แท็บเล็ต (Tablet) มีผลทำให้คนไทยอ่านหนังสือมากขึ้นหรือไม่
จากผลการสำรวจการอ่านหนังสือของประชากร พ.ศ. 2554 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่า คนไทยใช้เวลาอ่านหนังสือเฉลี่ย 35 นาทีต่อวัน โดยเก็บรวบรวม ข้อมูลในระหว่างเดือนพฤษภาคม - มิถุนายน พ.ศ. 2554 จากจำนวนครัวเรือนตัวอย่างประมาณ 53,000 ครัวเรือน ซึ่งกลุ่มเด็กและเยาวชนใช้เวลาอ่านหนังสือเพิ่มขึ้นเล็กน้อย ในขณะที่กลุ่มวัยอื่นใช้เวลาอ่านหนังสือลดลง เมื่อเทียบกับปี 2551
และจากการศึกษาสภาพการณ์การอ่านและดัชนีการอ่านของไทยในปี 2552 โดยสำนักงานอุทยานการเรียนรู้ร่วมกับคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่า คนไทยอ่านหนังสือเฉลี่ย 2 เล่ม ต่อปี (พ.ศ. 2545) ในขณะที่ประชากรประเทศเวียดนาม เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น สิงคโปร์ อ่านหนังสือเฉลี่ยระหว่าง 50-60 เล่มต่อปี
สถานการ์ดังกล่าวทำให้เราทราบว่า คนไทยยังอ่านหนังสือน้อยมากเมื่อเทียบกับประเทศเพื่อนบ้าน ทั้งประเทศที่กำลังพัฒนา และประเทศที่พัฒนาแล้ว ซึ่งการอ่านหนังสือส่งผลโดยตรงต่อการพัฒนาประเทศ เพราะการอ่านหนังสือทำให้คนมีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล เป็นคนฉลาดคิด เมื่อคนฉลาดคิด ประเทศก็จะมีแต่ประชากรที่คิดเป็น เมื่อประเทศมีแต่ประชากรที่คิดเป็นอยู่เป็นจำนวนมาก ประเทศก็จะเจริญก้าวหน้าต่อไป
ดังนั้นปัญหาคนไทยอ่านหนังสือน้อยจึงไม่ใช่ปัญหาเฉพาะบุคคล แต่เป็นปัญหาระยะยาวในระดับชาติ
ผู้เขียนจึงคิดว่าปัญหาดังกล่าวสามารถแก้ไขได้ด้วย “เทคโนโลยี” โดยเทคโนโลยีที่นำมาแก้ปัญหา คือ แท็บเล็ต(Tablet) ในส่วนของการทำงานในฐานนะเครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Reader)
โดยจากการสำรวจความคิดเห็นของประชากร (สำนักงานสถิติแห่งชาติ, 2554) พบว่าวิธีการรณรงค์ให้คนไทยอ่านหนังสือมากขึ้นที่ได้รับการเสนอแนะมากที่สุด 5 ลำดับแรก ได้แก่ หนังสือควรมีราคาถูกลง(ร้อยละ 31.3) หนังสือควรมีเนื้อหาสาระน่าสนใจ(ร้อยละ 21.8) ควรมีห้องสมุดประจำหมู่บ้านหรือชุมชน(ร้อยละ 20.5)ส่งเสริมให้พ่อแม่ปลูกฝังให้เด็กรักการอ่านหนังสือ (ร้อยละ 17.8) และรูปเล่มกะทัดรัด/ปกสวยงามน่าอ่าน/มีรูปภาพประกอบ (ร้อยละ 13.3) ซึ่งการใช้แท็บเล็ตเพื่อเป็นเครื่องอ่านหนังสือิเล็กทรอนิกส์ สามารถทำให้ต้นทุนการผลิตต่อเล่มของหนังสือ (e-book) มีราคาลดต่ำลง ผู้ผลิตสามารถพัฒนาเนื้อหาได้สะดวกรวดเร็วขึ้น กระตุ้นการเรียนรู้ และความสนใจจากผู้อ่าน เพราะมีเนื้อหาที่มีการปฏิสัมพัทธ์กันระหว่างผู้อ่านกับผู้เขียน (Interactive) ซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบของเสียง ภาพ หรือภาพเคลื่อนไหว เป็นต้น อีกทั้งยังลดปัญหาการขาดโอกาสการเข้าถึงหนังสือ หรือความรู้ อันเนื่องมาจากจำนวนห้องสมุดไม่เพียงพอ และแท็บเล็ตยังสะดวกในการจัดเก็บ และง่ายต่อการพกพาอีกด้วย
แท็บเล็ตในฐานะที่เป็นเครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Reader) มีผลทำให้คนอ่านหนังสือมากขึ้นหรือไม่ Maynard และ Strout ในปี 2010 บอกว่า E-Reader เป็นปัจจัยในการสร้างแรงจูงใจในการอ่านหนังสือของเด็กและเยาวชน
ศูนย์วิจัย PEW (The Pew Research Center’s Internet & American Life Project) ก็ยังออกมายืนยันผลการวิจัยในปี 2012 อีกว่าคนที่ใช้ E-Reader อ่านหนังสือมากกว่าผู้ที่ไม่ใช้ โดยเฉลี่ยผู้ที่ใช้ E-Reader อ่านหนังสือ 24 เล่มในหนึ่งปี มากกว่าคนที่ไม่ได้ใช้ E-Reader ที่อ่านเพียง 16 เล่ม เท่านั้น
นอกจากนี้งานวิจัยของ Research and Marketing Inc. ในปี 2011 ก็บอกอีกเช่นเดียวกันว่า E-Reader ส่งผลกระทบต่อพฤติกรรมการอ่านของผู้บริโภค โดยเกือบครึ่งหนึ่งจะซื้อหนังสือ (E-book) มาอ่านมากกว่าเดิม จากข้อมูลงานวิจัยยังระบุว่า ผู้บริโภคที่อ่านหนังสือจากเครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ หรือ E-Reader ในปัจจุบันจะมีพฤติกรรมการอ่านมากกว่าที่พวกเขาเคยอ่านจากหนังสือเล่มที่ทำจากกระดาษเสียอีก ประมาณ 40% ของผู้ที่ใช้ E-Reader จะอ่านหนังสือมากขึ้นกว่าเดิม 58% ของผู้ที่ใช้ E-Reader อ่านเท่าเดิม และเพียงแค่ 2% เท่านั้นที่อ่านน้อยลงกว่าที่เดิม
