เสียงเพลงแห่งม่อนแสงดาว กรีดลึกเข้าไปในใจ
เพลงแรกมีเนื้อร้องหลายภาษา เป็นภาษาของชนเผ่าหลายเผ่าที่นำมาเรียงต่อกันด้วยท่วงทำนองเดียว และปิดท้ายด้วยภาษาไทย แม้จะฟังไม่ออกในช่วงแรกแต่สีสันของบทเพลงก็สะท้อนถึงอัตลักษณ์และความหลากหลายของชาติพันธุ์ได้อย่างถึงแก่น...
ทุกคนล้วนแตกต่าง ทว่าเป็นความแตกต่างที่มีศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์เท่าเทียมกัน
อีกเพลงหนึ่ง ชื่อว่า “ม่อนแสงดาว” เป็นเพลงหวานๆ ที่แสดงออกซึ่ง “สัญญาใจ” ของบรรดาเด็กหญิงชาวดอยว่า การที่ต้องจากถิ่นฐานบ้านช่อง จากพ่อแม่พี่น้องมาไกลนี้ ก็เพื่อมาเรียนหนังสือ เธอตั้งใจที่จะมาเรียนรู้ ..จะเป็นคนดี และเป็นคนที่ทุกคนควรจะต้องภาคภูมิใจ
เด็กหญิงแห่งม่อนแสงดาวมอบบทเพลงสองเพลงนี้ให้พวกเรา เพื่อแสดงความขอบคุณท่านพระครูปลัดอานนท์และคณะศิษยานุศิษย์ที่ได้นำข้าวของเครื่องใช้มาให้เป็นจำนวนมาก ทั้งข้าวสาร 4 กระสอบใหญ่ ผ้าอนามัยหลายกล่อง ยาสามัญประจำบ้าน เมล็ดพันธุ์ผักหลากหลายชนิด ปากกา สมุด ดินสอสี สมุดวาดเขียนและขนมอีกมากมาย
เมล็ดพันธุ์ผัก จำเป็นเพราะเด็กๆ ต้องปลูกพืชผักสวนครัวกินเอง
ดินสอสี และสีนานาประเภท จำเป็นเพราะเป็นเครื่องมือในเรียนรู้และการพัฒนามิติด้านจิตใจ เด็กทุกคนได้รับการปลูกฝังให้ “เข้าถึง” ศิลปะหลากหลายแขนง ไม่ว่าจะเป็นการขับร้อง ดนตรี นาฏศิลป์ภาพวาด และงานฝีมือ ในระยะแรก พวกเธออาจไม่เข้าใจหรอกว่าทำไมต้องเรียนรู้เรื่องเหล่านี้ ไม่เห็นสิ่งใดนอกจากความสนุกสนาน แต่ท้ายที่สุดก็รู้ว่า ศิลปะเยียวยาชีวิตได้เป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นความเหงาจากการพลัดพรากหรือความเจ็บปวดจากประสบการณ์เลวร้ายที่ผ่านมา และที่สำคัญทำให้จิตนั้น “นิ่ง”... นิ่งอย่างเหลือเชื่อ
บทเพลงแห่งม่อนแสงดาว กรีดลึกเข้าไปในใจของพวกเราทุกคน ไม่เว้นแม้แต่ในใจของพระป่าหนุ่ม ท่านกำลังใช้ความคิด.. คิดหนอ.. คิดที่จะพัฒนาเด็กๆ กลุ่มนี้ พัฒนาอย่างไรจากต้นทุนที่พวกเธอมี ด้วยวัตรปฏิบัติอันเคร่งครัดตามพระวินัยของพระสายปฏิบัติที่สั่งสมมานับสิบๆ ปี ทำให้ท่านห่างไกลจากการรับชมรับฟังสุนทรียแห่งศิลปะทำนองนี้ แต่บทเพลงดังกล่าวได้ไปกระตุก “สัญญา” เก่าที่เคยมี
ในบรรดาลูกศิษย์ลูกหาที่ใกล้ชิด ไม่มีใครทราบว่า ในอดีตท่านเคยเป็นนักดนตรี เล่นดนตรีได้หลายประเภท เล่นได้แบบมืออาชีพ ออกงานแสดงมาแล้วก็หลายครั้งหลายครา
