การประเมินผลขับเคลื่อนการเรียนการสอน (Assessment drives teaching and learning)

ปีนี้ มีโอกาสเข้าร่วมประชุมวิชาการ Ottawa Conference ครั้งที่ ๑๕ ณ ประเทศมาเลเซีย ซึ่งเป็นการประชุมศาสตร์การศึกษาของบุคลากรสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ (Health Professional Education) โดยเน้นด้านการประเมินผล (Assessment)  จึงขอนำสรุปการประชุม โดยแบ่งเป็นตอนๆ ดังนี้

 

หัวข้อ : The Future of Assessment : Learning to love the collective and the subjective

วิทยากร : Brian David Hodges

          การประเมินผลในปัจจุบันไม่ว่าจะเป็นการวัดความรู้  ทักษะทางคลินิกมุ่งเน้นความเป็นปรนัย (Objectivity) เนื่องจากกคำนึงถึงความตรง และความเที่ยงตามคุณสมบัติทาง Psychometrics เป็นสำคัญ  การประเมินผลแยกตามส่วนต่าง ๆ ตามผลสัมฤทธิ์ที่พึงประสงค์เพื่อให้มั่นใจว่า ผลผลิตคือบัณฑิตมีความรู้ความสามารถในการดูแลสุขภาพได้  ถึงกระนั้นเวลาที่เราประเมินขีดความสามารถ (Competencies) ก่อนสำเร็จการศึกษารวมถึงเมื่อจบการศึกษาไปทำงานแล้ว ผู้ประเมินมักประเมินในภาพรวมแบบองค์รวม ซึ่งคำถามที่เกิดขึ้นคือ การประเมินผลแบบแยกรวมจะเหมือนกับการประเมินผลแบบภาพรวมหรือไม่  ซึ่งวิทยากรเชื่อว่า ไม่เหมือนกัน

          การประเมินผลแบบองค์รวมเป็นความท้าทายต่ออาจารย์ผู้สอนและผู้เชี่ยวชาญด้านแพทยศาสตรศึกษา  การประเมินมักใช้เครื่องมือที่มีคุณสมบัติ Subjectivity สูง ซึ่งอาจก่อให้เกิดความสงสัยต่อคุณสมบัติด้าน Psychometrics ของเครื่องมือที่ใช้วัด  วิทยากรเสนอให้ใช้เครื่องมือแบบง่ายโดยเชิญผู้ประเมินประมาณ ๒๐ คน และให้คำถามเกี่ยวกับนักศึกษาว่า 

๑.      ถ้าท่านจะส่งสมาชิกครอบครัวของท่านให้นักศึกษาที่จะเป็นแพทย์ในอนาคตผู้นี้ ท่านจะทำหรือไม่

๒.      ไม่ว่าคำตอบจะทำหรือไม่ทำ ให้ระบุเหตุผล

คำตอบที่ได้จะเป็นคำบรรยายที่ใช้ในการประเมินผลแบบองค์รวม และการใช้คำตอบจากผู้ประเมินหลายคนจะ

ช่วยสร้างความสมดุล ลดความแปรปรวนได้ระดับหนึ่ง 

หัวข้อ : Assessment of Teaching Performance : The state of the art

วิทยากร : Ron A. Berk

          การประเมินผลการสอนของอาจารย์ มีหลายวิธี เช่น ประเมินโดยผู้เรียนซึ่งเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมมากที่สุด  ประเมินโดยตนเอง  ประเมินโดยเพื่อนอาจารย์    ประเมินโดยผู้บริหาร  กาประเมินผลที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องระบุคุณสมบัติที่พีงประสงค์ให้ชัดเจน  ทำความเข้าใจในหมู่ผู้ประเมินให้มีความเข้าใจที่ตรงหรือใกล้เคียงกันให้มากที่สุด แล้วทำการประเมิน  หลังการประเมินควรนำผลลัพธ์มาทบทวนและปรับปรุงวิธีการประเมิน