รูปที่1 Technology Adoption Life Cycle Model
ที่มา:(Roger, 1960)
จากงานวิจัย ย่อมสรุปได้ว่า การใช้แท็บเล็ตในฐานะของเครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Reader) ทำให้คนอ่านหนังสือมากขึ้นจริง แต่เมื่อดูในบริบทแวดล้อมของประเทศไทยโดยใช้โมเดล Technology Adoption Life Cycle Model (Roger, 1960) ในรูปที่1 แล้วจะพบว่าการใช้แท็บเล็ตในประเทศไทยยังอยู่ในช่วง Innovators หรือกลุ่มของผู้ชอบลองนวัตกรรม หรือ ผู้กระหายเทคโนโลยี แต่การจะสามารถก้าวข้ามหุบเหว (The Chasm) ไปจนอยู่ในช่วงที่ติดตลาด หรือผู้บุกเบิกใช้ผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ให้การยอมรับ (Early majority) จนสามารถเพิ่มการอ่านหนังสือของคนไทยได้นั้น จะต้องคำนึกถึงปัจจัยประกอบดังต่อไปนี้
-การเชื่อมต่อ โดยการให้บริการเครือข่าย 3G และ Wi-Fi หรือ EDGE/GPRS ต้องครอบคลุมทุกพื้นที่ และราคาค่าบริการต้องไม่สูงเกินไปนัก
-ระบบในการ Trace Back กลับไปที่ผู้ซื้อลิขสิทธิ์ เพื่อแก้ปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์
-การควบคุมสื่อลามก และการกำหนดเรตติ้งในการรับสื่อของผู้อ่านในวัยต่างๆ
-มาตรฐาน ราคา และการเข้าถึงของแท็บเล็ตควรมีมาตรฐานและคุณสมบัติหลากหลายรองรับการทำงานในหลายรูปแบบ การเชื่อมต่อผ่านต้องเชื่อมต่อได้หลายช่องทาง เช่น 3G Wi-Fi หรือ EDGE/GPRS ในราคาที่เข้าถึงได้ง่าย และช่องทางการจัดจำหน่วยที่สะดวกไม่เป็นอุปสรรคต่อผู้บริโภค
-การส่งเสริมจากภาครัฐบาล ให้เกิดการใช้แท็บเล็ตในทิศทางที่ถูกต้อง และเหมาะสม โดยต้องกำหนดนโยบาย หรือโรดแมป หรือ โปรเจกต์ต่างๆ เพื่อส่งเสริมให้เกิดการใช้แท็บเล็ตเพื่อเพิ่มปริมาณการอ่านหนังสือของคนไทย
จากปัจจัยดังกล่าว หากมีการพัฒนา จนเกิดแผนในทางปฎิบัติอย่างชัดเจนเป็นรูปธรรม ก็เชื่อว่าแท็บเล็ต(Tablet) ที่ใช้ในลักษณะของเครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ จะส่งผลทำให้คนไทยอ่านหนังสือมากขึ้นอย่างแน่นอน และในอนาคตอันใกล้เราอาจเห็นคนไทยอ่านหนังสือ 60 เล่มต่อปี ไม่แพ้ชาติใดในโลก
อ้างอิง
สำนักงานสถิติแห่งชาติ, (2011), "สรุปสำหรับผู้บริหาร การสำรวจการอ่านหนังสือของประชากร พ.ศ. 2554" , สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2555, จาก http://service.nso.go.th/nso/nsopublish/themes/files/readSum54.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ, (2008), "สรุปสำหรับผู้บริหาร การสำรวจการอ่านหนังสือของประชากร พ.ศ. 2551" , สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2555, จาก http://elibrary.nfe.go.th/file-lib/picmedia/file/read51.pdf
Barrie Gunter, (2005),"Electronic books: a survey of users in the UK", Aslib Proceedings, Vol. 57 Iss: 6 pp. 513 - 522
Dennis T. Clark, Susan P. Goodwin, Todd Samuelson, Catherine Coker, (2008),"A qualitative assessment of the Kindle e-book reader: results from initial focus groups", Performance Measurement and Metrics, Vol. 9 Iss: 2 pp. 118 - 129
Doiron, R. (2011). Using E-Books and E-Readers to Promote Reading in School Libraries: Lessons from the Field. Charlottetown, Canada, University of Prince Edward Island.
Magdalini Vasileiou, Richard Hartley, Jennifer Rowley, (2009),"An overview of the e-book marketplace", Online Information Review, Vol. 33 Iss: 1 pp. 173 – 192
Rainie, L. (2012). The rise of e-reading, from http://pewinternet.org/Press-Releases/2012/The-rise-of-ereading.aspx
Roberta Burk, (2001),"E-book devices and the marketplace: in search of customers", Library Hi Tech, Vol. 19 Iss: 4 pp. 325 – 331
Tsirulnik, G. (2010). EBook reader market will expand globally in 2013: ABI Research, from http://www.mobilemarketer.com/cms/news/content/8365.html
