ปาล์มน้ำมันเป็นพืชผสมข้าม มีดอกทั้งเพศเมียและดอกเพศผู้แยกช่อดอกภายในต้นเดียวกัน
ในขณะที่ทางทีมงาน ได้ลงไปศึกษาและเรียนรู้เกี่ยวกับปาล์มน้ำมัน จากการสังเกตหลายๆด้านควบคู่กันไป โดยเฉพาะการออกดอกของปาล์มน้ำมัน จึงได้ทราบว่าปาล์มน้ำมันเป็นพืชผสมข้าม มีดอกทั้งเพศเมียและดอกเพศผู้แยกช่อดอกภายในต้นเดียวกัน ที่ตำแหน่งของทางใบมีตาดอก ๑ตา อาจจะพัฒนาเป็นช่อดอกเพศผู้หรือเพศเมีย บางครั้งจะพบว่ามีช่อดอกกะเทยซึ่งมีทั้งดอกเพศผู้และดอกเพศเมียอยู่รวมกัน แต่การบานของดอกปาล์มน้ำมันแต่ละดอกจะไม่พร้อมกันโดยเฉพาะ การพัฒนาจากระยะเกิดตาดอกจนถึงดอกบานพร้อมที่จะรับการผสมจะใช้เวลาประมาณ ๓๓– ๓๔ เดือน
ดอกตัวผู้ ดอกตัวเมีย
ดอกตัวเมีย
สำหรับการเปลี่ยนเพศของตาดอก จะเกิดขึ้นในช่วง ๒o เดือนก่อนดอกบาน ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ช่อดอกจะพัฒนาเป็นช่อดอกเพศเมียเป็นส่วนใหญ่ การผสมเกสรจะมีลมและแมลงเป็นพาหะ โดยเฉพาะด้วงงวงปาล์มน้ำมัน เป็นแมลงที่ช่วยผสมเกสรที่สำคัญ หลังจากการผสมเกสร ๕– ๖เดือน ช่อดอกตัวเมียจะพัฒนาไปเป็นทะลายที่สุกแก่เต็มที่ สามารถเก็บเกี่ยวได้ ดอกตัวเมียมีกาบหุ้ม เจริญเป็นหนามยาว ๑อัน กาบรอง๒ แผ่นและมีกลีบดอก๒ชั้น ๆ ละ ๓กลีบ ห่อหุ้มรังไข่ ๓พูไว้ ยอดเกสรตัวเมียมี ๓แฉก เมื่อดอกบานแฉกนี้จะโค้งเปิดออก วันแรกกลีบดอกเป็นสีขาว ตรงกลางมีต่อมผลิตของเหลว เหนียว วันต่อมาเปลี่ยนเป็นสีชมพู วันที่ ๒– ๓ของการบานของดอกจะเป็นระยะที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการผสมพันธุ์ปาล์มน้ำมันวันที่สามเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อนและวันที่สี่เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหลังจากผสมเกสรแล้วยอดเกสรตัวเมียจะเปลี่ยนเป็นสีดำและแข็ง
ลุงบุญปลูก โกมลสิทธิ์ อธิบายอุปกรณ์ผสมเกสร
จากการที่ทีมงานได้ไปเยี่ยมสวนปาล์มน้ำมันของคุณลุงบุญปลูก โกมลสิทธิ์ อยู่บ้านเลขที่ ๒๔๔ หมู่๔ ตำบลระหาน อำเภอบึงสามัคคี จังหวัดกำแพงเพชร ได้เล่าให้ฟังว่า จะต้องสังเกตว่าช่วงระยะที่ดอกตัวเมียบาน ภายในสวนจะต้องมีเกสรตัวผู้ในปริมาณที่มากพอ เพื่อนำเอาไปผสมกับแป้งฝุ่นในอัตราส่วน หนึ่งต่อแปดส่วน แล้วนำไปพ่นดอกตัวเมีย เท่าที่ได้สังเกตดอกตัวเมียจะบานแค่ประมาณ ๕ วันเท่านั้น ทั้งนี้เพื่อเป็นการช่วยผสมเกสร เท่าที่ผ่านมาจากประสบการณ์การปฏิบัติที่ผ่านมาก็ได้ผลดีเช่นกันทำให้มีผลปาล์ม
ท้ายสุดของการลงพื้นที่ครั้งนี้
ทีมงานได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับคุณลุงบุญปลูก โกมลสิทธิ์
ทำให้เราได้รับความรู้เพิ่มเติมจากเดิมมากขึ้น มีความเข้าใจในการออกดอกของปาล์มน้ำมันและวิธีการช่วยผสมเกสรให้ปาล์มน้ำมันด้วยมือของเกษตรกรไปพร้อมกันด้วยครับ พอมาถึงตรงนี้แล้วพอจะประเมินได้ว่า การที่เกษตรกรจะตัดสินใจปลูกปาล์มน้ำมัน จะต้องศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมหลายๆด้านด้วยกัน เมื่อปลูกไปแล้วมันก็คงไม่ง่ายเช่นกันที่คาดหวังว่าจะต้องได้ผลผลิตเท่านั้นเท่านี้ บางครั้งต้องยอมรับว่าจะต้องเรียนรู้ตลอดเวลาครับ
เขียวมรกต
๑๙ ธค.๕๕
ขอบคุณที่นำมาแบ่งปันให้อ่านค่ะ อาจารย์