บุคคลที่ยิ่งใหญ่กว่าเอาชนะด้วยการให้อภัย การให้อภัยนี่ยากกว่าการแก้แค้นเสียอีก

ศาสนาต่างๆ สอนว่า "การแก้แค้นที่ดีที่สุดคือการไม่แก้แค้น" แต่ควร "ให้อภัย" และ "ตัดกรรม" หรือการกระทำที่ยุ่งเกี่ยวกับผู้สร้างความทุกข์นั้นเสีย

ปลายเดือนที่แล้วมีคนที่เคยรู้จัก "ขู่" โดยเขาไม่รู้ว่าสิ่งที่เขาพูดออกมานั้นด้วยประสบการณ์ที่ผมทำงานในวงการเทคโนโลยีมาถึงตอนนี้ทำให้รู้ได้ทันทีว่าเป็นการปั้นน้ำเป็นตัว (และเขาเองไม่ได้มีความรู้มากพอที่จะรู้ว่าเขาพูดอะไรออกมา) สิ่งที่ผมทำคือ "ให้อภัย" และไม่ต่อความยาวสาวความยืดกับเขาต่อและยกเลิกงานที่เกี่ยวกับเขาไป ถือว่าเป็นการ "ตัดกรรม" สิ้นสุดกันที

ถึงตรงนี้ต้องยกย่อง อ.จัน ว่ารับมือกับสถานการณ์ได้นิ่งสงบมาก ยังใช้คำพูดให้เกียรติเขาตลอดเวลาอีกด้วย

มาถึงวันนี้เรื่องมันก็จบไปเป็นสัปดาห์แล้ว สิ่งที่ผมเรียนรู้คือการให้อภัยนี่ยากจริงๆ เผลอเมื่อไหร่ก็มีความรู้สึกแว้บขึ้นมาว่าอยากแก้แค้น แต่ก็ยังดีที่สติวิ่งไล่มาทันให้ได้วิเคราะห์ (ที่เรียกในภาษาพุทธว่าวิปัสสนา) ว่าการแก้แค้นนั้นไม่ได้มีประโยชน์อะไรเลย

แล้วการแก้แค้นก็ไม่มีประโยชน์จริงๆ ด้วย เพราะผลที่ได้ก็แค่เพียงบอกว่าคนคนหนึ่งโกหก ซึ่งก็ไม่ได้ทำให้ชีวิตผมดีขึ้นหรือชีวิตเขาแย่ลง เพราะเรื่องมันไม่ได้มีสาระมากมายนัก แต่ผมต้องใช้ความพยายามมากมายที่จะให้ได้ผลลัพธ์นั้น แล้วจากนิสัยของเขาที่ผมรู้จักมา เขาก็คงไม่ยอมถูกเปิดโปงว่าโกหกง่ายๆ คงต่อสู้ยิบตาทีเดียวเพื่อปกป้องชื่อเสียงของเขาเอง

สิ่งที่น่าคิดก็คือ แม้เราจะมีสติเพียงพอที่จะรู้ว่าไม่ควรแก้แค้น แต่การแก้แค้นดูเหมือนจะฝังอยู่ในสัญชาติญาณของสิ่งมีชีวิตทั้งหลาย หากนั่งสังเกตสัตว์ทะเลาะกันนี่จะเห็นได้ชัด แถวบ้านผมมีสุนัขเร่ร่อนเยอะ มันกัดกันให้ดูบ่อยๆ เวลาสัตว์ตัวหนึ่งกัดอีกตัวหนึ่ง อีกตัวจะกัดตอบทันที หลังจากนั้นเมื่อมันเจอกันเมื่อไหร่มันก็กัดกันอยู่เรื่อยๆ

เป็นมนุษย์นี่มีบุญและมีกรรมในเวลาเดียวกัน เพราะเรามีความทรงจำมากกว่าสัตว์ประเภทอื่นๆ เรามีสัญชาติญาณการสู้ตอบเหมือนสัตว์อื่นๆ และเราก็มีความทรงจำที่จะจำความแค้นเพื่อสู้ตอบอยู่นานกว่าสัตว์อื่นๆ ด้วย

อย่างไรก็ตามเรายังมีปัญญาที่จะวิเคราะห์กำไรขาดทุนของการแก้แค้นอยู่ด้วย อยู่ที่ว่าเราจะเชื่อปัญญาของเราหรือจะเชื่อสัญชาติญาณดิบของเรา และแม้เราจะเชื่อในปัญญาของเราก็ใช่ว่าเราจะหลุดพ้นจากสัญชาติญาณดิบของเราได้ง่ายๆ

สิ่งเหล่านี้ต้องการการฝึกฝนทั้งนั้น เราก็คงต้องฝึกฝนตัวเรากันต่อไป อย่าน้อยวันนี้ผมก็ถือว่าโชคดีมากที่ได้ใช้ปัญญาของผมในการคิดที่จะเอาชนะสัญชาติญาณดิบของตัวเองแทนที่จะเอาความคิดไปตอบสนองสัญชาติญาณดิบหาทางแก้แค้นคนอื่น