เพลงนี้แม่ผมร้องกล่อมน้องคนสุดท้องซึ่งผมอายุ ๖ ขวบ ก็เลยพอจำได้
พอแม่ไปทำกับข้าวในครัว ก็มอบหมายให้ผมไกวเปลกล่อมน้องแทน ผมก็เลยต้องสวมวิญญาณร้องเพลงกล่อมน้องตามแม่ จำได้กระท่อนกระแท่น ดังนี้ (ทำนองประมาณ สรพัญญะ)
ไอ้โพนเพนเอย กระเบนสายนาค
น้ำท่วมปาก กระจายดอกพริก
อีแม่ระริก อีแม่ระรวย
ไปตัดตองกล้วย มาทำบายศรี
ชะมดชะหมี ตีค้องหน้าวง
ปลากะพงเป่าปี่ ปลากระดี่ล่อมด
ปลาขาวปลากด อุ้มลูกมาดู
สะดุดขี้หมู สะดุดขี้หมา
หกล้มปากแตก สะดุดหญ้าแพรก
นอนเสียทำเนา อีเพรานกกระจอก
ผักบุ้งหญ้างอก นอนเสียกลางวัน
ลุกขึ้นไก่ขัน ตะวันเพล...ตึ๊ม
(เวลาออกเสียง ตึ๊ม..ต้องลงเสียงหนักๆ แหลมๆ ..วันนี้ผมมาคิดว่าคงเหมือนเสียงพระตีกลองเพล นั่นแหละ)
พศ.นี้ (๒๕๕๕) พวกเราลูกๆ แก่ เอามาร้องให้กันฟัง ยามรวมญาติ ก็หัวเราะกันกลิ้งทุกครา แต่ลึกๆ แล้วก็แอบเศร้าว่า รุ่นลูก หลาน คงไม่ร้องกันแล้ว หันไปกล่อมลูกด้วย ไทชค๊อฟซกี้ คอนแชร์โต้ นัมเบอร์ไฟว์ และ เบธอเฟ่น บาร์หม วิวาลดี้ etc กันโม๊ด
...มันเป็นเพลงกล่อมลูกที่หาฟังได้ยากจริงๆ สักวัน ผมอยากจะร้องขึ้น ยู่ตูบ ให้ฟังกัน แบบลุ่นๆ เอาฤกษ์วันแม่นี้เลยดีไหม ?
ยังมีเพลงแปลกๆอีกสองสามเพลงที่หาฟังยากจากปากแม่ผม แล้วจะทยอยนำมาเสนอนะครับ
...คนถางทาง (๘ สค. ๒๕๕๕)
เอาเล้ย อาจารย์ ว้า ...บี้ ...ก็บี้เถอะไป๊...คนถางทางออกเทป มีหวังค่ายเพลงเจ๊งตามๆกัน ขนาดอ่านยัง ฮา ..... ชลัญชักสงสัยน้องคนไหนฟัง นี่ หลับลงเก่งอ่ะ 55555555555
เพลงแม่เคยกล่อมชลัญที่ยังจำได้
แมวขาวเอย .... ไต่ไม้ราว...หางยางโยนเย้น
ไต่ไม้สีหลอด ... หางขอดโพนเพลน ...อื้อ....
คน นอน ไม่หลับมากินตับมันเถิดมา เอ่ เอ .......
