ผมเล่าบ่อยๆ เรื่องการหมั่นฝึกฝนตนเองด้านต่างๆ ซึ่งก็คือการเรียนรู้ทักษะชีวิต (life skills) นั่นเอง ซึ่งตอนลงมือปฏิบัตินั้นก็เป็นการทำแบบสุ่มเสี่ยง เป็นการทดลองด้วยชีวิตของตนเอง บัดนี้ชีวิตของผมล่วงเข้าปัจฉิมวัย น่าจะมีประโยชน์หากนำเอาประสบการณ์ตรงออก ลปรร. โดยผู้อ่านพึงตระหนักว่า เมื่อเอาเรื่องของตนเองออกเล่า ย่อมมีอคติ (bias) ต่างๆ แฝงอยู่ ไม่มากก็น้อย ที่ต้องระวังมากที่สุดคือ ผู้เล่ายกหางของตนเอง
ข้อกำหนดที่ผมมอบแก่ตัวเองตั้งแต่เด็ก คือข้อ “ให้หมั่นฝึกฝน” หรือ “จงลงมือทำ อย่าผัดวันประกันพรุ่ง” กับข้อ “อย่าทำ อย่าเข้าไปเกลือกกลั้ว” ซึ่งทั้งสองข้อนี้ เมื่อชีวิตผ่านไป ประสบการณ์ชีวิตมากขึ้น ก็พบว่า บางข้อตึงเกินไป เพราะสมัยเราเป็นเด็กหรือประสบการณ์ชีวิตน้อย เรามองโลกเป็นสองขั้ว ขาว-ดำ มากเกินไป หรือเมื่อเราโชกโชนประสบการณ์ชีวิตมากขึ้น เราก็สามารถ “เข้าไปอยู่ในปากงู โดยไม่โดนเขี้ยวงู” ได้
ผมมีข้อสังเกตว่า ในสังคมปัจจุบัน มีเรื่องราวต่างๆ เข้ามาในชีวิตมากขึ้น ทั้งทางตรงและทางอ้อม จนคนเราต้องฝึกทักษะเลือกใช้เวลา ๒๔ ชั่วโมงใน ๑ วัน ให้เกิดคุณค่าที่สุด ยุคข้อมูลข่าวสาร/ยุค ICT/ยุค social media เป็นยุคที่ผู้คนต้องฝึกทักษะจำกัดตนเอง ในการรับข้อมูลข่าวสาร หรือฝึกเลือกรับ/ไม่รับ ข้อมูลข่าวสาร
อาจเรียกว่า เป็นการฝึกทำ time management ก็ได้ ว่าตัวเราจะใช้เวลา ๒๔ ชั่วโมงใน ๑ วัน ให้เกิดคุณค่าต่อตนเอง และต่อสังคม ให้มากที่สุด ได้อย่างไร กิจกรรมอะไรบ้างที่เสียเวลาไปเปล่าๆ โดยไร้ประโยชน์
โดยต้องไม่ลืมว่า การใช้เวลาเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ ก็เป็นเรื่องสำคัญ
สาวน้อยเตือนว่า อย่าลืมเวลาคุยกับเมีย และการ socialize ในครอบครัว
นอกจากแบ่งเวลาแล้ว ผมศึกษาทำความเข้าใจสิ่งต่างๆ ที่พยายามวิ่งเข้ามากระทบหรือเรียกร้องความสนใจจากตัวผมด้วย แล้วเลือกรับสิ่งเหล่านั้น โดยที่ส่วนใหญ่ก็เป็นเรื่องดี แต่เรามีเวลาเพียง ๒๔ ชั่วโมงใน ๑ วัน ไม่มีทางสนองรับสิ่งเหล่านั้นได้ทั้งหมด แม้มันจะดีเพียงใดก็ตาม
สิ่งที่ผมพยายามทำ คือ แหวกสิ่งยุ่งๆ ออกไปจากเวลาบางช่วง เพื่อจัดให้เป็น “เวลาคุณภาพ” สำหรับตนเอง หรืออาจเรียกว่า เวลาสำหรับอยู่กับตนเอง เน้นการอยู่กับจินตนาการ อาจเรียกว่า “เวลาเพื่อการหลุดโลกชั่วคราว” ก็ได้ เพื่อความสนุกสนานในชีวิต
เวลาเขียนบันทึกใน บล็อก คือเวลาหลุดโลกชั่วคราวของผม เป็นช่วงเวลาที่ผมสนุก และรู้สึกว่าเป็นเวลาที่มีคุณค่า
วิจารณ์ พานิช
๑๗ ส.ค. ๕๕
นอกจากที่อาจารย์จะมีความสุขจากการเขียนแล้ว
ยังได้เผื่อแผ่ให้คนอื่นได้เรียนรู้ด้วยค่ะ
ขอบคุณค่ะ