Project management and Evaluation as a mangement tool



 

การบริหารโครงการ เป็นกระบวนการจัดการอย่างหนึ่งที่นำเอาความรู้, เครื่องมือ และเทคโนโลยีมาบริหารโครงการนั้น ๆ เพื่อตอบสนองความต้องการของเจ้าของโครงการที่จะได้ผลจากโครงการนั้น ๆ   ตอบโจทย์ง่ายๆ คือ ทรัพยากรเหล่านี้นำไปสู่กิจกรรมได้หรือไม่  และ กิจกรรมนำไปสู่ goal ได้ไหม  โดยมีเงื่อนไข 4 ประการ คือ

  1. ต้นทุนต้องไม่ over budjet   ทรัพยากร
  2. ต้องได้ตามเวลา
  3. ควบคุมปริมาณ
  4. ควบคุมคุณภาพ  ถ้ามีเสีย  เสียได้เท่าไหร่

การวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของโครงการ  (Feasibillity )  จะมีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ด้านสังคม  (Social Feasibillity )  ความเป็นไปได้ด้านเศรษฐกิจ (Economic  Feasibillity ) และความเป็นไปได้ด้านวิชาการ ( Technical   Feasibillity )

         ซึ่งการบริหารโครงการนี้ มีเครื่องมือที่นิยมใช้ในการประเมินอยู่หลายๆวิธี ได้แก่ การวิเคราะห์โครงการแบบอิงผลลัพธ์  ซึ่งให้ความสำคัญกับกระบวนการน้อยกว่า ผลลัพธ์ กำหนดให้แค่เพียงวัตถุประสงค์ของโครงการ การวิเคราะห์โครงการแบบดั้งเดิม  (Conventional)  , logical framework approach, การวิเคราะห์โครงการโดยอิงกระบวนการบริบท,  การวิเคราะห์ข่ายงาน (Network  analysis)  , การวิเคราะห์ระบบ  ซึ่งเป็นวิธีที่แนะนำและน่าสนใจ เพราะเป็นการผสมผสานของการวิเคราะห์แบบข่ายงานและการวิเคราะห์กระบวนการบริบทร่วม ดังภาพแสดง

 

ยกตัวอย่างเช่น การจัดหลักสูตรฝึกอบรม  ต้องเริ่มตั้งแต่การวิเคราะห์เนื้อหาหลักสูตร และมีการประเมินเป็นช่วงๆ ถ้ากิจกรรมเป็นเส้นเดียว ก็สามารถใช้ logical framework ได้ แต่ถ้าเป็นกิจกรรมคู่ขนาน ก็ให้เลือกใช้ System model และ network analysis ได้ ซึ่งถ้าอธิบายโดยแผนภาพ เราจะมองเห็นว่า มีหลายๆงานที่เกิืดขึ้นตั้งแต่ั้ขั้นเตรียมการ และดำเนินต่อเนื่องเป็นตัวนำเข้าไปจนถึงช่วงที่เราใส่ intervention ให้กับโครงการ และไปจนถึงตัวผลลัพธ์สุดท้าย จะพบว่า มีงานที่ซ่อนอยู่มากมาย แผนภาพนี้เป็นเพียงตัวอย่่างที่นำมาเรียนรู้ แต่ในทางปฏิบัติเราสามารถปรับหรือเลือกใช้เครื่องมือในการประเมินให้เหมาะสม ตามโครงการของเรา 

การบริหารโครงการถือเป็นเครื่องมือสำคัญอีกชิ้นหนึ่งของคนทำงาน เพราะนอกจากจะทำงานเสร็จสิ้นแล้ว ยังต้องตอบโจทย์อีกมากมายที่จะเกิดขึ้น ถ้ามีการบริหารโครงการที่ดี ถือว่าโครงการนี้มีชัยไปกว่าครึ่ง หน่วยงานนี้ ก็จะเกิดความคุ่มค่าในทุกๆแง่มุม และสามารถพัฒนาได้อย่างเต็มที่เลยทีเดียว....

 

ผู้สอน : รศ.ดร.มานพ คณะโต

ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

วันที่ 23 ธันวาคม  2554  ณ สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยขอนแก่น