เป็นไว อาจารย์ สูสีมั๊ย ต้องร้องออกเสียงเป็นภาษาโคราชจะได้อรรถรสค่ะ
โพนเพน (ชองแม่ผม) กับ ..โพนเพลน (ของแม่ชลัญ) ทำไมมันคล้ายกันล่ะ
...ผมคิดมานานแต่เด็กๆว่า ไ้อ้คำว่า "โพนเพน" เนี่ย มันหมายถึงอะไร จนวันนี้ยังคิดไม่แตก
...ผมว่า ลึกๆ แล้ว ทำเป็นวิจัยระดับป.เอกได้เลยนะ ..คือไขคำปริศนาให้ออก แล้วเื่ชื่อมโยงไปสู่มิติวัฒนธรรมโบราณให้ได้
เหมือนมีอีกเพลงแต่จำไม่ค่อยได้
ประมาณ "โพนเพนเอย น้ำท่วมฟ้า กระต่ายลอยคอ หมาหางงอ กอดคอ..... " อะไรสักอย่างจำได้แค่นี้ ตอนนี้แม่นอนแล้ว ไว้จะถามแม่พรุ่งนี้ล่ะกัน
ผมเคยได้ยินแม่ ร้องว่า
โยกเยกเอย ... น้ำท่วมเมฆ กระต่ายลอยคอ ไอ้หมาหางงอ ..กอดคอ ไอ้โยกเยกเอย
(ผมเอากลอนนี้ไป เขียนไว้ข้างเปล "โยกเยก" ด้วยแหละ)
ใช่ ใช่ ใช่ ชลัญจำผิดแน่เลย เริ่มมั่ว แล้วชลัญเอ๋ย... ไปนอนดีกว่า อิอิ
สวัสดีครับ
เพลงพื้นบ้านแบบนี้สนุกดีครับ
เนื้อหาไม่ค่อยรู้เรื่อง แต่ว่าได้เรื่อง มีจินตนาการดี
เพลงร้องเล่นที่เคยอ่าน อย่างพวก ซักส้าว หรือ ตุ๊ดตู่...
พวกนั้นก็ฟังไม่ค่อยรู้เรื่องว่าเขาหมายถึงอะไร
พอจับความได้หน่อยๆ แต่ทั้งเนื้อทั้งทำนอง ได้ยินแล้วก็เพลินดีครับ
ใช่ครับท่าน ธ. ผมก็ว่างั้น ผมพยายามตีความ แต่หลายครั้งก็นึกไม่ออก หรือว่ามันเป็นรหัสลับ ถ้าใครไขออกก็ได้สมบัติมหาศาล?
อ่าเอ้อไกเถือนเหอ ขันเล่นเดือนเย่*
เดือนสิบเส* บอกแม่มาให้ ผัวไปไหน ผัวไปทำงาน
ไม่ให้เราโร้* ไม่ให้เราเห็น เช้าเช้าเย็นเย็น ขอหมากสักคำ
ขอพลูสักใบ ไปสงเจ้าเย่ เจ้าเย่เหอ มาเขหัวช้าง
นกบินหล้าง เกาะช้างเกาะผี นกอินทรีย์ เข้าอยู่ใต้ห้อง
พี่เรียกน้อง อี้หวักอี้แหวง นุ่งผ้าชายพก เก็บตกชายแพง
มาแยงทอหูก ทอหูกเหอมาอยู่ใต้ทะ พี่ร้องว่าน้ำผึ้งกับกล้วย
ส่งไปด้วยเหอส่งไปจักคัก ชักให้นั่งตักชักให้น่งนอน
อี้หลอนชุมโพ่ชุมโพ่พาหนี ผักเสี้ยนผีชักลงทั้งช่อ
ผีเคาะเหลาะ*ผีเข้ายอดม่วง ผีข้าหลวงหักคอเชาะไป
ยืมไซร*ยืมไซรตัดผม ไซรไม่คมด่าแม่ช่างเหล็ก
ช่างเหล็กเหอยืมไซรน้องมา แม่เซ่อ*ตุกตาให้น้องเราเล่น
แม่เซ่อ*ยายเต้นให้น้องเปาไป แม่เซ่อยายใจให้น้องใยตุกตา
ตุกตาเหอมาแล่นโหยงหยางเข้าปาหญ้าคาแล้วเหว้ย....เนื้อความอาจเพี้ยนไปบ้างบางประโยคผู้เขียนก็ยังหาความหมายไม่ได้ ( นำมาเสนอด้วยจิตรคาระยาย)
*เดืนเย่ = เดือนยี่คือเดืนทีสอง
*เดือนสิบเส = เดือนสิบสี่(ไม่ทราบเดือน)
*มาเขหัวช้าง = มาขี่หัวช้าง
*ผีเคาะเหลาะ = ผีตีเกราะ
*ยืมไซร = ยืมกรรไกร
ท่านวอญ่า ครับ ตกลงนี่สำเนียงใต้ หรือครับ ยังกะปะปากะยอ แน่ครับ อิอิ