“อดีตที่ว่านี้ หมายถึง ชาติในอดีตหรือเปล่าเจ้าคะ” คนไม่เชื่อถาม เพื่อให้เกิดความแน่ใจว่าได้ยินไม่ผิด ด้วยนึกภาพไม่ออก ไม่เห็นเค้าสักนิดว่าจะเป็นไปได้ หากบอกว่าเป็นอดีตชาติจริงๆ กลับจะน่าเชื่อมากกว่า เพราะการระลึกรู้เรื่องราวในอดีต เป็นเรื่องปกติของพระวิปัสนาจารย์รูปนี้
“ชาตินี้แหละ..ก่อนมาบวช” ท่านตอบยิ้มๆ
สัญญาเก่าบอกว่า นี่คือ เสียงเพลงที่มีมนต์ขลัง แก้วเสียงชั้นดีก้องกังวานหวานอย่างเป็นธรรมชาติ เจือด้วยสำเนียงพื้นถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์อย่างยากจะเลียนแบบ ท่านพระครูจึงเอ่ยถามแกมชักชวน ขึงขัง จริงจัง ให้รวมเพลงเป็นอัลบั้มแล้วทำซีดีไว้จำหน่ายเพื่อเป็นทุนรอนให้ม่อนแสงดาวแห่งนี้อยู่อย่างยั่งยืนต่อไป
จริงๆ แล้ว เงินที่จะได้จากการจำหน่ายซีดีนั้น จะมากหรือน้อย ก็ไม่สำคัญเท่ากับการประกาศให้โลกรู้ว่า พวกเธอก็มี “พื้นที่” หรือ “ที่ยืน” อยู่ในสังคมและในโลกใบนี้เหมือนกัน
ครูและเด็กๆ ต่างดีใจกันยกใหญ่ เตรียมวางแผนการทำเดโมในช่วงปิดภาคเรียน
เมื่อพูดถึงเรื่องงบประมาณและค่าใช้จ่ายภายในโรงเรียน ครูตั้มยอมรับว่าเป็นภาระที่หนักอึ้ง แต่ทั้งครูและเด็กก็ไม่ย่อท้อ ช่วยกันระดมทุนด้วยตนเองและทำมาแล้วหลายวิธี เช่น การจำหน่ายภาพเขียนของศิลปินชั้นนำของเมืองไทย
“เคย.. เคยจัดพาศิลปิน พี่ๆ ที่เขาใจบุญหลายคนไปล่องน้ำทั้งแม่น้ำปิงและแม่น้ำโขง ให้วาดภาพแรงบันดาลใจจากสายน้ำ แต่มันขายได้ยากนะ ยากมาก ส่วนที่พอจะได้เป็นกอบเป็นกำ ก็มาจากการเหมาซื้อของเศรษฐีคนหนึ่ง เขาเป็นนักสะสมผลงานของศิลปิน”
ทุกวันนี้การสนับสนุนหลักจึงมาจากองค์กรสาธารณกุศลในต่างประเทศ ซึ่งครูตั้มจะต้องเขียนโครงการเพื่อขอรับการพิจารณาและต่อสัญญาทุกสามปี ไม่รู้ว่าวันใดที่เขาจะ “ยกเลิก” ถึงกระนั้นก็ตามฉันเชื่อว่า ถ้าวันนั้นมาถึง ม่อนแสงดาวย่อมมีทางออกที่ดีสำหรับเด็กทุกคน เพราะแรงขับที่ทำให้ครูและเจ้าหน้าที่ทุกคนไม่หมดแรงและสิ้นหวัง ก็คือ ความภาคภูมิใจในผลงานของตน
“ภูมิใจครับ เด็กที่นี่หลายคนพอไปเรียนต่อในระดับมหาวิทยาลัย ก็ได้ไปเป็นผู้นำ ส่วนอีกหลายคนที่ไม่ได้เรียนหนังสือต่อ พอกลับไปอยู่กับครอบครัวเขาก็ยังชีพโดยวิถีเกษตรกรรมธรรมชาติ อยู่แบบพอเพียงและเป็นหลักให้กับครอบครัว เป็นที่พึ่งให้กับคนในชุมชน” ครูโญ ขยายความ
การได้เห็นความงอกงามของเมล็ดพันธุ์ที่บ่มเพาะ คือ กำลังใจสำคัญ แม้จะเป็นเพียงเศษเสี้ยวเล็กๆ เสี้ยวหนึ่งของสังคม แต่นี่ก็คือเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพ
