ผลไม้ป่าไทยใกล้สูญพันธุ์
จากการสอบถามเอาจากชาวบ้าน พระ(บ้านนอก) ผมได้พบว่าผลไม้ไทยในธรรมชาติเมื่อก่อนนั้น มีมากเหลือเชื่อ ไม่น่าต่ำกว่าพันสายพันธุ์ที่กินได้ (แถมอร่อย )
แต่วันนี้มีเพียงไม่กี่ชนิดที่ขายในท้องตลาด
ไม่ต่างอะไรกับสายพันธุ์ข้าวที่มีเป็นพันสายพันธุ์ แต่วันนี้มีเพียง กข.๑๒๓ สายพันธุ์
นี่แหละผลงานของนักวิชาการ (เกษตร) ไทย ที่อุตส่าห์ส่งเสียไปเรียนเมืองนอกด้วยภาษีจากชาวไร่ ชาวสวน จบออกมาเป็นมหาดุษฎีแต่ตำไหมเจือกโง่ได้ปานนั้น ผูกผ้าพันคอกันหนาวในเมืองร้อนออกนโยบายในห้องแอร์ ทำลายประเทศชาติเฉย ...ถือกระเป๋าเดินดมตรดนักการเมืองอีกตะหาก
ขนิง
ขี้หมู
ไข่เน่า
มะหาด
กระบก
มะเหลื่อม
ตะคร้อ
ตะครอง
กัดลิ้น
มะแง่ว
หมากเม่า
ลูกยาง
นมแมว
นมควาย
นมช้าง
เป้ง
ส้มกลีบ
มะตูมไข่
มะขวิด
มะพูด
พลา
ตะขบป่า
....นี่ว่าเบาะๆ เคยได้ยินกันบ้างไหม ว่าผลไม้เหล่านี้อร่อยเพียงไหน มีประโยชน์ต่อร่างกายเพียงใด ...วันนี้นักวิชาการไทยมันชวนเราไปกินผลไม้ฝรั่งกันหมด อ้างว่ามีวิตามินสารพัดมารดามัน An apple a day keep doctors away ...มันว่าเข้านั่น ตอนเช้าต้องดื่มน้ำส้ม (แบบฝรั่ง ) ตอนเย็นต้องกินน้ำองุ่นหมักสักจอก (ไวน์...บรรเทาโรคหัวใจ)
ส่วนผักต้องกิน แครอท บรอคคอลลี่ เซอลารี่ และอี้ๆ ทั้งหลาย เพราะมี เบต้าแค่โร่(ส้น)ตีน สูง (รวมทั้งกิน แคบบิจแอนด์คอนดอม ด้วย (หรือเปล่า))
...ปลา ต้องซาบะ หรือ แซลม่อน เพราะมี โอเมก้าตรี(น) สูง ....อ้วก
ผมได้เสนอให้ม. ผม ที่มีพื้นที่ 7000 ไร่ ทำการสร้างสวนผลไม้ป่าอนุรักษ์ เสนอมาประมาณ 10 ปีแล้ว ผ่านอธก.สามท่าน ก็ไร้ผล เพิ่งมีท่านนี้ที่เคยเป็นลูกชาวบ้าน เห็นดีด้วย ท่านจะเจียดพื้นที่ให้ 80 ไร่ เพื่อการนี้ แต่ขณะนี้ผมโลภ กำลังรุกที่ ขอเป็นสัก 200 ไร่...อิอิ (ท่านทำทีเป็นขยิบตาเห็นด้วยแล้ว) เราจะทำเป็นสวนวิจัย
นิวซีแลนด์มีผลไม้ลูกเดียว คือกีวี (นัยว่านำเข้ามาจากจีนอีกตะหาก) แต่ม.เขาทำวิจัยกันแหลกราน มีผลิตภัณฑ์นับพัน ตั้งแต่อาหารตรง อาหารเสริม สารแต่งรส กลิ่น เครื่องสำอางค์ และ เก้าลอเก้า ..ส่วนของเรามีผลไม้เป็นพันแต่ไอ้นักวิชาเขินเห้พวกนั้นมันสอนแต่ให้เราไปกินผลไม้ฝรั่ง มีบรรจุไว้ในบทเรียนเด็กๆด้วย...ตุ๋ย
...คนถางทาง (๒๖ เมษายน ๒๕๕๕)
