เบื้องหลังอายุนับร้อย รากฐานที่สำคัญมาจากเมล็ดพันธุ์ที่สมบูรณ์ ระบบรากต้นกล้าของผักหวานป่า
...ผักหวานป่า:รากฐานสำคัญมาจากแม่พันธุ์(เมล็ดพันธุ์)ที่สมบูรณ์...
29/2/2555 ปลายเดือนกุมภาพันธ์อากาศเริ่มร้อนอบอ้าว บางพื้นที่มีพายุฤดูร้อนเกิดขึ้นจึงทำให้อากาศช่วงนี้ทั้งเย็นๆและร้อนอบอ้าวสลับกันไปเป็นสัญญาณจากธรรมชาติที่บอกกับมนุษเราว่าเริ่มเข้าสู่ฤดูร้อนแล้ว สำหรับผักหวานป่านับเป็นฤดูที่ชื่นชอบเพราะความร้อนอบอ้าวทำให้ออกยอดออกดอก.
ส่วนผักหวานที่อยู่ภายในอุฑยานผักหวานป่า'๔๔แห่งนี้ดอก(ผด)รุ่นแรกกำลังแย้มบาน ส่วนดอกที่เป็นต้นตัวเมียรุ่นแรกตอนนี้ก็ติดลูกเท่าหัวไม้ขีดไฟ ปีนี้ต้นผักหวานที่สวนออกดอกหลายต้นแต่ต้นที่เป็นตัวเมียมีน้อยกว่าต้นที่เป็นผด(ติดลูกน้อย)"ซักวันคงพบคำตอบกับวิธีช่วยทำให้ต้นเหล่านี้ติดผล"
แต่ในปีนี้ก็มีสิ่งที่ทำให้ชื่นใจ"กับการค้นพบวิธีที่ทำให้ต้นผักหวานตัวเมียจากต้นที่ออกดอกนับช่อได้ให้ออกเยอะขึ้น จากต้นที่ไม่เคยออกดอกเลยกลับออกดอกอย่างประทับใจ" คำตอบที่พบยังไม่สามารถสรุปแบบฟันธงได้ในเวลานี้เพราะพึ่งเกิดเป็นปีแรก ต้องทดลองอีกปี(2ใน3) ในแนวทางปลูกผักหวานป่าของ "อุฑยานผักหวานป่า'๔๔" ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงแค่เฉพาะผักหวานป่าเพียงอย่างเดียวและใช้แนวทางธรรมชาติ ไม่ใช้สารเคมีทุกชนิดไม่ใช้วิธีการบังคับ(สารเร่งสารปรุงแต่ง)เพราะ เชื่อว่าในธรรมชาติย่อมมีวิถีทางให้เดินให้อยู่ได้อย่างเกื้อกูล เพียงแต่ต้องใช้เวลา(ทำ)เพื่อค้นหาคำตอบนั้นให้เจอ.
แต่ในวันนี้ข้าพเจ้าขอนำเรื่องราวเกี่ยวกับระบบรากต้นกล้าของผักหวานป่ามาเผยแพร่เล่าสู่ทุกท่านฟัง เพราะเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ผักหวานป่าที่ปลูกเจริญเติบโตได้ดีและมั่นคง(อายุยืนยาว)แต่กว่าที่จะมาเป็นรากฐาน(ฐานราก)ที่สำคัญของต้นกล้าผักหวานป่าได้นั้นย่อมมาจากเมล็ดพันธุ์ที่ได้มาจากต้นแม่พันธุ์ที่สมบูรณ์ซึ่งรวมถึงวิธีการเพาะที่เหมาะสมถูกวิธี(ตามที่ได้เผยแพร่สู่ท่านผู้อ่านมาแล้วในบันทึกก่อนหน้า).
1.ภาพนี้ชี้ให้เห็นถึงรากแแก้วและรากฝอย(รากหาอาหาร)จำนวนมากซึ่งเป็นรากที่มีผลต่อการเติบโตของต้นกล้าผักหวานป่าที่ปลูก.
2.ในภาพที่1เป็นรากทางด้านก้นถุงเพาะ ภาพถัดไปคือรากด้านข้างและด้านบนของถุงเพาะจะเห็นตอที่พึ่งออกยอดนิดๆ.
