นิยามของคำว่า ความรู้ (knowledge) เป็นสิ่งที่ยากที่จะกำหนดขอบเขตของความหมาย แต่ถ้าเราเริ่มจากคำว่า “ข้อมูล” หรือ “ข้อเท็จจริง” สิ่งที่ได้คือความจริงต่าง ๆ ที่ปรากฏเกิดขึ้น การดำเนินการต่าง ๆทำให้เกิดข้อมูล เช่น เมื่อเรามีการซื้อขายสินค้า ก็มีการจดบันทึก หลักฐาน เช่นการออกใบเสร็จ ใบสั่งของ เอกสารกำกับ เป็นรายการแสดงการดำเนินการสิ่งเหล่านี้เรียกว่าข้อมูล ข้อมูลจึงเป็นเรื่องของ ข้อเท็จจริงที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ เกิดจากปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ เกิดจากกิจกรรมต่าง ๆที่ต้องดำเนินการทั้งในระดับส่วนตัว ระดับการทำงานร่วมกัน และระดับกลุ่ม องค์กรตลอดจนระดับสังคม และชุมชนต่าง ๆ
เมื่อกิจกรรมที่ดำเนินการ หรือปรากฏการณ์ต่าง ๆ เกิดขึ้นตลอดเวลาจึงมีการบันทึกเรื่องราว ทำความจริงเหล่านั้นให้ปรากฏ ในสิ่งที่สามารถเก็บรวบรวมได้ การดำเนินกิจการขององค์กรจึงต้องทำเป็นระบบมีการเก็บข้อมูลการดำเนินการขององค์กร รูปแบบ ขั้นพื้นฐาน คือ “ระบบบัญชี”องค์กรทุกองค์กรที่เป็นธุรกิจจึงต้องทำบัญชี มีระบบการดำเนินการที่ชัดเจน เช่นบัญชีแยกประเภท บัญชีลูกหนี้ เจ้าหนี้ ทรัพย์สิน บัญชีต้นทุนหรือแม้แต่การดูแลการผลิตก็มีการทำบัญชีสินค้าคงคลัง เก็บรวบรวมข้อมูลเก็บข่าวสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการดำเนินการ เมื่อมีการเก็บข้อมูล ก็มีการประมวลผลเพื่อให้ได้ข่าวสารที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินการ การที่มีข่าวสารที่เกิดการประมวลผล บางทีก็เรียกว่า “สารสนเทศ” (Information) เช่นประมวลผลเพื่อให้รู้สถานะขององค์กร ให้รู้งบการดำเนินการ ที่เรียกว่ากำไร ขาดทุน
การมีสารสนเทศทำให้ผู้ดูแลกิจการสามารถใช้สารสนเทศเพื่อประโยชน์ต่อองค์กรได้ คำว่า “ความรู้” มีความหมายที่ลึกซึ้งกว่า “สารสนเทศ”ทั้งนี้เพราะสารสนเทศทำให้เกิดความรอบรู้ การคิดตัดสินใจใด ๆย่อมต้องอาศัยความรอบรู้และประสบการณ์ แต่อย่างไรก็ตามการดำเนินการเชิงการตัดสินใจเหล่านั้นต้องอาศัยสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการคิดและตัดสินใจเมื่อเป็นเช่นนี้จึงพอกล่าวได้ว่า ข้อมูลเป็นฐานของการดำเนินการเพราะเป็นข้อเท็จจริง สารสนเทศคือผลของการประมวลผลข้อมูลข่าวสารและความรอบรู้ใช้สารสนเทศ เป็นฐานในการสร้าง ให้เกิดการคิดและตัดสินใจ
ความรู้ หมายถึงระดับของภูมิปัญญาในการรับรู้และการทำความเข้าใจในเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยที่ความรู้กับข้อมูลจะมีความ ใกล้เคียงกัน ในหลายลักษณะแต่ทั้งสองจะมีความแตกต่างกันตามหลักการด้านวิศวกรรมระบบ (system engineering) อยู่ 2 ประการ คือ ความชัดเจนและความเป็นสากล
ปกติผู้ที่สนใจศึกษาเกี่ยวกับระบบความฉลาดสามารถจำแนกความรู้ออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ ความจริง ความสัมพันธ์ ขั้นตอนและองค์ความรู้
ความซับซ้อนของ AI และ ES ทำให้ผู้พัฒนาระบบความฉลาดต้องจัดประเภทของความรู้ และความสัมพันธ์ ในฐานความรู้อย่างเหมาะสมเพื่อให้ระบบความฉลาดสามารถปฏิบัติงานได้ตามวัตถุประสงค์ของผู้จัดการและความต้องการของผู้ใช้
ความรู้คืออะไร
อืมม….เป็นคำถามที่กล้าหาญ…แต่คำถามที่กล้าหาญกว่าคือ…ที่เขาว่ามานั้นน่ะ…มันจริงหรือ?…อ่านแล้วอย่าลืมถามต่อไปว่า…จริงหรือ?…
เราจะได้นิยามของความรู้ไปเรื่อย ๆ…จริงหรือ?…ไปเรื่อย ๆ…