...
คำว่า คุณภาพในการวิจัย หมายถึง ข้อมูลที่ไม่เป็นตัวเลขหรือหมวดหมู่และมีรหัสเลขที่จะไปวิเคราะห์กันในทางสถิติ แต่เป็นข้อมูลที่ได้จากคำถามปลายเปิดหรือ จากการบันทึกสังเกตของผู้วิจัยหรือจากคำให้สัมภาษณ์ของกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก เป็นข้อมูลที่ไม่ได้วัดออกมาเป็นตัวเลข
เนื่องจากเป็นการเจาะลึกเกี่ยวกับรายละเอียดในเรื่องที่ศึกษาชุมชน / กลุ่มคน จึงมักใช้เวลานาน แต่มีขอบเขตจำกัดครอบคลุมจำนวนคน / พื้นที่ ถือว่าเป็นการวิจัยเชิงมานุษยวิทยา เช่น เป็นข้อมูลที่ได้จากการระดมสมอง ( Brain – storming ) การสนทนากลุ่ม ( focus group ) เป็นต้น
คำว่า ปริมาณในทางวิจัย หมายถึง ข้อมูลเป็นตัวเลขสามารถนำไปใช้ในทางสถิติได้ มีระดับการวัดเป็นกลุ่ม เป็นช่วง และเป็นอัตราส่วน ในทางสถิติของการวิจัย . สุชาต ประสิทธิ์รัฐสินธุ์ ( 2550 : 292-293 )
ในแนวทางปรัชญาการวิจัยเชิงคุณภาพและปริมาณมีที่มาต่างกันคือ วิจัยเชิงคุณภาพมีฐานมาจากปรัชญาธรรมชาตินิยม ( Naturalism ) เน้นหาความจริงตามปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ บางครั้งเรียกว่า ปรากฏการณ์นิยม ( Phenomenalism ) แล้วอาศัยวิธีพรรณนาวิเคราะห์เป็นสำคัญ การวิจัยเชิงคุณภาพ เริ่มข้อมูลจากปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แล้วนำข้อมูลที่ได้มาศึกษาวิเคราะห์ด้วยวิธีอุปมาน ( Inductive approach ) แล้วสรุปตีความตั้งเป็นองค์ความรู้
แต่ในเชิงปริมาณมาจากปรัชญาปฏิฐานนิยม ( Positivism ) นั้นเน้นกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ( Scientific method ) ตั้งอยู่บนข้อมูลเชิงประจักษ์โดยมีขั้นตอนในการปฏิบัติ การวิจัยเชิงปริมาณ เริ่มด้วยทฤษฎีก่อน แล้วต่อด้วยข้อมูลเชิงประจักรแล้วรวบรวมนำมาศึกษาวิเคราะห์ด้วยวิธีอนุมาน ( Deductive approach )
สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณนี้มีการเปรียบเทียบได้ดังที่ มนัส สุวรรณ ( 2544 : 16 ) ความว่า
1 . การวิจัยเชิงคุณภาพมีพื้นฐานมาจากแนวคิดแบบธรรมชาตินิยม แต่ในเชิงปริมาณมาจากปฏิฐานนิยม
2 . เชิงคุณภาพมุ่งเน้นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างลึกซึ้ง แต่เชิงปริมาณมุ่งหาความจริงที่คนทั่วไปยอมรับ ( common reality )
3 . เชิงคุณภาพเป็นการวิจัยเน้นการพรรณนา / อธิบาย ( Descriptive approach ) แต่เชิงปริมาณเน้นการวิเคราะห์ ทดลอง ( Analytical and Experimental ) ต้องอาศัยวิธีการทางสถิติเข้าช่วย
4 . เชิงคุณภาพให้ความสำคัญกับกระบวนการได้มาซึ่งความจริงแบบองค์รวม ( Wholistic view ) แต่เชิงปริมาณให้ความสำคัญต่อผลที่จะได้รับมากกว่ากระบวนการ
5 . เชิงคุณภาพใช้วิธีวิเคราะห์แบบอุปมาน แต่เชิงปริมาณใช้แบบอนุมาน ด้วยการทดสอบคำตอบที่คาดคิดไว้ล่วงหน้า ( Hypothesis )
6 . เชิงคุณภาพมุ่งแสวงหาความรู้เพื่อสร้างเป็นทฤษฎี ( Theory building ) แต่เชิงปริมาณเริ่มต้นศึกษาวิจัยด้วยทฤษฎี (Hypothesis testing )
7 . เชิงคุณภาพสิ้นสุดการวิจัยด้วยทฤษฎี ( Ends with theory ) แต่เชิงปริมาณกับเริมต้นด้วยทฤษฎี ( Begins with theory )
