Q code นักวิทยุสมัครเล่น

     Q CODE คือคำย่อซึ่งประเทศภาคีสมาชิกในภาคีโทรเลขระหว่างประเทศกำหนดขึ้น เพื่อแก้ปัญหาเรื่องภาษาในการติดต่อสื่อสารทางวิทยุโทรเลข (ได้แก่ การส่งในระบบ CW - Continuous) ระหว่างสถานีเรือกับสถานีตามชายฝั่งระหว่างสถานีเรือด้วยกันและในกิจการด้านการบิน

     วัตถุประสงค์ในการใช้ประมวลรหัส Q มีดังนี้

     ๑. เพื่อลดเวลาในการรับและส่งข้อความสำหรับวิทยุโทรเลข กล่าวคือ แทนที่จะต้องส่งข้อความยาวๆ ซึ่งใช้เวลาในการรับและส่ง จะใช้รหัสสั้นๆ แทน เช่น แทนที่จะเคาะรหัสมอร์สว่า "สถานีใดเรียกข้าพเจ้าอยู่" จะเคาะรหัสมอร์สเพียงว่า "QRZ" เป็นต้น

 

     ๒. เพื่อลดปัญหาด้านภาษาที่ใช้การติดต่อกันทำให้นักวิทยุที่ไม่สันทัดภาษาอังกฤษสามารถแจ้งข่าวแก่กันได้ง่ายขึ้นสำหรับกิจการนักวิทยุสมัครเล่น ใช้รหัส Q สำหรับการติดต่อในระบบ CW ซึ่งเป็นระบบวิทยุโทรเลข ส่วนนระบบวิทยุโทรศัพท์ไม่จำเป็นต้องใช้รหัส Q เพราะเสียงพูดสามารถส่งรับได้เร็วกว่าใช้รหัสมอร์สมากมาย และมีเวลาเพียงพอที่จะอธิบายเรื่องราวต่างๆ ได้ตามต้องการและเข้าใจได้ชัดเจนด้วย อย่างไรก็ตามมีรหัส Q บางคำที่นิยมใช้จนติดปากและเป็นที่ยอมรับ จนนิยมนำมาใช้ระบบวิทยุโทรศัพท์ด้วย รหัส Q แต่ละคำประกอบด้วยพยัญชนะ ๓ ตัว ตัวแรกขึ้นด้วย Q เสมอ มีตั้งแต่ QAA - QUZ และแต่ละคำจะมีความหมายเป็นได้ทั้งคำถามและคำตอบ