กระบก อร่อยมาก ลูกดก ไม้เนื้อดีอีกตะหาก พวกสัตว์มีเขา เช่น เก้ง กวาง กระทิง แรด ชอบไปกินผลไม้พวกนี้ นายพรานป่าเขารู้ดี แอบไปซุ่มยิงริมต้นกระบก มักได้เนื้อกลับมา (ชาวบ้านที่สัมภาษณ์หลายคนมากให้การตรงกัน)
ผมมาต่อยอดว่า เอ ชะรอยลูกกระบกจะมีสารเสริมกระดูก (เขาสัตว์) เป็นแน่...ลองเอามกินดู..โห โคตรหอมแบบลึกๆ อร่อยก็อร่อย เปลือกหนา ....ผมเลยลองเอามาหมักไวน์...ปรากฎว่า..น้ำออกมาสีเหลืองวาว สวยมากๆ ..รสชาติก็อร่อยมากๆ กว่าไวน์ขาวขวดละเป็นพัน หมื่น (นี่ขนาดหมักครัง้แรกในชีวิต)
เม็ดกระบกเอามาคั่วก็หรอยมากนะ
ถ้าวิจัยต่อยอดสักหน่อย แล้วบอกว่าน้ำกระบก กินแล้วทำให้สร้างเสริมกระดูกให้แข็งแรง เด็กกินได้ คนแก่กินดี แบบนี้ นักวิจัยไทยมันคิดกันไม่ออกหรอก ขอทุนไปมันก็คงว่า อย่าไปแข่งกับผลไม้ฝรั่งเขาเลย เขาทำกันไว้หมดแล้ว....
ยังน้ำมะหวดข่า....ที่ครูบาสิทธินันท์ และ อจ. สุรีลักษณ์ จากมทส. ได้ทำการหมักทดลอง ก็แสนอร่อย
อยากเห็นบ้านเรามีหมอดินเยอะๆ
รู้จักดิน รู้จักพืชผัก ไม้ เห็นคุณค่า รักษาไว้
แต่หมอกระเด็นนี่ แหม มีน้อยๆก็ได้
สงสัยอยู่เหมือนกันว่าทำไมมันหมดไปเร็วจัง
ไม่กี่สิบปีที่ผ่านมา ยังมีเยอะแยะ ผ่านไปไม่นาน
กลับมาดูอีกที หายเกลี้ยงเลย
อนุโมทนาอย่างยิ่งที่จะได้เห็นโครงการนี้
ที่บ้านเรียกมะรื่น(กระบก)
ชาวบ้านเก็บมาให้วัว ควาย
ที่อยู่ในคอก กินเปลือกตอนกลางคืน
กินเปลือกเสร็จ ก็ปล้อน(คาย)เม็ดออกมา
ตอนเช้า ก็ไปเก็บเม็ดมาคั่วกิน อร่อยดีแท้
เพราะเป็นไม้เนื้อแข็ง
ชาวบ้านเลยนำไปเผาถ่านกัน
จึงไม่เหลือเลย
ท่านหลวงพี่มหาแลครับ ...ผมเดินทางรอบประเทศมาหลายรอบ พบว่า วัดป่า ช่วยได้มาก รักษาพันธุ์ไม้ ผลไม้ป่าไว้ได้มาก ผมยกนิ้วให้ วัดป่าอุดมสมพร (หลวงปู่ฝั้นหรือไง...น่าจะสกลนครนะครับ) ป่าใหญ่ ไม้หลากหลายมาก ....ผมามาได้คิดว่า ความจริงรัฐน่าจะให้ทุนอุดหนุนวัด ให้ทำการอนุรักษ์ผลไม้ป่าพื้นเมืองให้มากๆ ด้วยการเอามาปลูกในวัด บอกบุญออกไปให้ญาติโยมหาพันธุ์มาให้ ก็เรียบร้อย ง่ายด้วย ...ดีกว่าพึ่งมหาลัย (ที่มีแต่พวกด๊อกเห่อฝรั่ง)
ขออนุโมทนาล่วงกน้าครับ
We have "seed banks" (at least "seed bank projects" for some 20 years now,
It is time to make withdrawals from seed banks and re-invest on the land.
But I would not bet on successful withdrawals and rehabilitation ;-) [The chance that the seeds stored are no longer "viable" (gerninate-able, regrow-able) is high; -- the usual excuses for NOT DOING the JOB PROPERLY in the first place.]
ท่าน sr ครับ ผมเดาล่วงหน้าได้เลยว่า seed bank นี้มาจากเงินทุนและความคิดฝรั่ง ๕๕๕
เชื้อ "รา" เมืองไทย ก็มีมากกว่าเชื้อรา ฝรั่ง นับพันเท่า แต่องค์กรชีวภาพไทยเขาไม่สนใจสร้างห้องเก็บเชื้อกันหรอก มัวแต่เอาเงินเดินทางไป "ดูงาน" กันอยู่นั่นแหละ สุดท้ายสิ่งที่ได้กลับมาคือ กระเป๋าถือ น้ำหอม รองเท้า (ที่คุณย่าโม คุณหญิงมุก จัน และพระนเรศวร พระเจ้าตาก ไม่เคยใส่ ในการรบกู้ชาติ)
วันนี้เรามีวัดบ้าน วัดป่า
ผมเกิดแนวคิดว่า เรามาสร้าง มหาลัยป่า กันดีไหม เพราะวันนี้มันมีแต่มหาลัยบ้าน (ที่เดินตามฝรั่งมากเกินไปอีกต่างหาก)
แวะมาเยี่ยมชมคะ
อย่าว่าแต่จะหาซื้อ
หาดูเลยคะ...กระทั่งชื่อ
ที่แนะนำมานั้น แทบไม่รู้จักเลยคะ
เกิดมารุ่นหลังๆ เนี่ยพลาดไปหลายอย่าง
น่าเสียดายจังคะ..
กระบก ตะคร้อ มะแง่ว นมแมว มะขวิด ตะขบป่า แถวบ้านชลัญยังพอมีอยู่ค่ะ
กระบกนี่อยู่ในสวนญาติใกล้บ้าน แต่ตอนนี้ไม่แน่ใจว่ายังอยู่มั๊ย
ตะคร้อนี่เยอะทีเดียว คนไข้ชอบหอบมาฝากถุงใหญ่ๆ ถูกใจน้องผู้ช่วย เพราะเขาแถมพริกเกลือมาด้วย
มะแง่ว นี่แถวบ้านเรียกเล่นๆว่าลิ้นจี่อีสานลูกจะเหมือนลิ้นจี่ แต่ลูกเล็ก ถ้าสุกมากๆก็หวานอร่อยเหมือนกัน
นมแมว อยู่ในป่าช้าหลัง รร.ในหมู่บ้านชลัญ
มะขวิด พอหากินได้อยู่ในหมู่บ้าน ยอดเอาไปลวกจิ้มได้ กับน้ำพริกอร่อยมาก ที่บ้านของพี่ที่ รพ.ก็ปลูกไว้
ตะขบป่า ยังมีอยู่ ในป่าช้า เห็นเด็กมันชอบมาเก็บไปกิน สุกแล้วลูกสีแดงอมชมพูสวยงาม แต่รสชาดสำหรับชลัญแล้วหวานเลี่ยนน่าดู
อีกอย่างนะอาจารย์ ตะโก เดี๋ยวนี้ ก็หาอยากเหมือนกัน เมื่อก่อนลูกสุกก็เป็นผลไม้ที่โปรดปรานหวานอร่อย ลูกดิบนี่เอามาใส่กับตำแตง หรือเอามาทำตะโกสะ ( ไม่แน่ใจว่าเขียนถูกมั๊ย แต่แม่เคยทำให้กิน อร่อยแบบแปลกๆ )
