ผมมีโอกาสได้เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ(วุฒิอาสา)โครงการสังคมไทยคืนครูดีให้ศิษย์ ยกย่อง เชิดชู ครูสอนดี เพื่อยกระดับคุณภาพการเรียนการสอน”  ที่เราเรียกกันสั้นๆว่า โครงการ “ครูสอนดี” ของสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน(สสค.) โดยได้ติดตามผลการดำเนินงานโครงการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเครือข่ายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใน 14 จังหวัดภาคใต้เป็นเวลาหลายเดือน และเพิ่งเสร็จสิ้นภารกิจเมื่อสีปดาห์ที่แล้วนี้เอง  
               บทเรียนที่ได้รับจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเครือข่ายในท้องถิ่น และครูผู้ได้รับการสรรหาและคัดเลือกให้เป็นครูสอนดีและครูผู้รับทุนครูสอนดีในทุกท้องถิ่นครั้งนี้  ต่างกล่าวเป็นเสียงเดียวกันว่ากระบวนการสรรหาและคัดเลือกเพื่อยกย่องครูด้วยวิธีการนี้เป็นรูปแบบที่ดี ถือเป็นมิติใหม่ที่ไม่เคยเกิดขึ้นในวงการศึกษา  จึงต่างเสนอแนะว่า อยากให้ใช้วิธีการนี้เป็นทางเลือกหนึ่งในการประเมินเลื่อนวิทยฐานะครูและบุคลากรทางการศึกษาในโอกาสต่อไป
                จากเสียงเรียกร้องดังกล่าวทำให้ผมมานึกทบทวนถึงการดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินให้มีหรือเลื่อนวิทยฐานะครูและบุคลากรทางการศึกษาที่ผ่านมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน จวบจนบัดนี้ผมเกษียณอายุราชการไปแล้ว  จึงอยากนำเรื่องนี้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน โดยจะเล่าจากประสบการณ์และใช้ภาษาง่ายๆตามความเข้าใจของผมเอง หากการกล่าวก้าวล่วงถึงผู้ใด หน่วยงานใดไปบ้างก็ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย โดยจะเล่าต่อเนื่องไปหลายตอน  กล่าวคือ
                ผมจำได้ว่าความก้าวหน้าของครูและบุคลากรทางการศึกษานอกจากการได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งที่สูงขึ้นแล้ว  ก็มีอีกทางเลือกหนึ่งคือการเสนอผลงาน(ทางวิชาการ)เพื่อรับการประเมินให้มีหรือเลื่อนวิทยฐานะ(สมัยก่อนเรียกว่าตำแหน่ง) ซึ่งวิธีการนี้ใช้กันมายาวนานสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน ตั้งแต่หน่วยงานที่รับผิดชอบยังเป็นสำนักงาน ก.ค. จนถึงปัจจุบันเป็น สำนักงาน ก.ค.ศ. โดยจะมีการปรับตกแต่งหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินให้ดีขึ้นเป็นระยะๆเพื่อขจัดจุดอ่อนให้ได้คนที่สมควรได้จริงๆและให้เกิดความเป็นธรรมมากที่สุด
                 แต่ไม่ว่าจะปรับตกแต่งอย่างไรก็ยังมีจุดอ่อนให้ถูกวิพากษ์วิจารณ์กันอยู่เสมอ เพราะไม่ว่าจะเขียนออกมาให้รัดกุมอย่างไร แต่ปัญหาอยู่ที่คนนำไปใช้ รวมทั้งระบบกำกับติดตามยังมีช่องว่างให้ถูกวิจารณ์ได้มากมาย ตลอดจนบ้านเรายังมีศรีธนญชัยค่อนข้างเยอะด้วย  
                 ตอนต่อไปจะเล่าถึงสภาพการณ์ที่ปรากฏจากการประเมินตามหลักเกณฑ์และวิธีการนี้ครับ...