เมื่ออาทิตย์ที่ผ่านมามีผู้เข้ารับการตรวจพิสูจน์ดีเอ็นเอครอบครัวหนึ่งขอตรวจพิสูจความสัมพันธ์เปรียบเทียบแม่-ลูก หลังจากที่ทำแล็บเสร็จแล้ว มาคีย์ผลการทดสอบเข้าไปในฐานข้อมูล เพื่อคำนวณค่าทางสถิติและพิมพ์ใบรายงานผลการทดสอบออกมา แล้วพบว่ามีอะไรที่น่าสนใจบางอย่าง
Case นี้ ถูกส่งมาจากจังหวัดระนอง มีวัตถุประสงค์เพื่อนำชื่อลูกเข้าทะเบียนบ้าน โดยทั่วไปผู้ที่มาจากจังหวัดระนอง มักมีการตรวจดีเอ็นเอต่อเนื่อง เช่น ในอดีต เคยตรวจเปรียบเทียบกับญาติมาก่อน เมื่อได้บัตรประชาชนมาแล้ว คราวนี้ก็เลยมาตรวจเปรียบเทียบกับลูก-หลาน เพื่อทำบัตรให้กับลูก-หลาน ดังนั้นคนกลุ่มนี้จะมีข้อมูลรูปแบบดีเอ็นเออยู่ในฐานข้อมูลของหน่วยนิติเวชฯ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อยู่แล้ว อย่างไรก็ตาม เมื่อมาตรวจใหม่ เราก็จะเก็บตัวอย่างตรวจใหม่ และทำการทดสอบใหม่ จากนั้นก็จะเก็บข้อมูลไว้ในฐานข้อมูลเพิ่มเติม แต่ก่อนที่จะรายงานผลการทดสอบ เราจะมีการค้นหาข้อมูลในฐานข้อมูลว่า ผลการตรวจเดิมเป็นอย่างไร เหมือนเดิมหรือไม่ ซึ่งก็เป็นการ recheck คุณภาพของการทดสอบไปด้วยในตัวครับ
ปรากฎว่าเมื่อค้นข้อมูลในฐานข้อมูล พบว่า ผู้เป็นแม่รายหนึ่ง (ชื่อและนามสกุลเดียวกัน) เคยมีประวัติในฐานข้อมูล รวม 3 ครั้ง เมื่อเปรียบเทียบการทดสอบครั้งที่ 1 กับครั้งที่ 2 พบว่าให้ผลดังนี้ครับ

ผลการทดสอบ บ่งบอกชัดเจนว่า เป็นรูปแบบดีเอ็นเอของคนละคนกัน ทั้งที่ชื่อและนามสกุลตรงกันครับ ในที่นี้ผมทำเส้นทึบที่นามสกุลไว้เพื่อปกปิด แต่ให้เชื่อเถอะครับว่า ทั้งชื่อและนามสกุลเหมือนกันจริงๆ
เมื่อเปรียบเทียบผลการทดสอบครั้งที่ 1 กับครั้งที่ 3 ให้ผลดังนี้ครับ

ซึ่งเป็นผลการทดสอบของคนเดียวกัน มีรูปแบบดีเอ็นเอเหมือนกันทุกตำแหน่ง
คำถาม คือว่า เกิดอะไรขึ้น ทำไมคนชื่อเดียวกัน นามสกุลเดียวกัน จึงมีรูปแบบดีเอ็นเอ ไม่เหมือนกัน?
