โรงเรียนชาวนาระดับมัธยา (๑๑)_๒

     
ภาพที่  93 – 94  บาซิลัสที่อาศัยและเจริญเติบโตอยู่ในใบไผ่

 

       

ภาพที่  95 – 96  ยีสต์ที่อาศัยและเจริญเติบโตอยู่ในใบไผ่

 
        

ภาพที่  97 – 98  ไรโซปัสที่อาศัยและเจริญเติบโตอยู่ในใบไผ่


          
ภาพที่  99 – 100  ไตโครเดอร์มาที่อาศัยและเจริญเติบโตอยู่ในใบไผ่

 

 ผลจากการศึกษาวิจัยในเบื้องต้นสามารถให้ความกระจ่างแจ้งแก่นักเรียนชาวนาได้เป็นอย่างมาก  และเป็นการยืนยันจากนักวิชาการว่า  เทคนิควิธีการอันเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของนักเรียนชาวนาเป็นสิ่งที่มีคุณค่าและมีประโยชน์  สร้างความภูมิใจให้แก่ชุมชน  และนักเรียนชาวนาสามารถใช้ประโยชน์จากเชื้อจุลินทรีย์ธรรมชาติที่มีอยู่ในท้องถิ่น  ด้วยวิธีการที่ง่ายๆ  แต่ให้ประโยชน์ต่องานเกษตรชีวภาพได้อย่างมาก  โดยมีต้นทุนที่ต่ำมากๆ  และจะเอื้อต่อการพัฒนาไปสู่เกษตรชีวภาพแทนการใช้สารเคมี  จะทำให้นักเรียนชาวนามีสุขภาวะที่ดีต่อไป

           ท่านเห็นไหมครับว่า    นักวิจัย นักวิทยาศาสตร์สามารถแสดงบทบามทำวิจัยต่อยอดความรู้ของชาวบ้าน    ทำให้ชาวนามั่นใจในวิธีการหรือความรู้ที่ตนสร้างขึ้นใช้งาน     ว่าตนมาถูกทางแล้ว    การจัดการความรู้โดยการต่อยอดซึ่งกันและกันระหว่างความรู้ปฏิบัติ หรือความรู้ฝังลึก กับความรู้เชิงวิทยาศาสตร์/เชิงทฤษฎี หรือความรู้ชัดแจ้ง เช่นนี้แหละครับที่จะช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมที่มีความรู้เป็นฐาน

วิจารณ์ พานิช
๑๘ สค. ๔๘