ในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา ผมได้ทำการสัมภาษณ์ชาวนาไทยมานับร้อยรายว่าในการดำนาเป็นแถวนั้นต้องคำนึงถึงทิศทางของแสงแดดที่สองไหม คำตอบคือ “ไม่คำนึง” ก็ดำกันไปตามแนวภูมิประเทศ
มีรายหนึ่งที่ ต. บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดร ตอนแรกก็ว่าไม่คำนึง แต่พอแกคิดต่อสักครู่ก็บอกว่า ปู่แกเคยสอนว่าให้คำนึงด้วย
ที่ผมถามเพราะผมคิดมานานแล้วว่า มันควรต้องคำนึงถึงทิศทางแสงแดดด้วย เช่น ถ้าแถวมันอยู่ในแนวออกตก หรือ เหนือใต้ เงาแดดมันจะบังซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะในยามเช้าและยามเย็นที่ตะวันต่ำ ทำให้รับแดดได้น้อย พอรับได้น้อย ก็โตช้า ไม่แข็งแรง รวงลีบ
เพื่อแก้ไขการบังแดดซึ่งกันและกัน ควรต้องทำการสลับแนวต้นให้เหลื่อมกันระหว่างแถว หรือไม่ก็ทำการปักดำในแนวเฉียงเหนือเฉียงใต้ออกตก หรือทั้งสองอย่างก็ยิ่งดี เรื่องนี้ทำเป็นงานวิจัยด้านคณิตศาสตร์ (เรขาคณิต) ได้เลย ...อย่าลืมด้วยว่าฤดูกาลก็มีผล ..เพราะมุมดวงแดดจะต่างกันในแต่ละฤดู อย่างที่นิยมเรียกกันว่า ตะวันอ้อมข้าว
เรื่องง่ายๆ แค่นี้ถ้าคิดสักหน่อย (หรืออ่านสักหน่อย ) ลงทุนนิดเดียว แต่ได้กำไรมหาศาล ในวงกว้าง และตลอดไป ...อะไรมันจะมีการได้กำไรต่อหน่วยการลงทุนมากไปกว่านี้
...คนถางทาง (๖ เม.ย. ๒๕๕๕)
ผลร้ายของการบังแดดอีกอย่างคือ โรครุม