ขอบพระคุณท่านผอ.โครงการป.โท สาขาวิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์กร (ดร.อุบลวรรณา) และน้องอิ๋ว ที่ได้แนะนำโอกาสดีๆ ในห้องบรรยายตึกคณะนิติศาสตร์

ผมรู้สึกตื้นเต้นไม่น้อยในการเป็นวิทยากรบรรยายในเรื่อง "การใช้จิตวิทยาในสาขาอาชีพที่แตกต่างกัน" ให้กันนักศึกษาป.ตรี หลากหลายคณะ เช่น บัญชี วารสารศาสตร์ ศิลปศาสตร์ ฯลฯ ราว 200 คน ในวิชาจิตวิทยาประยุกต์ เมื่อวันที่ 16 พ.ค. 55 ณ LT1 ตึกคณะนิติศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์ ซึ่งเป็นห้องประวัติศาสตร์ครั้งที่คุณพ่อดร.ป๊อป ได้ร่ำเรียนที่นี่ด้วย

สาระของการบรรยาย คือ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้นศ.สายศิลป์ เกิดศาสตร์แห่งกระบวนการรู้คิดปัญญา (Cognitive Science) ที่เน้นการรู้จัก "จิต (ความรู้สึก ความคิด และความเข้าใจ) ในตนเองและผู้อื่น ตลอดการทำงานเป็นทีม" ผ่านการจัดกิจกรรมบำบัดในการรับรู้ความรู้สึก ความจำ ความเข้าใจผู้อื่น ความคิดรวบยอด และความเป็นผู้นำในการนำเสนอความคิด

ผมจึงอยากสรุปความคิดจากการทำงานเป็นทีมเป็นกระดาษตอบโจทย์ 3 ของนักศึกษาทั้งหมด ดังนี้

โจทย์ที่ 1: จิตใจของเรา ยากแท้หยั่งถือ จริงหรือ

  • จริง เพราะคนเรามองหน้ากันไม่รู้ใจ คนมี ID/EGO/SUPEREGO ตัวเองยังไม่รู้จิตใจของตัวเองเลย***** ต้องใช้เวลาศึกษาเรียนรู้นิสัยกันนาน คนเราพฤติกรรมที่แสดงออกมาภายนอก บางทีก็อาจจะไม่ตรงกับจิตใจภายใน เปลี่ยนแปลงตลอด********
  • จริง ****** จริงเห็นด้วย*
  • จริง เพราะมีหลายสิ่งที่มีผลกระทบต่อจิตใจของเรา โดยไม่รู้ตัว เราจึงต้องใช้จิตวิทยาช่วย**
  • ไม่จริง เพราะฉันรู้จิตใจของตัวเองดี
  • จริง เพราะบางครั้งยังหลอกตัวเองด้วยคือไม่ยอมรับความจริง
  • จริง เนื่องจากจิตใจมีอารมณ์ความรู้สึกซับซ้อน**ไม่แน่นอน และประกอบด้วยสาเหตุพฤติกรรมต่างๆ บางที่พูดอย่างทำอย่าง
  • จริง เพราะแต่ละบุคคลมีความคิดและสภาพแวดล้อมต่างกัน การแสดงออกย่อมต่างกัน