ประมวลโค้ด "Q" และความหมาย

รหัส	ความหมายในรูปคำถาม	ความหมายในรูปคำตอบ
QRA	ขอทราบชื่อของคู่สถานี	แจ้งชื่อสถานีของตนให้คู่สถานีทราบ หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง "ตำบลที่อยู่"
QRB	สอบถามคู่สถานีว่าอยู่ห่างจากสถานีของตนมากน้อยเพียงใด ?	แจ้งคู่สถานีว่า "สถานีของตนอยู่ห่างเป็นระยะทางประมาณ..(ระบุระยะทางต่อท้ายQRB).."
QRD	ถามคู่สถานีว่า "ท่านเดินทางมาจากที่ไหนและกำลังจะเดินทางไปที่ใด?"	แจ้งคู่สถานีว่า "ได้เดินทางมาจาก..(ระบุชื่อสาถนที่ต้อทาง) ..และกำลังมุ่งหน้าไปยัง..(ระบุชื่อสถานที่ปลายทาง).."
QRE	สอบถามคู่สถานีว่าจะไปถึงสถานที่ปลายทางเวลาประทาณเท่าใด?	แจ้งคู่สถานีว่า "จะเดินทางไปสถานที่ปลายทางเวลาประมาณ..(ระบุเวลาที่ต่อท้าย QRE).."
QRF	ถามคู่กรณีว่า "ท่านจะเดินทางกลับไปยัง..(ระบุชื่อสถานที่ต่อท้าย QRF)..หรือไม่ ?"	แจ้งคู่สถานีว่า "จะเดินทางไปยัง..(ระบุสถานที่ต่อท้าย QRF)"
QRG	ขอทราบความถี่ของตนที่แน่นอน (ขอให้คู่สถานีตรวจสอบความถี่ของตน)	แจ้งความถี่ที่แน่นอนของคู่สถานีตามที่สอบถามมา หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง "ความถี่"
QRK	ขอทราบความชัดเจนของสัญญาณของตน	แจ้งความชัดเจนของคู่สถานีที่สอบถามมา แบ่งเป็น 5 ระดับ คือ  QRK – 1 : รับฟังไม่ได้เลย QRK – 2 : รับฟังได้ค่อนข้างยาก จับใจความได้บางตอน QRK – 3 : พอรับฟังได้ QRK – 4 : รับฟังได้ชัดเจน ไม่มีปัญหา QRK – 5 : รับฟังได้ชัดเจนที่สุด หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “ความแรงของสัญญาณ”
QRL	ขอทราบว่าคู่สถานีว่างหรือไม่	แจ้งคู่สถานีว่า “ยังไม่ว่าง กรุณาอย่ารบกวน”
QRM	ขอทราบว่าคู่สถานีถูกสัญญาณจากสถานีอื่นรบกวนหรือไม่?	แจ้งคู่สถานีว่า “กำลังถูกสัญญาณจากสถานีอื่นรบกวน” หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “การรบกวนจากสถานีอื่น”
QRN	ขอทราบว่าคู่สถานีถูกเสียงรบกวน (ไม่ใช่สัญญาณจากสถานีอื่น เป็นเสียงรบกวนที่เกิดจากธรรมชาติ เช่น เสียงโครกคราก ซู่ซ่า หรือเสียงรบกวนที่เกิดจากเครื่องยนต์ เครื่องจักรกลไฟฟ้า เป็นต้น) หรือไม่?	แจ้งคู่สถานีว่า “มีเสียงรบกวนเข้ามา รบกวนการรับฟัง” หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “เสียงรบกวน (Noise)”
QRO	ขอให้คู่สถานีเพิ่มกำลังส่งให้สูงขึ้นจะได้หรือไม่	แจ้งคู่สถานีว่า “ได้เพิ่มกำลังส่งสูงขึ้นแล้ว” หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “ส่งด้วยกำลังส่งที่สูงขึ้น”
QRP	ขอให้คู่สถานีลดกำลังส่งลงจะได้หรือไม่?	แจ้งคู่สถานีว่า “ได้ลดกำลังส่งให้ต่ำลงแล้ว” หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “ส่งด้วยกำลังส่งต่ำลง”
QRQ	ขอทราบว่าหากจะส่งข้อความ (ของข่าว) ให้เร็วขึ้น คู่สถานีจะขัดข้องหรือไม่?	แจ้งคู่สถานี “ให้ส่งข้อความ (ของข่าว) ให้เร็วขึ้น”
QRS	ขอทราบว่าหากจะส่งข้อความ (ของข่าว) ให้ช้าลง คู่สถานีจะขัดข้องหรือไม่	แจ้งคู่สถานี “ให้ส่งข้อความ (ของข่าว) ให้ช้าลง”
QRT	ขอทราบว่าหากจะหยุดการส่งข้อความ (ของข่าว) คู่สถานีจะขัดข้องหรือไม่?	แจ้งคู่สถานีให้หยุดการส่งข้อความ (ของข่าว)ได้  หทายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “ปิดสถานีเลิกการติดต่อ”
QRU	ถามคู่สถานีว่า “ท่านมีข่าวหรือต้องการสิ่งใดหรือไม่”	แจ้งคู่สถานีว่า “ไม่มีข่าว” หรือ “ไม่ต้องการสิ่งใดอีกแล้ว”