3.ในภาพนี้ชี้ให้เห็นว่ารากต้นกล้าแม้จะขาดก็ไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุดที่จะเป็นเหตุผลสำหรับต้นกล้าที่ปลูกตายหรือหยุดชะงักการเจริญเติบโต.(หากเมล็ดพันธุ์สมบูรณ์ เพาะถูกวิธี)
...ความสำคัญของการเติบโตของต้นไม้ไม่ได้อยู่ที่รากแก้วสำหรับหยั่งลึกยืนหยัดเพียงส่วนเดียว เพราะต้องมีรากฝอยคอยหาน้ำและอาหารมาหล่อเลี้ยงทั้งต้น.
4.ภาพชุดนี้ชี้ให้เห็นความสำคัญของต้นกล้าไม่ได้อยู่ที่ต้นที่โตๆมียอดมีใบ(ความสวยความงาม)ตามความชอบ(กำหนด)ของใจคนปลูก.
...อยู่ที่แม่พันธุ์ อยู่ที่เมล็ดพันธุ์...
...อยู่ที่วิธีการเพาะ อยู่ที่ถุงเพาะที่เหมาะสม...
5.ภาพชุดนี้เป็นรากที่เพาะร่วมกัน2ต้นในถุงเดียว ผักหวานรากที่ขดใต้ก้นถุงเพาะบางคนบอกว่าเป็นสาเหตุที่ทำให้ต้นผักหวานที่ปลูกชะงักการเจริญเติบโต เป็นการเข้าใจผักหวานป่าที่ผิดเพี้ยนเพราะในปีแรกผักหวานป่าจะเจริญเติบโตใต้ดิน(ทางราก) การนำถุงขนิดที่มีความยาว14นิ้วมาทำการเพาะจึงเป็นวิธีที่ไม่เหมาะสมกับผักหวานป่า(เพราะมีแต่รากแก้วไม่ค่อยมีรากฝอย ขุดหลุมลึกทำให้น้ำขังรากเน่า)
...มีแค่ตอรากเต็มก้นถุงเกาะเกี่ยวแบ่งปันชวนกันเติบโต...
...ปลูกเป็นกลุ่ม เก็บเป็นกอไม่ต้องใช้พื้นที่เยอะ...
...ต้นทีมียอดและใบถูกส่วนมากเลือกไปปลูก(ลูกค้า)จึงเหลือต้นที่มีแค่ตอ(ขี้เหร่สุด)ให้ผู้เพาะได้ปลูก แต่ก็พิสูจน์ให้เห็นต้นที่โตในสวนมาจากสุดขี้เหร่ทั้งนั้น...
6.ภาพถัดไปปลูกในหลุมเดียว8ต้นถุงละ1-3ต้น...
7.ภาพถัดไปคือต้นผักหวานที่ปลูกจากต้นกล้าที่ส่วนมากไม่ค่อยมีใบ(สุดขี้เหร่)
อรุณสวัสดิ์ค่ะ ขอบคุณที่แบ่งปัน อยากลองปลูกบ้าง
ต้นตะขบในวัด กำลังสุกพอดีเลย
๒๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕ ได้นำเมล็ดมาปลูก
ผ่านไปอาทิตย์กว่าแล้ว ไม่งอกเลยแม้แต่ต้นเีดียว
นำภาพมาให้ดูด้วย
บีบลูกตะขบในน้ำ ใช้เข็มดูดเมล็ด แล้วฉีด-หยอดลงดิน
สวัสดีค่ะคุณนงนาท ขอบพระคุณสำหรับดอกไม้กำลังใจค่ะ
...จิตปราถนาสิ่งใดไม่นานท่านคงได้พานพบ ในบริเวณบ้านคุณนงนาทมีต้นตะขบอยู่หรือเปล่าคะ
...น้ำท่วมรึเปล่าคะ(หากท่วมน้ำขังนานกี่วันคะ) ดอกไม้พืชผักที่ท่านปลูกงามดีหากปลูกผักหวานคงโตเร็วค่ะ
...นำภาพยอดผักหวานป่ามาฝากค่ะ(หากต้นสูงทำให้เตี้ยและแตกยอดได้เยอะด้วยการโน้มลำต้นค่ะ)
กราบนมัสการค่ะพระมหาแล อาสโย ขำสุข
...วิธีขั้นตอนเพาะตะขบท่านทำถูกแล้วค่ะ เพียงแต่ให้ใช้ถุงดำเพาะชำแทนแก้วพลาสติกและให้ท่านเทน้ำลงในกะละมังแทนการเทน้ำ(รดน้ำ)ลงบนดินในถุงเพาะโดยตรง ซึ่งถุงดำเพาะชำจะดูดน้ำเข้าถุงจากรูที่อยู่ก้นถุงเพาะค่ะ.
