตและเกมคอมพิวเตอร์ต่อไป

โจทย์ของการทำงาน          

    ในการสร้างระบบของการประเมินคุณภาพเนื้อหา โจทย์ที่สำคัญสำหรับการทำงานก็คือ

    ประการที่ ๑ ประเทศไทยจำเป็นที่จะต้องมีการจัดระดับความเหมาะสมของสื่ออินเทอร์เน็ต และเกมคอมพิวเตอร์หรือไม่ ?

    ประการที่ ๒ เมื่อประเทศไทยจำเป็นต้องมีการจัดระดับความเหมาะสมของสื่อ ระบบดังกล่าวเป็นอย่างไร ประกอบด้วยเกณฑ์ในรายละเอียดอย่างใดบ้าง

    ประการที่ ๓ ในกรณีที่สื่ออินเทอร์เน็ต และเกมคอมพิวเตอร์ ที่ได้รับการจำแนกเนื้อหามาจากต่างประเทศแล้ว เมื่อนำเนื้อหาดังกล่าวเข้ามาในประเทศไทย ระดับความเข้มแข้นของเนื้อหาที่ได้รับการจำแนกเแล้วนั้นสามารถนำมาใช้บังคับในประเทศไทยได้เลยหรือไม่?

    ประการสุดท้าย การพัฒนาระบบการจัดระดับความเหมาะสมของสื่อทำโดยใคร และกลไกในการทำงานของระบบดังกล่าวเป็นอย่างไร



[1] www.internetworldstats.com
[2] บทความทัศนะวิจารณ์เรื่อง รัฐควรคิดอย่างไรต่อเกมคอมพิวเตอร์ ? หนังสือพิมพ์เทเลคอมเจอร์นัล ปีที่ ๑๒ ฉบับที่ ๔๖๒ ประจำวันที่ ๒๖ พฤษภาคม - วันอาทิตย์ที่ มิถุนายน . . ๒๕๔๖