ผู้ป่วยมีภาวะเศร้าโศกจากอะไร?
จากการได้เยี่ยมบ้านผู้ป่วยในชุมชน ได้พบผู้ป่วยชายไทย อายุ 71 ปี ภรรยาได้เสียชีวิตจากไปอย่างกะทันหัน จึงทำให้ผู้ป่วยมีอาการเศร้า ซึม คิดถึงภรรยา เมื่อได้พูดคุยกับผู้ป่วย ได้แสดงอารมณ์ร้องไห้ พรรณนาคิดถึงความหลังการใช้ชีวิตร่วมกันกับภรรยา หลังจาก3 เดือนผ่านไปผู้ป่วยยังมีซึมเศร้า จึงต้องการทราบว่าเกิดอะไรขึ้นผู้ป่วยรายนี้?
จากได้ไปศึกษา กรณีผู้ป่วยรายนี้ น่าจะมีความโศกเศร้าจากการสูญเสียภรรยา ซึ่งอยู่ในระยะที่ 2 ของGrief and bereavement โดย เจ้าหน้าที่ผู้ดูแลได้ไปทบทวนความรู้เกี่ยวกับGrief and bereavement ดังนี้
Grief and bereavement
Grief เป็นอารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อมีการสูญเสีย หรือตายจากไปของบุคคลอันเป็นที่รักBereavement เป็นสภาวะเศร้าโศกที่เกิดจากสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก อารมณ์เศร้าโศกจากการสูญเสีย ชนิดที่ไม่เป็นพยาธิสภาพ (normal grief) ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ดังนี้ (จารุรินทร์, 2547)ระยะที่ 1 ระยะของ shock และ numbness คือ มีความรู้สึกมึนชา งุนงง ไม่เชื่อในสิ่งที่เกิดขึ้นตามมาด้วยการแสดงออกของอารมณ์ทุกข์ทรมานอย่างท่วมท้น เช่น การร้องไห้คร่ำครวญ ส่วนใหญ่ภาวะนี้จะเกิดขึ้นนาน 2-3 ชั่วโมง จนถึง 2-3 วัน จึงเข้าสู่สภาวะถัดไป ระยะที่ 2 ระยะ preoccupation และ intense grief เป็นช่วงเวลาของการโหยหาหวนคิดถึง อารมณ์และความคิดที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานี้ จะมีความเกี่ยวข้องกับผู้ตาย ไม่ว่าจะเป็นอารมณ์เศร้า โกรธ มีความคิดโทษตนเองและรู้สึกผิด มีความสนใจในสิ่งของที่สัมพันธ์กับผู้ตาย มีความคิดหรือหลับฝันถึงผู้ตายบ่อยๆ ร่วมกับมีอาการทางด้านร่างกาย เช่น อ่อนเพลีย ไม่มีแรง เบื่ออาหาร น้ำหนักลด นอนไม่หลับระยะที่ 3 ระยะ resolution และ reintegration เป็นช่วงเวลาที่อารมณ์ทุกอย่างสงบลง สามารถหวนคิดถึงผู้ตาย และเรื่องราวของการสูญเสียได้ โดยไม่มีอารมณ์ใดๆ ติดค้างอยู่ ดำเนินชีวิตและสร้างความสัมพันธ์กับบุคคลรอบข้างได้ตามปกติ รู้ว่าชีวิตที่เหลืออยู่ คงต้องดำเนินต่อไป โดยปราศจากผู้ตาย