...หรืออีกวิธีเพาะให้ท่านนำลูกสุกๆของตะขบประมาณ1กำมือใส่ในถังเหลือเติมน้ำครึ่งถังขยี้ลูกตะขบให้แตกแล้วนำน้ำที่มีเมล็ดตะขบไปเทลาดบริเวณที่มีการล้างจานชาม(บริเวณส่วนปลายความแรงของน้ำ)ภายในวัดซึ่งมีความชุ่มชื้นต่อเนื่องจะทำให้ตะขบงอกเร็วค่ะ.
...หากในบริเวณวัดมีบ่อน้ำให้ท่านลองหาดูริมๆบ่อที่น้ำกำลังรด จะมีเบี้ยตะขบเล็กๆกำลังงอก(ต้นกล้าตะขบเล็กๆตรงกลางใบจะออกสีแดงๆส่วนหญ้าวัชพืชทั่วไปส่วนมากจะออกสีเขียวๆ).
สวัสดีค่ะคุณสุภัทรา ขอบพระคุณสำหรับดอกไม้กำลังใจค่ะ
...คุณสุภัทราลองติดต่อสวนผักหวานที่มุกดาหารดูนะคะ ช่วงนี้ผักหวานป่ากำลังออกดอกและติดลูกเล็กๆเท่าหัวไม้ขีดค่ะ
...ที่มุกดาหารมีหลายสวนเหมือนกันค่ะ จะได้ลูกสดๆจากต้นและประหยัดเวลาประหยัดค่าใช้จ่ายด้วยค่ะ(ข้อมูลจากกูเกิลพิมพ์ "สวนผักหวานป่ามุกดาหาร")
...หากจะทดลองปลูกแนะนำให้เพาะต้นกล้าแล้วค่อยนำไปปลูกกับต้นตะขบนะคะเริ่มแรก(มือใหม่)50-100เมล็ด พอวัดผล...
***ขอบพระคุณท่านวอ-ญ่า-ผู้เฒ่าค่ะสำหรับดอกไม้กำลังใจ***
***ขอบคุณน้องSAKDA นะคะสำหรับดอกไม้กำลังใจที่มอบให้***
เจริญพรขอบคุณคุณโยมน้อยอย่างมาก
ที่ช่วยแนะนำให้ความรู้ในการสังเกตและวิธีปลูกตะขบ
ในวัดมีต้นตะขบต้นใหญ่ข้างๆกุฏีหนึ่งต้น กำลังสุกเลย
ใกล้ๆต้นตะขบดังกล่าวก็มีร่องน้ำอยู่ด้วย
เมื่อสามที่แล้ว(๒๙ กพ๒๕๕๕)ได้พบต้นตะขบบริเวณร่องน้ำ เลยย้ายมาปลูก จำนวน ๒ ต้น
เช้านี้ไปลองสังเกตที่ร่องน้ำ ตามคำแนะนำโยมน้อย พบอีกหลายต้น ต้นเล็กๆ
ต้นตะขบจะสังเกตง่ายมากเลย โดยกลางใบตะขบต้นเล็กจะมีสีออกแดงๆเห็นชัดเลย
สองต้นนี้ปลูกใหม่ ย้ายมาจากร่องน้ำ(เมื่อ ๒๙ กพ๒๕๕๕)
ร่องน้ำข้างกุฏี เช้านี้ไปพบต้นตะขบเล็กๆเพิ่มอีกหลายต้น ได้นำไม้ไปปักคลุมต้นกันคนเหยียบไว้ด้วย
ส่วนวิธีเพาะในถุงดำ จะได้ลองทำในตอนเย็นวันนี้
ลืมบอกไปอีกอย่างหนึ่ง
เมื่อเช้านี้ ได้นำเมล็ดตะขบสักกำมือ มาขยี้ในถังใส่น้ำประมาณสองสามขัน
แล้วไปเทราดลงบริเวณร่องน้ำและบริเวณที่ชุ่มชื้นอื่นๆภายในวัดอีกด้วย
กราบนมัสการพระมหาแล อาสโย ขำสุข ค่ะ...