หัวข้อ : Good Assessment

วิทยากร : John Norcini, Robert Galbraith, Richard Hays, Trudie Roberts

          ลักษณะของการประเมินผลที่ดี ควรสามารถระบุคุณสมบัติของผู้เรียนที่ยังขาดได้ดี โดยอาจเริ่มจากการถามคำถามต่อไปนี้

๑.      คุณลักษณะของผู้ประกอบวิชาชีพที่พึงประสงค์ในการดูแลสุขภาพของประชาชนมีอะไรบ้าง

๒.      สถาบันการศึกษาสอนอะไรบ้างที่นำไปสู่คุณสมบัติเหล่านั้น

๓.      สถาบันมั่นใจได้อย่างไรว่า ผู้เรียนจะมีคุณสมบัติเหล่านั้น

๔.      มีคุณสมบัติอะไรบ้างที่ยังขาด ยังไม่ได้รับการสอน

๕.      สถาบันจะมีแผนดำเนินการอย่างไรที่จะรู้ว่า ผู้เรียนจะสามารถบรรลุคุณสมบัติที่ยังขาดอยู่

หัวข้อ : Technology and Assessment

วิทยากร : Zubair Amin, Jack Boulet, Moira Maley, Uno Fors

          ในโลกปัจจุบัน เทคโนโลยีมีความก้าวหน้าและเข้ามามีส่วนร่วมต่อการศึกษา  ผู้เรียนในยุคปัจจุบันสามารถค้นหาเนื้อหาความรู้ได้ด้วยตนเองผ่านระบบเทคโนยีสารเสนเทศ  การประเมินผลในปัจจุบันมีการใช้เทคโนยีโดยในอดีตมีบทบาทในลักษณะเป็นตัวขับเคลื่อน (Technology-driven) พัฒนาเป็นตัวสนับสนุน (Technology-supportive) และเป็นตัวส่งเสริม (Technology-enhanced)  มีซอฟท์แวร์ที่บริษัทผลิตออกมาสำหรับการ ประเมินผลที่ใช้ได้กับเครื่องคอมพิวเตอร์ Smart phone และ Tablet  ถึงกระนั้น เทคโนโลยีที่ทันสมัยยังไม่สามารถมาแทนมนุษย์ซึ่งทำหน้าที่ประเมินผลได้ทั้งหมดเนื่องจากยังมีมิติการประเมินด้านสุขภาพอื่น ๆ ที่เทคโนโลยีไม่สามารถทำได้ เช่น มิติ Professionalism

หัวข้อ : Performance Assessment

วิทยากร : Kathy Boursicot, Sydney Smee, Gail Furman, Richard Fuller, John Norcini, Dave Swanson

          เครื่องมือที่ใช้ประเมินพฤติกรรมในปัจจุบันที่เป็นที่นิยมได้แก่ Objective Structured Clinical Examination (OSCE)  โดยทีมวิทยากรบรรยายถึงประสบการณ์การใช้ OSCE ในประเทศของตนเอง  มีความหลากหลายตั้งแต่ระยะเวลาต่อสถานี  จำนวนสถานี  การใช้ผู้ป่วยมาตรฐานหรือแม้กระทั่งผู้ป่วยจริงที่อาการคงที่แล้ว  ทั้งนี้ต่างมุ่งเน้นให้การประเมินมีความเป็นจริง (Authenticity) ให้มากที่สุด

          นอกจากนี้ OSCE ยังถูกนำไปใช้ประเมินผู้จบการศึกษาและประกอบเวชปฏิบัติแล้วในรูปแบบที่เรียกว่า Workplace-based assessment  โดยมักใช้ด้วยวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลป้อนกลับมากกว่าเพื่อประเมิน เลื่อนตำแหน่ง  ทั้งนี้ปัจจัยแห่งความสำเร็จที่สำคัญคือ ความสามารถของผู้ประเมินที่มีความเที่ยงและความตรง 

โปรดติดตามตอนที่ ๒ ในเร็ววัน