หมออนามัย กองทุนหลักประกันสุขภาพ

 หมออนามัย กองทุนหลักประกันสุขภาพ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหินซ้อน อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

นายอานนท์ ภาคมาลี นักวิชาการสาธารณสุข ชำนาญการ

 

กองทุนหลักประกันสุขภาพ คือ กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่น หรือพื้นที่ เพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค การฟื้นฟู สมรรถภาพ และการรักษาพยาบาลระดับปฐมภูมิ ที่จำเป็นต่อสุขภาพและการดำรงชีวิต โดยการมีกรอบใช้งบประมาณของกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ดังต่อไปนี้

1. งบนี้ใช้ได้เฉพาะการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค ฟื้นฟูสมรรถภาพและสนับสนุนการรักษาระดับปฐมภูมเท่านั้น ไม่ใช่เพื่อการสงเคราะห์ทุกประเภท
2. การจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค ฟื้นฟูสมรรถภาพ เช่น เป็นการจัดรายชุมชน หมายความว่า คนทุกๆคน สามารถมีส่วนร่วมกิจกรรมได้  เช่น คนพิการทุกคน เยาวชนทุกคน สามารถที่จะได้รับสิทธิอย่างเท่าเทียมกัน ไม่จัดให้เฉพาะบุคคลใดบุคคลหนึ่งเท่านั้น
3. ทุกโครงการต้องได้ความเห็นชอบ  อนุมัติจากคณะกรรมการเท่านั้น (ใช้ฉันทามติไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของคณะกรรมการ)
4. งบประมาณนี้ไม่สามารถจัดซื้อครุภัณฑ์ ที่ไม่เกี่ยวข้องโดยตรงและสิ่งก่อสร้างทุกประเภท เช่นรถยนต์ รถจักรยานยนต์ รถจักรยาน สถานที่ ยกเว้น

4.1 ครุภัณฑ์ด้านการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค เช่นเครื่องวัดความดันโลหิต เครื่องตรวจเบาหวาน เครื่องพ่นหมอกควัน เครื่องชั่งน้ำหนัก สามารถดำเนินการได้ตามแผนงานโครงการหรือชุมชนหรือหน่วยบริการขอรับการสนับสนุน ทั้งนี้ต้องสอดคล้องกับความจำเป็น เหมาะสม (ไม่กระทบ) กับสถานการณ์ทางการเงินของกองทุนฯ และคณะกรรมการบริหารกองทุนเป็นผู้พิจารณา ทั้งนี้การดำเนินการจัดซื้อให้เป็นไปตามระเบียบของกองทุนฯนั้นๆ และครุภัณฑ์ดังกล่าวต้องขึ้นทะเบียน เป็นของกองทุนฯยกเว้น การจัดซื้อเครื่องการออกกำลังกาย ยังไม่สามารถดำเนินการได้

4.2 ครุภัณฑ์ด้านการบริหารจัดการของกองทุน เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ป้ายกองทุนฯ สามารถจัดชื้อได้ไม่เกิน 20,000 บาทต่อหน่วย ทั้งนี้ต้องอยู่ในวงเงินร้อยละ 10 ของค่าใช้จ่ายทั้งหมดของกองทุน ในปีนั้นๆ และต้องขึ้นทะเบียนเป็นของกองทุนฯ

1. การศึกษาดูงานไม่สามารถดำเนินการได้ ยกเว้น กรณีคณะกรรมการกองทุนฯแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกองทุนฯเท่านั้น
2. กรณีที่ต้องทำโครงการตรวจสุขภาพประชาชน โดยการจ้างบริษัทเอกชน เช่น คลินิก ที่มีรถโมบายตรวจสุขภาพนอกพื้นที่ ต้องทำหนังสือมาสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด เพื่อตรวจสอบการขออนุญาตดำเนินกิจการของคลินิกดังกล่าวก่อนทำโครงการ หากต้องดำเนินการ แนะนำให้ใช้บริการของโรงพยาบาลในพื้นที่ (เนื่องจากคลินิกส่วนใหญ่ไม่ได้รับอนุญาตให้ออกไปให้บริการนอกพื้นที่ได้) กรณีโรงพยาบาลเอกชนให้แจ้งของอนุญาตที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดก่อนออกดำเนินการทุกครั้ง
3. การดำเนินงานอื่นๆ นอกเหนือจากกำหนด ให้ดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของกองทุน ระเบียนของกองทุนนั้นๆกำหนด และมติของคณะกรรมการทั้งนี้การกำหนดของระเบียบ หรือ ปรับปรุงระเบียบกองทุนทุกครั้ง ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมกองทุนฯไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งเท่านั้น