เรื่องนี้ ทำให้ต้องย้อนกลับไปตรวจสอบ ข้อมูลของการส่งตรวจของรายนี้ ทั้งสามครั้ง พบว่า มีข้อมูลที่ต้องระวัง อยู่ 3 ประการ ดังนี้
1. แม้ชื่อและนามสกุลของทั้งสองคน จะเหมือนกัน แต่สถานะแตกต่างกัน คนแรกเป็นนางสาว ส่วนคนหลัง มีสถานะเป็นนาง
2. ทั้งสองคน ถูกส่งตัวมาจากจังหวัดระนอง แต่คนแรกถูกส่งตัวจากอำเภอกะเปอร์ ส่วนคนหลังถูกส่งตัวจากอำเภอสุขสำราญ
3. เปรียบเทียบรูปถ่ายของคนทั้งสอง ซึ่งหน่วยนิติเวชฯ ถ่ายภาพเก็บไว้เป็นหลักฐาน พบว่าเป็นคนละคนกัน
กรณีนี้ จึงสรุปได้ว่า คนทั้งสองคนเป็น คนละคนกัน แม้ว่าจะมีชื่อและนามสกุลเดียวกัน
เรื่องนี้ จึงเป็นอีกเรื่องที่พึงระวัง เมื่อใช้ฐานข้อมูลด้านการตรวจพิสูจน์ดีเอ็นเอครับ
เป็นกำลังใจให้เสมอ ที่นี่ค่ะ
วันก่อนเจอคนที่ HN เดียวกันชื่อนามสกุลเดียวกัน ชื่อพ่อแม่เหมือนกัน แต่เป็นคนละคนกันด้วยค่ะ ระบบสมัยดั้งเดิมของเรายังไม่ดีพอที่จะไม่เก็บข้อมูลที่ไม่ซ้ำกันได้ การที่มีภาพใบหน้าขึ้นมาให้เห็นช่วยได้มากเลยค่ะ กรณีนี้ (ไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นไปได้ แต่ก็พบมาแล้ว อิ อิ)
ขอบคุณมากครับ พี่โอ๋
นั่นสิครับ ต่อไปเราคงต้องคำนึงถึงวิธีการที่จะแยกคนที่มีชื่อเดียวกัน และนามสกุลเดียวกัน หรือข้อมูลอื่นๆ ซ้ำกันออกจากกันด้วยครับ โชคดีที่งานตรวจพิสูจน์ดีเอ็นเอมีการเก็บข้อมูลในระบบฐานข้อมูล และมีการบันทึกรหัสที่จะติดตามไปค้นข้อมูลเอกสารเพิ่มเติมได้ครับ ซึ่งในที่นี้คือภาพถ่าย และประวัติอื่นๆของผู้รับการตรวจดีเอ็นเอ ทำให้เราสามารถตรวจจับความผิดพลาดได้ก่อนที่จะรายงานผลการทดสอบครับ
เห็นด้วยค่ะท่าน
ผมเพิ่งทราบข้อมูลมาว่า มีชื่อและสกุล ตรงกับคนต่างจังหวัดที่ไม่เคยรู้จักกัน. จะทำไงดีคับ งานฐานข้อมูลจะให้คำอธิบายยังไง
ในโรงพยาบาล มีคนไข้ที่ชื่อ-สกุล เดียวกันมากมาย ต้องระมัดระวังอย่างมาก
ถ้าคนไข้ไม่เอาบัตรมา มีโอกาสผิดคน แต่ถ้ามีบัตรคนไข้หรือใบนัดที่มีเลขประจำตัวผู้ป่วยก็จะไม่ผิด
ถ้าให้ละเอียดก็ดูรูปในระบบคอมพิวเตอร์ แต่ไม่น่าเชื่อก็ต้องเชื่อว่ามีรูปญาติแทนที่จะเป็นคนไข้...พอเจ้าหน้าบอกให้ถ่ายรูปญาติก็ยืนให้ถ่ายรูปตัวเอง อย่างนี้ก็มีค่ะ
ตอนนี้มีคนชื่อนามสกุลเหมือนกันกับผมสองคน
ตระกูลหนูทั้งบ้านชื่อนามสกุลซ้ำกับคนอื่น บางคนมากถึง4-5 คนในชื่อนาม-สกุลเดียวโดยเฉพาะเหมือนหนูอยู่ 3 คน