GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

การป้องกันและกำจัดไร

ปัจจุบันยังไม่ปรากฏรายงานที่แสดงผลการกำจัดไรได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุด

เมื่อครั้งที่แล้วรู้จักตัวไรศัตรูตัวร้ายของผึ้งไปแล้ว คราวนี้ก็มารู้จัก วิธีการป้องกันไร ที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รังผึ้ง   ซึ่งจากที่ดิฉันได้ไปหาข้อมูลมานั้นพบว่า    ปัจจุบันยังไม่ปรากฏรายงานที่แสดงผลการกำจัดไรได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุด แต่ทุกวันนี้นักวิทยาศาสตร์ก็พยายามที่ จะค้นคว้าหาวิธี และตัวยาที่อาจใช้ได้ผลดีในการควบคุมประชากรของไรให้ลดลง สารเคมีที่คนเลี้ยงผึ้งทั่วโลก นำมาใช้ป้องกันกำจัดไรนั้นมีอยู่หลายชนิดด้วยกัน เช่น คลอโรเบนซิเลท ( Chlorobenzilate ) ฟีโนไธอาซิน                            ( Phenothiazine ) แนฟทาลีน ( ลูกเหม็น )ผสมกำมะถันผง ไมแทค ( Mitac ) และยาฉุน ในประเทศญี่ปุ่นมีรายงานการควบคุมไรวาร์รัว โดยสารเคมีซึ่งมีชื่อทางการค้าว่า วาโรสตาน ( Varostan ) สามารถลดการทำลายของไรได้ดี แต่ก็พบว่าทำให้ผึ้งตายเป็นจำนวนมาก    สารเคมีกำจัดเฉพาะไรผึ้งอีกชนิดหนึ่งที่ออกสู่ท้องตลาด คือ สารเคมีที่มีชื่อทางการค้าว่า โฟลเบกซ์ วีเอ ( Folbex VA ) ซึ่งมีลักษณะเป็นแผ่น ๆ วิธีการใช้คือ ปิดปากทางเข้าออกรังผึ้งในเวลาเย็นเมื่อผึ้งเข้ารังหมดแล้ว จับผี้งนางพญาขังไว้ในกลักเพื่อป้องกันไม่ให้ผึ้งงานตื่นเต้นเมื่อได้รับควันจากสารเคมีและรุมทำร้ายผึ้งนางพญา ตั้งหีบเปล่าใบหนึ่งระหว่างฐานรังกับหีบตัวอ่อน พร้อมกับจุดแผ่นโฟลเบกซ์ 1 แผ่นแขวนไว้บนคอนผึ้งที่ไม่มีรวง เมื่อเกิดควันพุ่งขึ้นแล้วจึงซ้อนหีบตัวอ่อนลงบนหีบว่างใบนั้น ใช้เศษผ้าหรือกระดาษปิดรูรั่วทั้งหมด ไอของตัวยาโฟลเบกซ์จะอบอวนอยู่ภายในรังผึ้ง หลังจากนั้น 15 นาที จึงเปิดทางเข้าออก และยกหีบเปล่าออก จะเห็นว่ามีไรจำนวนหนึ่งตายอยู่บนฐานรัง ทำการมยาเช่นนี้ซ้ำ 4 ครั้ง ระยะเวลาห่างกัน 4 วัน โดยใช้แผ่นโฟลเบกซ์ครั้งละ 1 แผ่น นับว่าการรมควันด้วยแผ่นโฟลเบกซ์ วีเอ ทำให้ประชากรไรลดลงไปได้มากพอสมควร แต่ไม่เป็นที่นิยมในประเทศไทยเนื่องจากเป็นสารเคมีที่มีราคาแพง
        
สำหรับการควบคุมไรในกลุ่มผู้เลี้ยงผึ้งพันธุ์ในประเทศไทยหลายแห่งใช้กำมะถันกับลูกเหม็นผสมเข้าด้วยกันในอัตราส่วน 1 : 1 โดยน้ำหนัก โรยส่วนผสมนี้ประมาณ 10 กรัม หรือประมาณ 1 ช้อนชา ลงบนฐานรังผึ้งเวลาเย็น ทำความสะอาดฐานรัง เทซากของไร ที่เกลื่อนอยู่ในตอนเช้าของวันรุ่งขึ้น ปฏิบัติเช่นนี้ซ้ำอีกทุก ๆ 3 วันติดต่อกันไปจนครบ 7 ครั้ง โดยเลือกช่วงปฏิบัติเป็น 3 ช่วงด้วยกันคือ ประมาณปลายเดือนพฤษภาคม เดือนกันยายน และเดือนพฤศจิกายน
       สำหรับการป้องกันกำจัดไรอีกวิธีคือการย้ายตัวอ่อน จากการวินิจฉัยในหลายประเทศพบว่า ไรชอบอาศัยในหลอดรวงของตัวผู้ จึงใช้หลักการอันนี้ ล่อตัวไร โดยการใส่แผ่นรังเทียมของผึ้งตัวผู้ ให้มีผึ้งตัวผู้อยู่ที่เดียวกันทั้งคอน แล้วนำเข้าไปไว้ในรังที่มีไรระบาดมาก ๆ หลังจากผึ้งปิดฝาหลอดรวงตัวผู้แล้วจึงนำคอนนั้นมาทำลายเสีย วิธีการนี้ค่อนข้างจะยุ่งยากสำหรับผู้ที่เลี้ยงผึ้งเป็นจำนวนมาก แต่มีความปลอดภัยสูงเพราะไม่ต้องใช้สารเคมี และเป็นวิธีที่ประหยัด เช่นเดียวกับการขังผึ้งนางพญาในกลัก นานประมาณ 21 - 24 วัน เพื่อหยุดการวางไข่ของผึ้งนางพญา ภายในรังจะไม่มีตัวอ่อนเลย ทำให้รังนั้นปราศจากไรไปด้วยเพราะขาดอาหาร

รู้วิธีกำจัดไรกันแล้วก็อยู่ที่ว่าแต่ละคนจะเลือกวิธีไหนที่มีความปลอดภัยทั้งต่อผู้ปฏิบัติและผู้บริโภค ยังไงก็ช่วยพิจารณาด้วยนะคะ และถ้าใครมีวิธีกำจัดไรที่ได้ผลดีๆกว่านี้ก็ช่วยบอกผู้เขียนด้วยค่ะ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): นิสิต
หมายเลขบันทึก: 51231
เขียน:
แก้ไข:
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (0)