Modalities determination for precision localized to HCC tumor in RFA procedure.
กฤตญา สายศิวานนท์ วท.บ รังสีเทคนิค
เอกลาภ มานะกิจไพบูลย์ วท.บ รังสีเทคนิค
ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริรราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
กฤตญา สายศิวานนท์ ,เอกลาภ มานะกิจไพบูลย์. การเลือกใช้เครื่องมือทางรังสีในการกำหนดตำแหน่งมะเร็งตับในการรักษาโดยการจี้ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ. วารสารชมรมรังสีเทคนิคและพยาบาลเฉพาะทางรังสีวิทยาหลอดเลือดและรังสีร่วมรักษาไทย, 2554; 5 : 64-72
บทนำ
การรักษามะเร็งตับอย่างหนึ่งก็คือการรักษาด้วยเทคนิค RFA
นับเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่แพทย์ ใช้รักษามะเร็ง
ซึ่งเป็นการใช้พลังงานความร้อนผ่านเข็มไปทำลายก้อนมะเร็ง
การสอดปลายเข็มเข้าสู่จุดศูนย์กลางของก้อนมะเร็งจึงมีความสำคัญ
จึงมักเป็นการทำภายใต้
การระบุตำแหน่งโดยอัลตราซาวด์หรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์
และการรักษาด้วยวิธีดังกล่าวไม่ซับซ้อน
มีผลข้างเคียงน้อย
สามารถใช้วิธีการรักษาแบบนี้ ซ้ำๆได้
Purpose:
เพื่อศึกษาแนวทางการเลือกใช้เครื่องมือทางรังสี สำหรับการระบุตำแหน่ง ในทางการเลือกใช้สำหรับหัตถการ RFA
Material and Method:
เก็บสถิติผู้ป่วยหัตถการ RFA สำหรับโรงพยาบาลศิริราช หน่วยรังสีวิทยาหลอดเลือดและรังสีร่วมรักษา ตั้งแต่ 1 มกราคม 2553 ถึง 31 ธันวาคม 2553 และทำการจำแนกตามชนิด ของเครื่องมือทางรังสี สำหรับระบุตำแหน่ง ด้วยการแจกแจงความถี่แล้ววิเคราะห์ผลและนำเสนอในรูปแบบของกราฟ
Results:
ตารางการแจกแจงเครื่องมือทางรังสีสำหรับระบุตำแหน่งก้อนเนื้อในหัตถการ RFA ตั้งแต่ 1 มกราคม 2553 ถึง 31 ธันวาคม 2553 จำนวนทั้งหมด 147 คน
Conclusion:
จากการศึกษาพบว่าเครื่องมือที่ใช้ช่วยในการระบุตำแหน่งที่ใช้เป็นอันดับหนึ่งคือ เครื่องอัลตราซาวด์ เนื่องจากเป็นเครื่องมือที่มีราคาถูก ใช้กันแพร่หลายและที่สำคัญที่สุดคือคือผู้ป่วยไม่ได้รับรังสี และอันดับสองของการตัดสินใจเลือกใช้เครื่องมือคือ การใช้อัลตราซาวด์แล้วใช้เครื่องเอกซเรย์ ซึ่งผลการศึกษาให้ค่าเปอร์เซ็นที่ใกล้เคียงกัน ทั้งนี้เนื่องจาก โรงพยาบาลศิริราช หน่วยรังสีวิทยาหลอดเลือดและรังสีร่วมรักษาใช้เครื่องอัลตราซาวด์เป็นเครื่องมือแรกในการระบุตำแหน่งของก้อนเนื้อ แต่ด้วยข้อด้อยของภาพจากเครื่องอัลตราซาวด์คือ
- หากรอยโรคอยู่ในตำแหน่งอันตรายเช่น Dome of liver ,กระเพราะอาหารและเส้นเลือด ภาพจาก
เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์จึงให้ sensitivity ที่ดีกว่า
- หากรอยโรคมีขนากเล็กมาก เล็กกว่า 0.5 cm. เครื่องอัลตราซาวด์อาจไม่สามารถระบุตำแหน่งที่
แน่นอนได้
- ชนิดของรอยโรค หากรอยโรคเป็น (hyper echoic nodule) แล้วคนไข้มีภาระ fatty liver ร่วมด้วย อาจ
ไม่สามารถระบุที่ชัดเจนด้วยเครื่องอัลตราซาวด์เพียงอย่างเดียว จึงพิจารณานำเครื่องเอกซเรย์
คอมพิวเตอร์มาใช้ร่วมด้วย แต่วิธีดังกล่าวก้อมีข้อเสียคือ ต้องใช้เวลามากขึ้น ทำให้ผู้ป่วยต้องนอน
นานขึ้นในท่านอนหงายยกแขนขึ้นสำหรับการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์นานขึ้นด้วย บางที่การตัดสินใจ
ใช้เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ในการระบุตำแหน่งอาจดีกว่า แต่ทั้งนี้ก้อต้องศึกษถึงข้อดีข้อเสียต่อไป
ตารางเปรียบเทียบข้อดี-ข้อด้อยจากการใช้เครื่องมือทางรังสี
บรรณานุกรม
1. คง บุญคุ้ม,จุฑา ศรีเอี่ยม ,วิธวัช หมอหวัง , เอนก สุวรรณบัณฑิต , สุรีรัตน์ ธรรมลังกา. การรักษาผู้ป่วยมะเร็งตับโดยการจี้ด้วยคลื่นความถี่วิทยุ. วารสารชมรมรังสีเทคนิคและพยาบาลเฉพาะทางรังสีวิทยาหลอดเลือดและรังสีร่วมรักษาไทย, 2550; 1(1) : 64-72
