สิ่งที่อาจหายไปเมื่อธุรกิจเข้ามา
สิ่งที่อาจหายไปเมื่อธุรกิจเข้ามา?
เป็นคำถามที่ถามไว้กับชุมชนแห่งหนึ่งที่มีส่วนเข้าไปเผยแพร่ความรู้ให้ ซึ่งเพื่อนครูด้วยกันได้ทำวิจัยชุมชนนี้ไว้ ในด้านความพร้อมและความพึงพอใจของชุมชนต่อการรวมลงทุนทำธุรกิจโฮมเสตย์ ชุมชนนี้มีธรรมชาติที่งดงามที่ยังคงสภาพเดิมไว้อย่างดี และยังค้นพบแหล่งท่องเที่ยวตามธรรมชาติเพิ่มขึ้นอีก ไม่ว่าจะเป็นถ้ำ น้ำตก แหล่งธรรมชาติตามฤดูกาล เรียกว่าประทับใจ เที่ยวได้ทุกฤดู (ถ้ายังไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงไปจากนี้นะ)
ผู้นำชุมชนก็มีความรู้ อบต.ก็เก่ง พยายามที่จะช่วยกันทำให้ชุมชนของตนเองมีรายได้เพิ่มมากขึ้นจากการทำอาชีพเกษตรกรรมเพียงอย่างเดียว ชาวบ้านก็ตื่นตัวตาม เพราะจะมีรายได้เพิ่มขึ้น ชุมชนนี้มีโครงการที่จะให้คนในชุมชนร่วมกันทำโฮมเสตย์ เป็นที่พักให้กับนักท่องเที่ยวที่เข้ามาเที่ยวในพื้นที่ ซึ่งก็เห็นดีด้วย ถ้าเขามีระบบจัดการดูแลที่ดี มีความเข้าใจตรงกัน ที่สำคัญ คือ มีภูมิคุ้มกันชุมชนที่เข็มแข็ง
พอขึ้นบรรยายก็ตั้งคำถาม"บางสิ่งที่อาจหายไปเมื่อธุรกิจเข้ามา?" เป็นคำถามที่ชาวบ้านที่มาอบรมทำหน้างง ว่าเขาจะทำอะไรหายไป?
คำถามต่อมาก็ถามว่า"รู้จักตัวเองมากน้อยเพียงใด? ที่มาที่ไปของชุมชน? ประวัติของชุมชน? ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน? ปราชญ์ของชุมชน? ขนบธรรมเนียมประเพณีของชุมชน? ร่องรอยและหลักฐานการจดบันทึกสิ่งเหล่านี้อยู่ที่ไหน ? ใครเก็บรักษา ? ตรวจสอบความถูกต้องตรงกันหรือยัง? ถ้ามีคนนอกพื้นที่ถามหาจะไปดูหรือค้นคว้าได้ที่ใด? และสิ่งเหล่านี้มีการถ่ายทอดสู่เยาวชนรุ่นใหม่หรือยัง?
คำถามต่อมา "มีภูมิคุ้มกันเพียงพอหรือยัง? ที่จะรับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น เมื่อมีแหล่งท่องเที่ยว มีคนมาเที่ยวมากขึ้น คนต่างถิ่นก็อพยพเข้ามาในชุมชน มาทำมาหากินในชุมชนมากขึ้น ความเจริญก็เข้ามา วิถีชาวบ้านที่เป็นอยู่กระทบแน่นอน ทำอย่างไร? จึงจะรักษาให้คงอยู่และสวยงาม คงความเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนตนเองไว้ดังเดิม? เคยคุยกันบ้างไหม?
คำถามสุดท้าย"คนในชุมชนที่จะร่วมลงทุน มีความเข้าใจเรื่องการร่วมลงทุนมากน้อยเพียงใด ความรู้เรื่องการบัญชี วิธีการตรวจสอบหรือยัง? การร่วมลงทุนไม่ใช่ว่าจะได้กำไรเสมอไป ไม่ใช่จะได้เงินปันผลที่งดงามเสมอไป แล้วถ้ามีกรณีที่ไม่ยอมร่วมลงทุนแต่นำไปทำเป็นของตัวเอง กลายเป็นแข่งขันกันเอง ซึ่งอาจเกิดความขัดแย้งจะทำอย่างไร? จะควบคุมกันอย่างไร?
สิ่งเหล่านี้อาจทำให้หลายอย่างในชุมชนของท่านจะหายไปถ้าไม่มีภูมิคุ้มกันที่ดี ขอให้น้อมนำพระราชดำรัสขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ด้วย ถ้าทำได้ชุมชนท่านไปได้สวยแน่นอน
และฝากไว้สุดท้าย "คนที่เข้ามาเที่ยวในชุมชนนี้เขามาเพื่อหาธรรมชาติที่สวยงาม หาความแปลกใหม่ที่งดงามไม่เหมือนใคร ความอบอุ่นจริงใจ ยิ้มสยามแบบบ้าน ๆ ถ้าเขาต้องการเที่ยวหาความศิวิไลเขาก็ไปเที่ยวในเมืองได้ ไม่ต้องมาถึงที่นี่"
