แนวการสอนแบบมอนเตสซอรี่
การเรียนการสอนแบบมอนเตสซอรี่ จะเน้นอุปกรณ์การสอนหรือสื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กออกแบบให้เด็กได้เรียนรู้จากการสัมผัสด้วยมือ เด็กสามารถเล่นอุปกรณ์ที่ครูจัดเตรียมให้เล่นได้ตามความสนใจของตนเอง หรือครูสาธิตการเล่นให้ดูแล้วฝึกให้เด็กทำตาม สังเกตและผ่านการสนับสนุนของครูซึ่งจะช่วยให้เด็กเรียนรู้ได้ดีที่สุด เป็นการเปิดโอกาสให้เด็กมีอิสระในการทำกิจกรรมตามระดับพัฒนาการ และส่งเสริมเด็กให้เรียนรู้จากการสังเกตและคิดค้นพบด้วยตนเองหลักการสอนตามแนวมอนเตสซอรี่มีดังนี้
- สื่อการเรียนรู้จะต้องออกแบบเฉพาะเพื่อสร้างการเรียนรู้สำหรับเด็ก
- ครูต้องเป็นผู้จูงใจให้เด็กเกิดการค้นพบ และเรียนรู้ด้วยตนเองจากการสังเกตเห็นของเด็ก
- งานการเรียนรู้แต่ละเรื่องต้องสอดคล้องกับผู้เรียนเป็นรายบุคคล
- เด็กมีอิสระในการเลือกอุปกรณ์และกิจกรรมการเรียนได้ตามความสนใจ โดยครูเตรียมไว้ให้พร้อม
- เด็กเริ่มเรียนรู้แต่ละงานจากง่ายไปยาก และทำตามลำดับงานเมื่องานเสร็จแล้ว แต่ละชิ้นแล้ว จึงขึ้นงานใหม่
- สาระเด็กเรียนรู้เน้นสัมผัสสิ่งที่ใช้ในชีวิตประจำวันและวิชาการพื้นฐานความพร้อม
- สาระหลักที่ต้องเรียนร่วม ได้แก่ การอ่าน การเขียน เลขคณิต สุขอนามัย และการเคลื่อนไหว
อุปกรณ์การสอนของมอนเตสซอรี่ เรียกว่า ชุดอุปกรณ์หรือเครื่องมือการศึกษา (Educational apparatus) ที่พัฒนามาจากแนวคิดของการตอบสนองความต้องการของเด็กที่ต้องการเรียนรู้แต่ละวัย โดยจัดลำดับอย่างต่อเนื่อง
ชุดกิจกรรมประจำวัน เป็นชุดที่ฝึกกิจวัตรประจำวัน ประกอบด้วย
1) ชุดแต่งตัว ทำด้วยกรอบไม้ตรึงแบบเสื้อสำหรับให้เด็กฝึกกลัดเสื้อ ติดกระดุม รูดซิป ผูกเชือก ผูกโบว์ ร้อยตาไก่
2) ชุดทำความสะอาดเครื่องเรียน ประกอบด้วย เครื่องใช้เกี่ยวกับการทำความสะอาด
ชุดกิจกรรมสัมผัส เป็นชุดอุปกรณ์สำหรับฝึกการเรียนรู้ด้านรูปทรง ปริมาตร น้ำหนัก การฟังเสียง การดมกลิ่น ลักษณะชุดอุปกรณ์ทางสัมผัสมี 4 ชุดดังนี้
ชุดที่ 1 ชุดสัมผัสเพื่อการเรียนรู้เรื่องมิติ รูปร่าง ขนาด เช่นกล่องไม้ทรงกระบอก ประกอบด้วย แท่นไม้ และแท่งไม้รูปทรงกระบอกขนาดและความยาวต่างกัน ที่เด็กสามารถถอดสวมเข้ารอยเจาะได้ หรือ หอคอยสีชมพู บันไดกว้าง
ชุดที่ 2 ชุดสัมผัสทางหู ใช้สำหรับการเรียนรู้การฟังเสียง การจำแนกเสียง ประกอบด้วย กระบอกเนียนเรียบ ภายในบรรจุวัสดุต่างกัน มี 6 เสียง จำนวน 2 ชุด สำหรับให้เด็กเขย่า ฟังเสียงและจำแนกเสียง
ชุดที่ 3 การสัมผัสทางกาย เป็นชุดอุปกรณ์ที่สัมผัสด้วยการแตะ จับ เพื่อจำแนกสิ่งต่าง ๆ ด้วยความรู้สึก ชุดกระดาษหยาบเรียบ ชุดโลหะรูปทรงเรขาคณิต มี 10 รูปทรง สำหรับให้เด็กได้สังเกต ชุดแผ่นไม้ เรียงน้ำหนักจากเบาไปหนัก ประกอบด้วยแผ่นไม้ 3 คู่ และชุดสัมผัสอุณหภูมิ
ชุดที่ 4 ชุดสัมผัสกลิ่น เป็นชุดอุปกรณ์ใช้สำหรับการเรียนรู้เรื่องกลิ่น ประกอบด้วย ขวดบรรจุกลิ่นต่าง ๆ 1 ชุด (12 ขวด) ใช้สำหรับการทดสอบและเปรียบเทียบกลิ่น