       โครงการจัดตั้งกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือ ตามประกาศคณะกรรมการกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง การกำหนดหลักเกณฑ์เพื่อสนับสนุนให้องค์กรส่วนท้องถิ่น หรือเทศบาล ดำเนินการและบริหารจัดการกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่น หรือ พื้นที่ พ.ศ.2552

            สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในบทบัญญัติของพระราชบัญญัติหลักประกัน สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2545 มาตรา 13(3) มาตรา 18(8) มาตรา 47 และมาตรา 48(4)ได้กำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสนับสนุนการกำหนดหลักเกณฑ์ให้ องค์กรชุมชนเอกชนและภาคเอกชนที่ไม่มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร ดำเนินงาน และบริหารจัดการเงินทุนในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ได้ตามความพร้อม ความเหมาะสมและความต้องการ โดยส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมเพื่อสร้างหลักประกันสุขภาพแห่งชาติให้แก่ บุคคลในพื้นที่ให้คณะกรรมการสนับสนุนและประสานงานกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กำหนดหลักเกณฑ์เพื่อให้องค์กรดังกล่าวเป็นผู้ดำเนินงานและบริหารจัดการระบบหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่         า 18 โดยให้ได้รับค่าใช้จ่ายจากกองทุน

และเมื่อวันที่ 19 มีนาคม2550 ณ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้จัดให้มีพิธีลงนามบันทึกความร่วมมือ เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเรื่องการบริหารจัดการ ระบบหลักประกันสุขภาพและสวัสดิการชุมชนในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ ระหว่าง สำนักงานหลักหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงมหาดไทย สมาคมองค์การบริหารส่วนตำบลแห่งประเทศไทย ซึ่งทั้งเจ็ดฝ่ายจะร่วมมือกันเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานและบริหารจัดการระบบ หลักประกันสุขภาพและสวัสดิการชุมชนในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ โดยเน้นเรื่องการแพทย์ฉุกเฉิน การสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และการฟื้นฟูสมรรถภาพที่จำเป็นต่อสุขภาพ การดำรงชีวิต ตลอดจนส่งเสริมให้กลุ่มแม่และเด็ก กลุ่มผู้สูงอายุ ผู้ประกอบอาชีพที่มีความเสี่ยง กลุ่มคนพิการ กลุ่มผู้ด้อยโอกาส และกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่อยู่ในพื้นที่ มีสวัสดิการชุมชนรองรับและสามารถเข้าถึงบริการสาธารณสุขได้อย่างทั่วถึง โดยการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมของบุคคลในพื้นที่

เป้าหมาย เพื่อเป็นการสร้างหลักประกันสุขภาพให้กับประชาชนทุกคนในพื้นที่ โดยส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมตามความพร้อมความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น ได้กำหนดเป้าหมายร่วมกันระหว่างสำนักงานกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สมาคมองค์การบริหารส่วนตำบลแห่งประเทศไทยไว้ดังต่อไปนี้

- ปี พ.ศ.2549 องค์การบริหารส่วนตำบลหรือเทศบาลนำร่อง จำนวน 800 แห่งทั่วประเทศ อำเภอละ 1 แห่ง

- ปี พ.ศ.2550-2551 องค์การบริหารส่วนตำบล หรือเทศบาลที่มีความพร้อม

- ปี พ.ศ.2551-2552 องค์การบริหารส่วนตำบล หรือเทศบาล ทุกแห่ง

วัตถุประสงค์

1. เพื่อสนับสนุกการส่งเสริมการจัดบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการหรือสถานบริการอื่น รวมทั้งสถานบริการทางเลือก โดยเน้นเรื่องการสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และการฟื้นฟูสมรรถภาพที่จำเป็นต่อสุขภาพและการดำรงชีวิต
2. เพื่อส่งเสริมให้กลุ่มแม่และเด็ก กลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มผู้พิการ และกลุ่มผู้ประกอบอาชีพที่มีความเสี่ยและกลุ่มป่วยเรื้อรัง ที่อยู่ในเขตพื้นที่สามารถเข้าถึงบริการสาธารณสุขในด้านการสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคและการฟื้นฟูสภาพ ได้อย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพอย่างน้อยตามประเภทและขอบเขตของบริการสาธารณสุขที่คณะกรรมการหลักประกันสุขภาพกำหนด
3. เพื่อให้เกิดการพัฒนาสุขภาพ ในท้องถิ่นหรือพื้นที่ โดยการบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วมของบุคคลในท้องถิ่นหรือพื้นที่

