สัปดาห์ก่อนได้โอกาสไปเข้าร่วมกิจกรรมผู้ปกครองที่โรงเรียนชาย..ต้องบอกว่าโชคดีมากที่สมาคมผู้ปกครองได้เชิญคุณหมอเดว (นพ.สุริยเดว ทรีปาตี ผอ.สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว ม.มหิดล)
คุณหมอเล่าว่าจากการทำงานที่ผ่านมาพบว่า เมื่อประเมินความภาคภูมิใจเด็ก 3 กลุ่ม
- กลุ่มแรกเป็นเด็กที่เรียนดีระดับโอลิมปิกของประเทศ พบว่ามีแค่ 19 %
- ในขณะที่เด็กเรียนดีทั่วๆไป มี 30 %
- แต่เด็กพิการกับมีความภาคภูมิใจถึง 60%
นอกจากนี้เด็กที่เก่งยังเจอว่าแก้ปัญหาไม่เป็น คิดวิเคราะห์ไม่ได้ แต่ถ้าเป็นการถามตอบแบบเป็นตัวเลือกจะตอบได้ทันที จึงต้องกลับมาทบทวนการพัฒนาเด็กในประเทศไทยว่า เรากำลังมาผิดทางหรือไม่
4 ทักษะสำคัญที่ควรพัฒนาในเด็กวัยรุ่นช่วงอายุ 11-14 ปี เพราะเป็นช่วงของหน้าต่างชีวิต
- การควบคุมอารมณ์
- การคิด วิเคราะห์ แยกแยะ
- การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
- การรับรู้ความรู้สึกของเพื่อนมนุษย์
แล้วจะฝึกอย่างไร ??? คุณหมอได้ถอดบทเรียนจากแม่ตัวอย่างในปีที่ผ่านมาพบว่า
- แม่ที่ใช้จิตวิญญาณของความเป็นแม่เลี้ยงลูก ด้วยการ "ทำดีให้ลูกดู" จะทำให้ลูกมีจิตสำนึกที่ดี
- ร่วมทุกข์ ไปด้วยกัน จะทำให้ ลูกมีพลังฮึดสู้ชีวิต ไม่ใช่แม่ทนลำบากคนเดียว แต่ลูกไม่รู้เรื่องเลยสุขสบายคนเดียว
- ถ้าผ่านชีวิตในช่วงที่มีวิกฤตไปด้วยกันได้ดี สุดท้ายเด็กก็จะเป็นอริยชนได้
อีกประเด็นที่คุณหมอฝากไว้ คือ ตัวผู้ใหญ่ ควรฝึกทักษะการเป็นผู้ฟังที่ดี และฝึกการจับถูกมากกว่าการจับผิด
- ฟังอย่างเดียว อย่างตั้งใจ ถ้าขณะนั้นยังไม่พร้อมฟังให้บอกลูก และนัดเวลาที่จะพร้อมฟัง
- ฟังแล้วสะท้อนให้คนเล่าอยากเล่าต่อ เช่น แม่เคยคิด แม่เคยทำแบบนี้เหมือนกัน.......(ให้ลูกรู้สึกว่า "แม่คิดเหมือนเราเลย")
- ฟังแล้วเสริมทักษะชีวิต เช่น แม่เคยทำแบบนี้ แล้วสมัยนั้นแม่เจอปัญหา........ถ้าลูกเจอแบบแม่ลูกจะทำอย่างไรดี.....
ประโยคหนึ่งที่คุณหมอบอกว่า วัยรุ่นฝากมาคือ "ชีวิตก็ต้องการที่ชาร์ตแบต...แล้วที่ชาร์ตที่ดีที่สุดก็คือที่บ้าน"
ขอขอบพระคุณอย่างมากที่คุณวอญ่า-ผู้เฒ่า-natachoei และ ดร. สุทิพย์ เป้งทอง. ที่ให้ดอกไม้เป็นกำลังใจค่ะ
ขอบคุณสำหรับบทความดี ๆ ค่ะ ต้องเตือนตน สอนตน ก่อนจะสอนลูกเนอะ การเป็นผู้ฟังที่ดีนี่ยากมากจริง ๆ ค่ะ