ชีวิตที่พอเพียง: ๑๗๒๘.เลี้ยงลูกแนวคนป่า

....................................................ผมสรุปว่านี่ไม่ใช่แค่เรื่องการเลี้ยงเด็กแต่เป็นเรื่องหลักการศึกษาหรือการเรียนรู้ที่ยิ่งใหญ่มากโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเน้นที่ทักษะชีวิต


          นิตยสารNewsweek ฉบับวันที่ ๒๔ ธ.ค.๕๕  ลงบทความเรื่องHow to Raise a Child the Hunter-Gatherer Wayเขียนโดย Jared  Diamond ผู้มีชื่อเสียง

          ข้อสรุปคืออุ้มแบ่งกันอุ้มและให้วิ่งเล่นอย่างอิสระ  นั่นคือวิธีเลี้ยงเด็กที่ดีกว่าวิธีสมัยใหม่

          แต่เมื่ออ่านบทความเข้าจริง  ผมสรุปว่านี่ไม่ใช่แค่เรื่องการเลี้ยงเด็กแต่เป็นเรื่องหลักการศึกษาหรือการเรียนรู้ที่ยิ่งใหญ่มากโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเน้นที่ทักษะชีวิต

          ทำให้ผมหวนระลึกถึง ชีวิตวัยเด็กที่เด็กโตและเป็นพี่อย่างผมและเพื่อนๆอีกจำนวนมาก  มีหน้าที่อุ้มหรือกระเตงน้องเราเรียกว่า “อุ้มเข้าเอว” ซึ่งเป็นวิธีผ่อนแรงแขนทำให้อุ้มได้นานโดยไม่เมื่อย  บางคนอุ้มน้องไปด้วยเล่นหมากเขย่งไปด้วย  ผมได้ตระหนักว่านั่นคือ การเรียนรู้อย่างหนึ่งในชีวิต

          และทำให้เด็กเล็กมีคนอุ้มไม่เหงาเพราะได้เห็นพี่ๆเล่นกัน พอโตขึ้นก็เล่นอย่างพี่ๆได้เลย

          แต่คนไทยที่มีการศึกษา ไปเห็นวิธีเลี้ยงลูกของฝรั่งแล้วบอกว่า วิธีเลี้ยงลูกแบบเก่าของเราไม่ดีทำให้เด็กไม่รู้จักโต ไม่รับผิดชอบตัวเอง  ก็หันไปเอาอย่างวิธีเลี้ยงลูกของฝรั่ง หันมาใช้รถเข็นแทนที่จะอุ้ม  และแยกให้นอนบนเตียงเด็กแทนที่จะให้นอนกอดพ่อหรือแม่

          มาบัดนี้ มีฝรั่งนักวิจัยด้านมานุษยวิทยาที่มีปัญญาสูงมาก เขียนหนังสือชื่อThe World Until Yesterday  และนำเอาบางส่วนมาเขียนลงนิวสวีก  ดังระบุในย่อหน้าแรกบอกว่าวิธีเลี้ยงลูกของคนป่าในปาปัวนิวกินี (ซึ่งคล้ายของเราในสมัยก่อน) ดีกว่าวิธีเลี้ยงลูกของฝรั่งในหลากหลายมิติ  โดยเฉพาะด้านวุฒิภาวะและด้านสังคม

          แต่ก็เป็นที่รู้กันว่า สังคมคนป่าเป็นสังคมเล็ก และคนไม่เดินทางไกลจากถิ่น แตกต่างจากสังคมเมืองหรือกลุ่มคนที่พัฒนาแล้ว ที่ระบบสังคมมีความซับซ้อนการเปรียบเทียบวิธีเลี้ยงลูกของสองสังคมคือ ของคนป่ากับของคนตะวันตก จึงเทียบว่าใครดีกว่าใครไม่ได้ เพราะบริบททางสังคมแตกต่างกันมากมาย

          วิธีให้เด็กได้ฝึกฝนทักษะชีวิต จึงย่อมแตกต่างกันด้วยวิธีที่ตึงเกินไปไม่น่าจะดี และวิธีที่หย่อนเกินไปก็ไม่น่าจะดีแค่ไหนพอดีก็แตกต่างไปตามบริบทสังคม  ความรู้จากการสังเกต เก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบในหนังสือเล่มนี้ น่าจะให้หลักการแก่ผู้อ่าน และแก่นักวิชาการด้านพัฒนาการเด็กและการเลี้ยงดูเด็ก

          หลักการสำคัญที่สุด ไม่ว่าในสังคมหรือบริบทแบบใด คือการให้ความรักผ่านการกอดรัดสัมผัสทางกายช่วยการเจริญเติบโตของสมอง


วิจารณ์  พานิช

๒๔ ธ.ค. ๕๕


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (0)