หลักเกณฑ์การเข้าร่วม

1. องค์การบริหารส่วนตำบลหรือเทศบาลที่มีความพร้อม และมีความประสงค์เข้าร่วมบริการจัดการกองทุนหลักประกันสุขภาพองค์การบริหารส่วนตำบล/เทศบาล
2. เป็นองค์การบริหารส่วนตำบล/เทศบาลที่มีประสบการณ์และการดำเนินงานด้านการสร้างสุขภาพและป้องกันโรคในพื้นที่มาก่อนแล้ว
3. เป็นองค์การบริหารส่วนตำบล/เทศบาล ที่มีความพร้อมในการอุดหนุนงบประมาณ เพื่อสมทบกับกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ตามอัตราส่วนที่คณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติกำหนด

แหล่งที่มาของกองทุน

 

รายได้อื่นและทรัพย์สินที่เกิดจากกิจการ                              เงินอุดหนุนหรืองบประมาณจาก

ของกองทุน รวมเงินอุดหนุนจากหน่วยงานต่างๆ                  อบต. หรือเทศบาล

                                                  กองทุนหลักประกันสุขภาพ

                                                  ในระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่

 

รายได้อื่นและทรัพย์สินที่เกิดจากกิจการ                       เงินสมทบจากชุมชนหรือกองทุนชุมชน

ของกองทุน รวมเงินอุดหนุนจากหน่วยงานต่างๆ

การสมทบการเงิน

1. เงินสมทบขององค์การบริหารส่วนตำบลขนาดใหญ่หรือเทศบาลต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของค่าบริการสาธารณสุขที่ได้รับจากกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
2. เงินสมทบขององค์การบริหารส่วนตำบลขนาดกลาง ต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 ของค่าบริการสาธารณสุข ที่ได้รับจากกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
3. เงินสมทบขององค์การบริหารส่วนตำบลขนาดเล็ก ต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ10 ของค่าบริการสาธารณสุข ที่ได้รับจากกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

 

คณะกรรมการบริหารหลักประกันสุขภาพ คณะกรรมการบริหารระบบหลักประกันสุขภาพ ประกอบด้วย

1. นายกองค์การบริหารส่วนตำบลหรือนายกเทศมนตรี เป็นประธาน
2. สมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบลหรือสภาเทศบาล ที่สภามอบหมาย จำนวน 2 คน เป็นกรรมการ
   1. ผู้แทนหน่วยบริการที่สำนักงานหลักประกันสุขภาพมอบหมาย จำนวน 1 คน เป็นกรรมการ
   2. ผู้แทนอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่คัดเลือกกันเอง จำนวน 2 คน เป็นกรรมการ
   3. ผู้แทนหมู่บ้านหรือชุมชนที่ประชาชนในหมู่บ้านหรือชุมชนคัดเลือกกันเอง หมู่บ้านหรือชุมชนละ 1 คน เป็นกรรมการ

        เมื่อวันที่ 3 เดือนพฤษภาคม 2555 สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (สตง.เฉพาะกิจ)มาตรวจเอกสารต่างๆที่กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นตำบลหินซ้อน อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ผมขอแนะนำหรือรายละเอียดที่ สตง.เฉพาะกิจมาตรวจ เพื่อเป็นแนวทางสำหรับทองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นตำบลหรือเทศบาล ที่ สตง.เฉพาะกิจยังไม่เข้ามาตรวจ โดยเฉพาะที่มีโครงการต่างๆที่ใช้เงินกองทุนหลักประกันสุขภาพในการดำเนินการ จากการพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ สตง.เฉพาะกิจ เรื่องต่างๆเพื่อสร้างสัมพันธภาพที่ดีก่อนตรวจตรงนี้เป็นจุดสำคัญมากๆขอให้ทุกๆคนจำไว้ โดยมีเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ปลัดฯ นายก และน้องๆที่เตรียมเอกสารต่างๆ

