องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการมีส่วนร่วมของประชาชน

                รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช  2550  ได้ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนไว้ในส่วนที่ 10  แนวนโยบายด้านการมีส่วนร่วมของประชาชน มาตรา 87 และหมวด 14 การปกครองส่วนท้องถิ่น มาตรา 287  โดยกำหนดให้รัฐต้องส่งเสริม สนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายและวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ทั้งในระดับชาติและระดับท้องถิ่น รวมทั้งสนับสนุนการดำเนินการของกลุ่มประชาชนที่รวมตัวกันในลักษณะเครือข่ายทุกรูปแบบให้สามารถแสดงความคิดเห็นและเสนอความต้องการของชุมชน ในพื้นที่และส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมการบริหารกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้การจัดทำบริการสาธารณะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นไปอย่างรวดเร็วมีประสิทธิภาพและโปร่งใส  การดำเนินงานพัฒนาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตรงกับความต้องการของประชาชน สอดคล้องกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ และสามารถตอบสนองความต้องการของประชาชน  ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

                การมีส่วนร่วมของประชาชน   คือ การกระจายโอกาสให้ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมทางการเมืองการบริหารเกี่ยวกับการตัดสินใจในเรื่องต่างๆ รวมทั้งการจัดสรรทรัพยากรของชุมชนและของชาติ ที่จะส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชน การมีส่วนร่วมในการออกกฎหมาย ตลอดจนการมีส่วนร่วมในการตรวจสอบการใช้อำนาจหน้าที่ของรัฐ  การมีส่วนร่วมของประชาชนมีหลายระดับ  ตั้งแต่ระดับร่วมรับรู้ ร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ ร่วมรับผิดชอบและร่วมตรวจสอบ ดังนั้น ถ้าประชาชนมีส่วนร่วมตั้งแต่เริ่มกระบวนการตัดสินใจในการดำเนินการต่างๆของท้องถิ่นแล้ว  จะทำให้บริการสาธารณะต่างๆ ที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นสอดคล้องกับความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น  นอกจากนี้การเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  รับทราบการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จะมีผลให้การดำเนินงานพัฒนาของท้องถิ่นเป็นไปด้วยดี มีความโปร่งใส มีความเป็นธรรม ตรงตามความต้องการของประชาชน สามารถสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี ชุมชนอยู่ดี กินดี สร้างชุมชนที่เป็นสุข

                 การมีส่วนร่วมของประชาชนจะเกิดขึ้นได้นั้นต้องเกิดจากความสนใจร่วมกันของประชาชน ประชาชนมีความตระหนักและเห็นคุณค่าของการเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนของตน ให้ความสนใจรวมกลุ่มกันวางแผนดำเนินงาน และติดตามการดำเนินงาน รวมทั้งประเมินผลปฏิบัติงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อการพัฒนาท้องถิ่น   แต่ทั้งนี้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็ต้องเปิดโอกาสและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่นอย่างจริงจังและสามารถปฏิบัติได้จริง  แต่ประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่เข้าใจบทบาทของตนเองทำให้การพัฒนาท้องถิ่น ยังไม่ประสบความสำเร็จ ตามวัตถุประสงค์ของการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเกิดปัญหาการมีส่วนร่วมของประชาชน รวมทั้งก่อให้เกิดปัญหาต่าง ๆ มากมายตามมา    จากประสบการณ์การฝึกงานพัฒนาชุมชนที่ผ่านมา พบว่า  พื้นที่เขตเทศบาลนครหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา  ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาท้องถิ่นในระดับหนึ่ง เนื่องจากมีปัจจัยในเรื่องต่างเข้ามาเกี่ยวข้อง ทั้ง สภาพสังคม การดำเนินชีวิต การทำมาหากิน   ชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนที่มีลักษณะเป็นชุมชนเมือง  ความสัมพันธ์ของคนในชุมชน   ประชาชนมีความใกล้ชิดกันน้อยลง   ซึ่งทำให้เกิดความร่วมมือกันในการดำเนินงานต่างๆน้อยลง   และทั้งนี้ความรู้ความเข้าใจถึงบทบาทหน้าที่ของตนและการเห็นความสำคัญของการมีส่วนร่วมในการพัฒนาท้องถิ่นนั้นยังต้องได้รับการสนับสนุน ส่งเสริม ให้ดียิ่งขึ้น เพื่อให้ประชาชนเกิดความสนใจและเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงานพัฒนาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมากยิ่งขึ้น และเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

                การพัฒนาท้องถิ่น เป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ชุมชนอยู่ดีมีสุข แต่ทั้งนี้การพัฒนาจะดำเนินไปได้ด้วยดีและประสบความสำเร็จนั้นก็ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่น  และการพัฒนาอย่างรอบด้านเพราะทุกอย่างในชุมชนต่างเชื่อมโยงกัน จึงไม่ใช่การพัฒนาเฉพาะด้านใดด้านหนึ่ง  แต่ทั้งนี้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งเป็นองค์กรที่มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาท้องถิ่นก็ต้องเข้ามาส่งเสริม สนับสนุน เปิดโอกาสให้ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาท้องถิ่นของตนอย่างจริงจัง ซึ่งจะทำให้การพัฒนาท้องถิ่นเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ มีความโปร่งใส สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนได้  ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นและอยู่ร่วมกันในชุมชนอย่างมีความสุข  สร้างสันติสุขให้เกิดขึ้นในท้องถิ่น