Community Participation

การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนา

  การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาระบบสุขภาพ 

วีดิทัศน์   ตัวอย่างการมีส่วนร่วมชุมชน  สมหวัง ชายพิการ  ที่ไม่สามารถเดินเข้าห้องน้ำได้  ชาวบ้านมีส่วนร่วมในการคิด ทำส้วม  ไม่ได้เป็นแค่ห้องน้ำที่ได้มา แต่เป็นกำลังใจ ที่ได้จากชุมชนให้หมดจากความสิ้นหวัง สร้างโอกาสให้พึ่งตนเอง จนกลายเป็นการรวมกลุ่มคนพิการช่วยกันเอง  เป็นชมรมระดับจังหวัด

การมีส่วนร่วมของประชาชนในHIA บทเรียนจากต่างประเทศ และไทย

ขั้นตอนการทำ HIA

• Screening
• Scoping (public)
• Assessing
• Reviewing (public)
• Influencing
• Monitoring

กระบวนการนโยบายสาธารณะ

ประเวศ วะสี (2543) : สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา

1.  การสร้างความรู้หรือการทำงานทางวิชาการ

2.  การขับเคลื่อนทางสังคม

3.  การเชื่อมโยงกับนโยบาย

กรณี: การมีส่วนร่วมของประชาชนใน HIA  ในต่างประเทศ

Finningler Airfield development: Australia

วัตถุประสงค์

•  เพื่อรับฟังความคิดเห็นจาก ผู้มีส่วนได้เสีย

•  เพื่อรับฟังความคิดเห็นจาก นักวิชาชีพต่างๆ

•  เพื่อรับฟังความคิดเห็นจาก ประชาชนที่อาศัยในบริเวณที่จะได้รับผลกระทบ

ขอบเขตชุมชน

•  ชุมชนใกล้เคียงกับโครงการ 4 ชุมชนที่อยู่ในเส้นทางการบิน ด้แก่ Blaston, Auckley, Finningley และ Bawtry

•  อีกสองเมืองผลกระทบทางด้าน ground-traffic ได้แก่ Rossing และ Bessacarr

วิธีการรับฟังความคิดเห็น

•  สัมภาษณ์ประชาชนแบบหนึ่งต่อหนี่ง

•  จัดสนทนากลุ่ม (Focus group interview)

•  จัดเวทีรับฟังความคิดเห็น

•  รวบรวมจากจดหมายที่ส่งเข้ามา

•  การสำรวจความคิดเห็น (survey)

•  บางชุมชน ทำแบบการลงประชามติ

วิธีการเผยแพร่และเชิญชวน

•  มีเอกสารสรุปและโปสเตอร์เกี่ยวกับโครงการเผยแพร่ตามที่ต่างๆในชุมชน

•  ไปรษณีย์ โบสถ์ โรงเรียน คลินิก

•  ส่งจดหมายเชิญชวนไปยังกลุ่มเป้าหมาย

การสัมภาษณ์หนึ่งต่อหนึ่ง

•  ตำรวจในพื้นที่    •  นักธุรกิจในพื้นที่ สมาชิกหอการค้า    •  ผู้นำเยาวชน   •  ครูใหญ่ สมาชิกสมาคมครูในท้องถิ่น

•  ผู้นำทางศาสนา   •  กลุ่มเฝ้าระวังและติดตามการสร้างสนามบิน   •  แพทย์ประจำครอบครัว   •  ผู้บริหารองค์การ

   ปกครองส่วนท้องถิ่น   •  สมาชิกสภาเมือง

วิธีการเลือกมาสัมภาษณ์

•  เลือกโดยวิธีสุ่มจากรายชื่อที่มีแต่ละกลุ่ม

•  หารายต่อไปโดยวิธีบอกต่อ (snowball technique)

ข้อสังเกต

•  ประชาชนบางพื้นที่มาร่วมน้อย   •  บางคนเข้าร่วมมากกว่า 1 ครั้ง    •  บางคนรู้จากสื่อมวลชนเท่านั้น

•  บางคนค้นข้อมูลเอง

ประเด็นทางสุขภาพที่สำคัญ

•  การจ้างงานและการท่องเที่ยว    •  การจราจรบนถนน   •  การขนส่งสาธารณะ   •  โครงสร้างพื้นฐาน

•  อุบัติเหตุ  ไฟไหม้และการระเบิด   •  แรงสั่นสะเทือนและกลิ่น   •  มลพิษทางแสง   •  เสียงดังรบกวน

•  วิถีชีวิตชุมชน  •  คุณภาพอากาศ   •  คุณภาพน้ำ   •  การเกิดโรคติดต่อ (imported diseases)  •  โรคหอบหืด

•  พิษตะกั่ว

การประเมินผลการะทบเปรียบเทียบ ต่างประเทศ-ไทย

ต่างประเทศ	ไทย
วัตถุประสงค์	ปกป้องสังคม	เพื่อให้ผ่านเกณฑ์
ระยะเวลา	นาน	สั้น
กลุ่มประชาชน	กว้าง	แคบ
กรอบประเด็น	กว้าง	เริ่มกว้าง

 การมีส่วนร่วมในการพัฒนาในสังคม  บริบทของประเทศไทย  มีความแตกต่างจากต่างประเทศ  การทำ  HIA  ทำเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของนายทุน  มากกว่าปัญหาสุขภาพของประชาชน  ผู้ที่ตกเป็นเครื่องมือก็คือประชาชนที่ต้องได้รับผลกระทบนั้น 

……………………………………………………………………………………………….

สรุปจากการบรรยายของ ผศ.ดร.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ “การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนา”  วันที่  21  ธันวาคม  2555  ที่ห้องประชุม 1 ชั้น 7 อาคารเวชวิชาคาร  คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น