1. สมุดเซ็นชื่อคณะกรรมการกองทุนหลักประกันสุขภาพทุกครั้งที่มีการประชุม
2. วาระการประชุมในแต่ละครั้ง และจดบันทึกมติต่างๆในการประชุมและข้อสรุปทุกครั้ง
3. สมาชิกต้องเข้าประชุมเกินกึ่งหนึ่งทุกครั้ง จึงจะประชุมได้
4. เอกสารการรับ - จ่ายเบี้ยประชุมครั้งละ 100 – 200 บาท (แล้วแต่ตกลงกัน)
5. สมุดธนาคาร และสมุดคุมราย – รับรายจ่าย การเบิก –จ่ายเงิน ต้องให้มียอดตรงกับการเบิกจ่ายในโครงการ และหากเงินที่ยืมไปใช้ในโครงการเหลือ ต้องทำหนังสือส่งคืนพร้อมส่งเงินไปนำฝากเข้าบัญชีและออกหนังสือการส่งเงินที่เหลือคืนพร้อมออกใบเสร็จรับเงิน
6. ใบสัญญายืมเงินที่นำไปใช้ในโครงการต่างๆต้องใช้เข้าแฟ้มให้เรียบร้อยตามรายการตามโครงการ
   1. การปรับสมุดเงินฝากเพื่อรับดอกเบี้ย
   2. เอกสารการจัดทำโครงการ ต้องเซ็นชื่อให้ครบตรวจสอบให้ดี
   3. เอกสารการจัดซื้อ – จัดจ้างใบสำคัญต่างๆต้องดูให้ครบและการเซ็นชื่อของคณะกรรมการกองทุนฯ การสั่งซื้อของหรือจัดจ้างต้องจัดทำเอกสารให้เรียบเป็นโครงการๆเช่นใบสำคัญ รับเงิน
   4. การทำโครงการทุกโครงการห้ามซื้อของแจกประชาชนทุกคน เช่น แว่นตา ร่มกันแดด ผ้าห่ม แต่ถ้าเป็นจำนวนรางวัลพิเศษก็ให้พิจารณาจากคณะกรรมการกองทุนฯ เช่น สำหรับให้ อสม.ที่พาคนมาตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกมาอับดับหนึ่ง แต่ต้องชี้แจงให้ได้
   5. บางแห่ง กองทุนหลักประกันสุขในระดับท้องถิ่นตำบล/เทศบาล ไม่มีทำเลยสักโครงการ อันนี้ สตง.เฉพาะกิจ ก็ติติง เนื่องจากรัฐบาลสนับสนุนเงินมาให้ชุมชนเพื่อเกิดประโยชน์กับชุมชนและการกระจายเม็ดเงินลงมา บางกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่นตำบล/เทศบาล องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นทำโครงการเอง ไม่มีการประชุมคณะกรรมการกองทุนฯหรือความต้องการของประชาชน

แต่ก็ยังมีข้อปลีกย่อยอีกเล็กๆน้อยๆ เช่น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหินซ้อน ในปี พ.ศ.2553 ได้จัดทำโครงการขึ้น จำนวน 7 โครงการ แต่ทำได้ 4 โครงการ และเหลืออีก 3 โครงการเอาไปทำในปี พ.ศ.2554 จำนวน 3 โครงการ และทำเพิ่มอีก 6 โครงการรวมเป็น 10 โครงการ แต่ทำจริงได้ 7 โครงการ เนื่องจากมีโครงการเร่งด่วน โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน งบ 60,000 บาท แก้เอกสารแล้วแก้เอกสารอีก กว่าโครงการจะสำเร็จ ต้องให้เสร็จภายในวันที่ 25 มีนาคม 2555 และยังมีงบค่าเสื่อมมาอีกคาดว่าจะได้เงิน 67,000 บาท- 70,000 บาท และต้องให้แล้วเสร็จภายในเดือนสิงหาคม 2555 โครงการที่เหลือคงไปทำในปี สตง.เฉพาะกิจ ยังชมเชยว่าทำได้เรียบร้อยค่อนข้างดีและทำได้หลายโครงกร และในการมาครั้งนี้ก็มีแบบสอบถามมาด้วย ให้ประชาชนตอบแบบสอบถามจำนวน 10 ชุด มีผู้เขียน 1 ชุด นายกฯ 1 ชุด สมาชิก 1 ชุด

หลังจากใกล้ตรวจเสร็จผมได้สอบถามว่า ทำไมในการทำโครงการต่างๆทำไม สำนักงานหลักประกันสุขภาพทำไมไม่ทำเอกสารสำเร็จรูปมาให้ว่าจะต้องใช้อะไรบ้างหรือเป็นตัวอย่าง ทางสำนักงานหลักประกันสุขภาพ บอกว่าหน่วยงานเขาไม่ใช่ระบบราชการไม่สามารถให้เอกสารอะไรได้ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยึดหลักตามกฎระเบียบของมหาดไทย ในการมาตรวจของ สตง.เฉพาะกิจก็ออกมาหาข้อมูลต่างๆเพื่อนำไปโต้แย้งกับ สำนักงานหลักประกันสุขภาพฯ ทุกวันนี้กองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่น/เทศบาล ไม่ทำโครงการใดๆปลอดภัยที่สุด และการพิจารณาความดีความชอบเลื่อนขั้นเงินเดือนไม่ได้อยู่ที่ทำโครงการต่างๆ ของกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่น ทำอย่างไรที่เราจะคีย์ข้อมูลต่างๆให้ทันและแล้วเสร็จจึงจะได้เงินจากการคีย์ข้อมูลต่างๆเข้ามาในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล