ดินจัดเป็นสิ่งสำคัญเป็นอันดับต้นๆในการทำเกษตรกรรมหรือการปลูกพืช ดินดีปลูกพืชอะไรก็งามจนแทบไม่ต้องใส่ปุ๋ย แต่ดินก็ใช่ว่าจะดีมีความอุดมสมบูรณ์ทั่วทุกทวีปหรือทุกภูมิภาคบนพื้นโลก ย่อมมีความแตกต่างดีบ้าง เลวบ้างแตกต่างกันไปตามแต่โครงสร้างของแหล่งกำเนิดดินแต่ละพื้นที่ ว่ากันว่าดินที่ดีมีความอุดมสมบูรณ์มากที่สุดน่าจะเป็นดินบริเวณแหล่งภูเขาไฟเก่า เพราะมีแร่ธาตุและสารอาหารที่หลอมรวมทับถมมาเป็นระยะเวลานาน ส่วนดินที่ขาดความอุดมสมบูรณ์ก็สามารถแก้ไขปรับปรุงได้ อย่างค่อยเป็นค่อยไปไม่ต้องไปทุกข์ร้อนใจอะไรให้มากเกินเหตุ
ดินที่จัดว่าเป็นดินที่ดีดังที่เราได้ร่ำเรียนมาตั้งแต่สมัยประถมฯ มัธยมคือดินร่วนมีสีดำ ส่วนดินเหนียว หรือดินทรายนั้นในอดีตข้อมูลที่เราได้รับจะไม่นิยมปลูกพืช เพราะจะทำให้พืชมีการเจริญเติบโตที่ช้าหรือตายได้ง่าย เนื่องจากขาดสารอาหาร หรืออาจจะประสบพบเจอกับโรครากเน่าในดินที่มีการระบายถ่ายเทน้ำไม่ดี และเนื่องด้วยในอดีตเทคโนโลยีและนวัตกรรมต่างๆ ยังล้าสมัย ไม่สามารถนำมาป้องกันแก้ไขได้ทันท่วงที จึงทำให้ประสบปัญหาที่ยุ่งยาก ส่วนใหญ่จึงหลีกเลี่ยงปัญหาดังกล่าวโดยเลือกพื้นที่ปลูกที่เหมาะสมเสียแต่เริ่มแรกจึงจะดีกว่า
ส่วนในวันนี้จะมาแนะนำการนำแม่ปุ๋ยมาผสมเพื่อใช้สำหรับดินที่ขาดแคลนสารอาหารโดยเฉพาะอย่างดินทราย หรือร่วนปนทรายที่ปลูกพืชแล้วการเจริญเติบโตหรือการให้ผลผลิตต่ำกว่าที่ควรจะเป็น ในสภาวะที่ปุ๋ยเคมีราคาแพง การนำแม่ปุ๋ยมาผสมใช้เองจะเกิดประโยชน์ในแง่การจัดการได้ตรงกับความต้องการของพืช ดินทรายมักจะขาดแร่ธาตุและสารอาหารเกือบทุกชนิดโดยเฉพาะ ไนโตรจน และ โพแทสเซียม ดังนั้นการทำปุ๋ยสูตรผสมเองจะต้องเน้นปริมาณและสัดส่วนของ ไนโตรเจนและโพแทสเซียมให้มากกว่าดินร่วนปรกติ และดินเหนียว ซึ่งจะมีอัตราส่วนที่แตกต่างกันไปตามความเหมาะสม อันอาจจะนำเสนอในโอกาสต่อไป
การทำปุ๋ยละลายช้า 4-1-3 โดยการใช้แม่ปุ๋ยมีวิธีการทำดังนี้
ปุ๋ยคลอไรด์รองพื้นละลายช้าบำรุงต้น สูตร 4-1-3 (ใช้ได้กับพืชทุกชนิด ยกเว้นยาสูบและพืชตระกูลส้ม)
1. ยูเรีย 46-0-0 20.9 กิโลกรัม
ปุ๋ยนา 16-20-0 15.0 กิโลกรัม
โพแทสเซียมคลอไรด์ 0-0-60 15.0 กิโลกรัม
ซิลิโคเทรซ 1.0 กิโลกรัม
2.น้ำสะอาด 1.0 ลิตร
3. พูมิชซัลเฟอร์ 20.0 กิโลกรัม
4. รำละเอียด 20.0 กิโลกรัม
5. โพแทสเซียม ฮิวเมท 1.0 กิโลกรัม
ปุ๋ยซัลเฟตรองพื้นละลายช้าบำรุงต้น สูตร 4-1-3 (ใช้กับดินด่าง)
1. ยูเรีย 46-0-0 20.9 กิโลกรัม
ปุ๋ยนา 16-20-0 15.0 กิโลกรัม
โพแทสเซียมซัลเฟต0-0-50 18.0 กิโลกรัม
ซิลิโคเทรซ 1.0 กิโลกรัม
2.น้ำสะอาด 1.0 ลิตร
3. พูมิชซัลเฟอร์ 20.0 กิโลกรัม
4. รำละเอียด 20.0 กิโลกรัม
5. โพแทสเซียม ฮิวเมท 1.0 กิโลกรัม
ปุ๋ยไนเตรทรองพื้นละลายช้าบำรุงต้นสูตร 4-1-3 (ใช้ได้กับทุกสภาพดิน)
1. ยูเรีย 46-0-0 15.4 กิโลกรัม
ปุ๋ยนา 16-20-0 15.0 กิโลกรัม
โพแทสเซียมไนเตรท 13-0-46 19.6 กิโลกรัม
ซิลิโคเทรซ 1.0 กิโลกรัม
2.น้ำสะอาด 1.0 ลิตร
3. พูมิชซัลเฟอร์ 20.0 กิโลกรัม
4. รำละเอียด 20.0 กิโลกรัม
5. โพแทสเซียม ฮิวเมท 1.0 กิโลกรัม
สูตรปุ๋ยละลายช้า 4-1-3 นี้จะประกอบไปด้วยธาตุหลัก ธาตุรอง ธาตุอาหารเสริม และที่สำคัญคือธาตุเสริมประโยชน์อย่าง ซิลิสิค แอซิด หรือซิลิก้า อีกทั้งยังมีรำละเอียดช่วยในการเรียกจุลินทรีย์ให้เข้ามาเจริญเติบโตในบริเวณที่ใส่ปุ๋ยช่วยให้ดินมีชีวิตชีวา ผ่านการปรับปรุงบำรุงดินโดยกระบวนการทางธรรมชาติได้ง่าย เหมาะสำหรับเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ปลูกพืชไร่ไม้ผล แล้วยังได้ผลผลิตไม่เป็นที่ต้องการ หรือยังต่ำกว่ามาตรฐานทั่วไป จึงนำมาเผยแพร่เพื่อเป็นทางเลือกในภาวะที่ปุ๋ยเคมีแพง ต้นทุนสูง ดีกว่าการใช้ปุ๋ยสำเร็จรูปที่มีเพียง N P K เพียงสามตัวแต่ถ้าเรานำมาปุ๋ยมาผสมเอง ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ 081-313-7559 นะครับ
มนตรี บุญจรัส
ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com