...หากบริเวณร่องน้ำมีน้ำผ่าน(ความชื้น)อยู่ตลอดยิ่งเพาะต้นกล้าตะขบได้ดี(ง่าย)ค่ะ.
...ให้ท่านนำเมล็ดสุกๆของตะขบมาขยี้ในขันน้ำแล้วนำไปเทราดบางๆกระจายตามขอบบนของร่องน้ำที่มีความชื้น หรือเทลงในร่องน้ำเมล็ดตะขบจะลอยไปเกาะดินข้างร่องน้ำแล้วจะงอกค่ะ.
...ต้นกล้าตะขบจะงอกดีในลักษณะความชื้น(ระดับน้ำตามบ่อ ตามคลอง ห้วย หรือร่องน้ำ)ที่น้ำค่อยๆลดระดับลงตามอากาศฤดูร้อน(ระเหิด-ระเหย).
...จับจุดความชื้นลักษณะนี้ได้ ท่านเพียงเพาะตะขบในร่องน้ำจุดเดียวรับรองขึ้นเป็นดงตะขบเลยค่ะ.
...ต้นกล้าตะขบที่งอกขึ้นมาหากต้นไม่เบียดกันจนแน่นควรให้ความสูงต้นกล้าได้ระดับครึ่งศอก-1ศอกค่อยถอนไปชำในถุงเพาะชำหรือนำไปปลูก.
...หากต้นกล้าขึ้นถี่เบียดกันจนแน่นเมื่อต้นกล้ามีความสูงเท่าคืบ(นิ้วมือ)ให้ถอนออกมาชำในถุงเพาะ เลี้ยงให้แข็งแรงสูงระดับเข่า ค่อยนำไปปลูกค่ะ.
...ตะขบชอบแดดถุงเพาะที่นำต้นกล้าตะขบมาชำหากตั้งให้ถูงแสงแดด80%รดน้ำเช้าเย็นลำต้นจะแข็งแรงโตเร็วมากค่ะ.
...เห็นสถานที่เพาะตะขบของท่านแล้ว ขอกราบอนุโมทนาสาธุค่ะ มีตะขบแล้วเท่ากับมาครึ่งทางผักหวานป่าแล้วค่ะ.
น่าสนใจมากค่ะ ... มีที่ว่างข้างบ้าน (แห้งเหลือเกิน)
เริ่มจากเพาะตะขบก่อน น่าจะบ้านพี่สาว มีดินชื้นใกล้ทางระบายน้ำ
แล้วค่อยไปปรับดินบ้านตัวเอง
ขอบคุณค่ะ
ขอบพระคุณและสวัสดีค่ะ ธภญ.ธิรัมภา...
...แดนดินถิ่นอีสานความแห้งแล้งกันดารคือเอกลักษณ์ค่ะ.
...หนึ่งต้นไม้ผู้ให้ที่ให้คุณมากกว่าโทษ นั่นคือต้นตะขบ(ตะขบเทศ).
...ให้ความร่มรื่นในทุกฤดูกาลแม้ยามหน้าแล้งที่แผ่นดินแห้งไม้ป่านานาพรรณเหลือแต่ก้าน.
...แม่นมตะขบยังใจดีกางร่มหลายชั้นให้อากาศสดชื่นเย็นชื่นใจคลายออกซิเจนให้ผู้คน นกสัตว์น้อยใหญ่.
...เมืองใต้ดินระบบรากก็จัดสรรปันน้ำ(ใจ)ให้พี่น้องน้อยใหญต้นไม้สังคมพืชในหน้าแล้ง เหล่าแมลงได้มุดดินร่วนซุยขุยใบตะขบ.
...หากมีตะขบไว้รอบๆบ้านนอกจากจะได้กินผักหวานสดๆ ยังจะมีเหล่านักดนตรี(นักแสดง)มาบรรเลงเพลงให้ฟังไพเราะเสนาะหูมิรู้ลืม.
เข้ามาเรียนรู้ตามเก็บรายละเอียดกันค่ะคุณน้อย
หลวงพ่อ เลยได้วิธีสังเกตลูกตะขบเลยนะคะ
เย็นนี้ คืนนี้ คงได้เรียนรู้เพาะแม่นมตะขบชุดเล็ก หกลูกไปก่อน
ถ้ามีเยอะกว่านี้ จะขยี้ไปเทข้างๆหนองน้ำค่ะ
คราวนี้ คงได้ลงรอบสระกลางทุ่งเลย
ขอบคุณมากๆนะคะ