โจทย์ที่ 2: เราจะใช้จิตวิทยาในการประกอบอาชีพอย่างไร

  • ใช้ในการอยู่ร่วม/ปรับตัวกับคนอื่นในที่ทำงาน/ในสังคม* ไม่ให้มีความเครียดมากไป รู้ตัวว่าเครียดก็จะรู้ทางผ่อนคลาย
  • ตระหนักรู้ตนเองและผู้อื่น** เอาใจเขามาใส่ใจเรา ปรับตัวเข้าหา/เข้าใจผู้อื่น**
  • การปรับตัวในการทำงานเพื่อแก้ไขปัญหา**
  • การอยู่ร่วมกันในสังคม การปรับตัวเข้าหากัน ใช้ความรู้ที่มีมาประยุกต์ ใช้ในการเรียนรู้การทำงาน
  • การปรับตัวเข้ากับผู้คน เมื่อได้ตระหนักรู้จักตัวเองแล้ว
  • ใช้ในการดูแลลักษณะบุคคลและปรับตัวเข้าหาบุคคลอื่น**
  • ใช้จิตวิทยาในการปรับตัว โน้มน้าว
  • มีความพร้อมในการทำงาน ปรับตัวให้ทำงานร่วมกับผู้อื่นได้****
  • ทำให้เรารู้ว่าเราควรจะพัฒนาบุคลิกภาพของตนเองด้านใด เพื่อให้ทำอาชีพของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ****และมีความสุข****
  • ใช้ในการสำรวจ/การพัฒนาตัวเองทุกๆวัน ทำให้แต่ละวันที่เราจะไปทำงานมีแต่ความสุข**
  • มีความสำคัญอย่างมากทั้งด้านชีวิตประจำวันและอาชีพ เพื่อคาดคะเนเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้น
  • ช่วยให้เรารู้ว่าเราเหมาะกับอาชีพไหน ใช้ปรับตัวว่าตรงกับสายงานที่ทำหรือไม่**
  • ใช้เพื่อที่จะค้นหา ค้นพบว่าตนเองมี Self-identity อย่างไร เพื่อนำเอาความถนัดและบุคลิกภาพดังกล่าวไปใช้ในการทำงานในอนาคต ให้ตรงกับสิ่งที่เรามี สิ่งที่เราเป็น เพื่อทำงานให้เกิดความสุข มีประสิทธิภาพที่ดี และสามารถเข้ากับผู้อื่นได้ดี**
  • ถ้าสามารถเข้าใจข้อบกพร่องได้ ก็จะปรับเปลี่ยน ทำให้เกิดสิ่งที่ดีขึ้นในองค์กร
  • ถ้าเป็นงานที่ต้องพูดคุยกับคน เช่น โฆษณาจะต้องใช้มาก ต้องใช้สื่อสารชักจูง โน้มน้าวใจให้เปลี่ยนความคิด เห็นชอบตามที่เราเสนอ**
  • ใช้ในการบำบัดรักษาผู้ป่วยในงานด้านจิตวิทยาคลินิก
  • ในด้านการรับรู้ มีการเน้นโดยนำเสนอในสิ่งที่เราต้องการให้คนอื่นรับรู้เหมือนเรา/มีความคิดเหมือนเรา 
  • ศึกษาให้ทราบถึงลักษณะนิสัย บุคลิก ความคิด ความต้องการของแต่ละบุคคล เพื่อหาวิธีการจูงใจในการทำงาน และเลือกงานที่เหมาะสมกับตนเอง ทำให้เกิดความสุขในการทำงาน ให้งานบรรลุเป้าหมาย

โจทย์ที่ 3: วันนี้ได้เรียนรู้อะไร

  • ได้รู้เรื่องเกี่ยวกับจิตวิทยามากขึ้น ได้เรียนรู้ตนเอง และได้เรียนรู้เพื่อนๆ**
  • ได้ความรู้เรื่อง Aptitude**, Personality** และ Motivation**
  • ได้เรียนรู้เรื่อง The cognitive change process (5A - Awareness, Attendance, Anali\ysis, Alternative, Adaptation)*****, self-identity********, community integration***
  • คิดดี ทำดี ก็จะบรรลุผลสำเร็จ (เป้าหมาย)
  • ได้เรียนรู้กระบวนการแสดงออกของคนเริ่มตั้งแต่การคิด
  • การได้เกียรตินิยมจะรู้จักตนเองมากขึ้นยังไง - รู้จักการมีสมาธิ** รู้จักเพื่อนๆ*** มีการลำดับความคิดในการทำงาน รู้จักการสื่อสารกับเพื่อนๆ
  • ได้เรียนรู้คุณสมบัติของคนในการทำอาชีพต่างๆ**
  • ได้เรียนรู้ลักษณะต่างๆ ของคน
  • ได้เรียนรู้วิธีพัฒนาตนเองในการดำเนินชีวิตในสังคม**
  • ได้เรียนรู้วิธีการเรียนให้มีประสิทธิภาพ** - การมีชีวิตจิตใจที่ดี เริ่มต้นด้วยความคิด
  • ความพร้อม/การบริหารทางด้านความคิดและความเข้าใจ**ความจำ ความรู้สึก
  • ได้เรียนรู้วิธีที่จะทำให้รู้จักตนเอง เราควรจะพัฒนาตนเองในด้านใดบ้าง วิธีที่จะทำให้เราพัฒนาตนเองให้ดีที่สุด และได้เรียนรู้ว่าทำอย่างไรเราจึงจะประสบความสำเร็จและมีความสุข****
  • เรียนรู้การทำความรู้จักกับคนอื่นเป็นสิ่งที่ง่าย เราควรใช้เวลาเพียงเล็กน้อยทำความรู้จักเพื่อนคนนึงให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้
  • ได้รู้จักตัวเองมากขึ้นกระบวนการทางความคิดว่าเป็นอย่างไร**
  • ได้เรียนรู้ว่าจิตวิทยาไม่ใช่เรื่องไกลตัว สามารถนำจิตวิทยามาใช้ได้จริง
  • รู้ว่าตัวเองมีคุณลักษณะอย่างไร ได้ทำกิจกรรมกับเพื่อนที่หลากหลาย**
  • การคิดที่ถูกต้อง ได้รับรู้ว่าสิ่งที่เราพูดคือเป็นสิ่งที่เราคิด สิ่งที่กระทำออกไปก็เป็นสิ่งที่เราพูด สิ่งที่เรากระทำซ้ำๆ ก็จะเป็นนิสัยเรา แล้วสิ่งที่เป็นลักษณะบุคลิกภาพของเราก็มาจากนิสัยเรา เหล่านี้เกิดเป็นเป้าหมายในชีวิตของเรา**