กระบวนการเรียนรู้ที่ดีต้องประกอบด้วยอิสรภาพ หลุดจากความครอบงำที่ทำให้ไม่สามารถสัมผัสความจริง

 "คนทุกคนมีศักดิ์ศรีและคุณค่าแห่งความเป็นมนุษย์  มนุษย์มีศักยภาพสูงสุดในการเรียนรู้  กระบวนการเรียนรู้ที่ดีต้องประกอบด้วยอิสรภาพ หลุดจากความครอบงำที่ทำให้ไม่สามารถสัมผัสความจริง การสัมผัสความจริงเป็นฐานให้เกิดปัญญา  ทุกวันนี้มนุษย์ถูกกักขังไม่ให้สัมผัสความจริงด้วยเครื่องกีดขวางต่าง ๆ เช่น โดยวิถีชีวิต  โดยสถาบันการศึกษา โดยความเชื่อที่หลงผิดตาม ๆ กันมา เป็นต้น  ทุกคนควรพิจารณาไตร่ตรองเครื่องกีดขวางเหล่านี้และปลดปล่อยตัวเองไปสู่ความเป็นไท  เพื่อความเป็นอิสระในการสัมผัสความจริงและความคิด  ที่เป็นพื้นฐานไปสู่ปัญญา"

เป็นเนื้อหาบางส่วนจาก ปัจฉิมกถา ในหนังสือ "ธรรมชาติของสรรพสิ่ง  การเข้าถึงความจริงทั้งหมด" ของ หมอประเวศ วะสี (บรรณาธิการ)