QRV	ถามคู่สถานีว่า “ท่านพร้อมที่จะทำการติดต่อ (รับ-ส่งข่าว) แล้วหรือยัง?	แจ้งคู่สถานีว่า “พร้อมที่จะทำการติดต่อ (รับ-ส่งข่าว) แล้ว”
QRX	ถามคู่สถานีว่า “ท่านจะเรียกติดต่อมาอีกเมื่อใด?”	แจ้งคู่สถานีว่า “จะเรียกติดต่อมาอีกในเวลา...(ระบุเวลา) ต่อท้ายด้วย QRX…” หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “การเฝ้ารอการติดต่อ (Standby)” หรือใช้เป็นภาษาพูดหมายถึง “กรุณารอก่อน”
QRZ	สอบถามว่าสถานีใดเรียกขานเข้ามา	แจ้งคู่สถานีให้ทราบว่ามีสถานี… (ระบุสัญญาณเรียกขานต่อท้าย QRZ…ด้วยความถี่... (ระบุความถี่) ...หรือช่อง... (ระบุช่อง)...”
QRA	ขอทราบความแรงของสัญญาณจากสถานีของตน (ให้คู่สถานีตรวจสอบให้)	แจ้งความแรงของสัญญาณของคู่สถานีตามที่สอบถามมาแบ่งออกเป็น แบ่งออกเป็น 9 ระดับ คือ  S-1 : ความแรงของสัญญาณเบามาก รับได้ยาก S-2 : เบามาก S-3 : เบา S-4 : พอใช้ได้ S-5 : ใช้การได้ S-6 : ใช้การได้ S-7 : แรงปานกลาง S-8 : แรงมาก S- 9 : แรงมากทีเดียว หมายเหตุ เครื่องรับ – ส่งวิทยุที่มีมาตรวัดความแรงของสัญญาณ (S-Meter) จะมีสเกลระบุเป็นตัวเลข “ + 20 dB” “+40 dB” “+60 dB”  ซึ่งใช้วัดความแรงของสัญญาณสูงกว่าระดับ S-9 ซึ่งคู่สถานีจะรายงานว่า “S9+20dB” “S9+40dB” “S9+60dB” ตามลำดับ
QSB	สอบถามคู่สถานีว่า “สัญญาณของตนมีการจางหายหรือไม่?”	แจ้งสถานีให้ทราบว่าสัญญาณมีการจางหาย  หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “การจางหาย (Fading)
QSL	สอบถามคู่สถานีว่าได้รับรู้ข่าวสารที่สถานีต้นทางส่งไปให้ แล้วหรือยัง?	แจ้งคุ่สถานีว่าได้รับรู้ (รับทราบ) แล้ว  หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “บัตรที่ใช้ในการตอบรับการรายงานผลการรับฟัง (QSL Card )
QSO	สอบถามคู่สถานีว่า "ท่านสามารถติดต่อกับสถานี..(ระบุสัญญาณเรียกขานของสถานีนั้น).. ต่อท้าย QSO..โดยตรงหรือโดยผ่านสถานีถ่ายทอดสัญญาณ ได้หรือไม่?	แจ้งคู่สถานีว่า สามารถติดต่อกับสถานี..(ระบุสัญญาณเรียกขานของสถานีนั้น) ..ได้ หมายถึง ใช้คำนามหมายถึง "การติดต่อทางวิทยุ"
QSP	สอบถามคู่สถานีว่า จะช่วยถ่ายทอดข่าวสารของตนไปยังสถานี... (ระบุสัญญาณเรียกขานของสถานีปลายทางต่อท้าย QSP)...ได้หรือไม่	แจ้งคู่สถานีว่า สามารถถ่ายทอดข้อความข่าวสารของคู่สถานีไปยังสถานีปลายทางได้  หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “การถ่ายทอดข้อความหรือข่าวสาร”
QSY	สอบถามคู่สถานีว่าหากจะเปลี่ยนไปใช้ความถี่อื่น (ระบุความถี่เป็น KHz หรือ MHz) หรือช่องความถี่อื่น (ระบุช่อง) จะขัดข้องหรือไม่	แจ้งคู่สถานีว่าให้เปลี่ยนไปใช้ความถี่หรือช่องความถี่อื่น  หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “การเปลี่ยนความถี่ หรือช่องความถี่”
QTH	สอบถามคู่สถานีว่าอยู่ที่ใด	แจ้งคู่สถานีให้ทราบว่าตนกำลังอยู่ที่ใด (ขณะที่กำลังเคลื่อนที่) หรือสถานีของตนตั้งอยู่ที่ใด  หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “สถานที่ตั้ง” หรือ “สถานที่อยู่”
QTR	สอบถามคู่สถานีว่าเวลาถูกต้องขณะที่สอบถามเป็นเวลาใด (ขอเทียบเวลา)	แจ้งสถานีว่าเวลาที่ถูกต้องคือเวลา ผ ระบุเวลาขณะที่แจ้งต่อท้าย QTR...” หมายเหตุ ใช้เป็นคำนามหมายถึง “การเทียบเวลา”

ที่มาจากหนังสือคู่มืออบรมพนักงานวิทบุสมัครเล่น กสทช. แบ่งปันความรู้โดย : นักเลงคีย์บอร์ด CB245 CH64 ชมรมคนรักพิษณุโลก