ส่วนอันอื่นๆน่าจะพอมีแต่ อาจคนละชื่อถ้าเห็นหน้าตาคงจะนึกออก อ๊ะ อ๊า .....อย่าเข้าใจผิดว่า ชลัญแก่แล้วนะแค่เป็นโรคคนแก่เท่านั้น แต่เพราะบ้านชลัญยังเป็นบ้านนอกอยู่น่ะค่ะอาจารย์
มะแง่ว บางทีก็เรียกว่า คอแลนครับ หรือ ลิ้นจี่ป่าก็เรียก รสจัดจ้าน เพิ่งรู้ว่าตะโกดิบก็กินได้ หลังบ้านผมมีตะโกสองต้น แล้วยังมีพลับพลา (ข้าวตาก) เล็บเหยี่ยว มะกอก หน้าบ้านมีตะคร้อ
ท่านพระมหาแลครับ ผมก็ได้ยินมาแบบนั้น เข้าใจว่าน้ำย่อยในท้องควายจะทำให้เปลือกเมล็ดนิ่ม ทำให้ผ่าง่าย ทางอีสาน กลาง ส่วนใหญ่เรียกกระบกครับ โคราชเรียนก จะบก
มะหาด โคราช เรียก กะหาด
ท่าน ega ครับ เกิดมารุ่นหลัง ก็ต้องช่วยกันศึกษา อนุรักษ์ ครับ
วันนี้เราไปเน้นกันที่การอนุรักษ์สัตว์เสียมาก แต่พืชพรรณไม้ไม่ค่อยทำ สมเด็จพระเทพฯ ท่านตระหนักเรื่องนี้เลยมีโครงการหลากหลาย ส่วนอนุรักษ์ของเรานี้ก็คุยกันว่าจะถวายให้พระองค์ท่าน
ผลไม้ประหลาดที่สุด ที่อาจสูญพันธุ์แล้ว คือ นมช้าง (หลวงพ่อแคนเล่าให้ผมฟัง) ท่านว่าลูกมันใหญ่น้องมะละกอ ต้นสูงใหญ่ อร่อยๆมาก แต่ที่เขาใหญ่ผมได้ยิน "ลูกหำช้าง" ไม่รู้ว่าจะอันเดียวกันหรือเปล่า หวันหลังต้องไปสืบต่อ
เคยทานมะขวิดตอนสมัยเด็กๆที่บ้านคุณปู่...หวานหอม ชื่นใจค่ะ
เดี๋ยวนี้หารับทานยาก
จำได้ว่าไม่นานมานี้มีคนที่ทำงานเอามาให้ทาน ไม่ค่อยหวานเพราะยังไม่แก่...ต้องดำๆถึงจะหวาน แต่ก็พอให้ได้หวนถึงท้องไร่ท้องนาในอดีตให้ได้ชื่นใจ
...ขอบคุณเรื่องเล่าดีๆนี้ค่ะ
ท่านขจิตครับ ผมไม่เคยเห็น หรือ กิน นมช้าง ได้ยินแต่คำบอกเล่า ว่าลูกใหญ่ อร่อยมาก (แต่ทำไมมันไม่ดังแบบผลไม้ต่างชาติบ้างเลย) เห็นเมล็ดมันแล้ว แหม ไม่ว่าจะใช่หรือมไม่ใช่ ก็น่าเอามาเพาะพันธุ์จังเลย นะครับ ก่อนที่มันจะสูญพันธุ์
ท่านกฤษณาครับ มะขวิด นั้นว่ากันว่าเป็นยารักษาโรคอะไรสักอย่าง (ผมลืมไปแล้ว) ...อีกทั้งลืมไปแล้วด้วยว่าผมเก็บมะขวิดหนึ้งลูกไว้ในตู้เย็นนานประมาณ 3 เดือนได้แล้ว เปิดตู้ทีไรกลิ่นมันโชยทุกที สงสัยต้องหาเวลากินในวันสองวันนี้ อิอิ