RealAge ตีพิมพ์เรื่อง 'Get healthier lungs with this 2-minute habits' = "(ทำให้เป็นนิสัย) 2 นาทีเพื่อสุขภาพปอดดีขึ้น", ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ

ควันบุหรี่ ทั้งที่สูบเองและมือสอง (คนอื่นสูบ-เราสูดเข้าไป เช่น ในห้องแอร์ ไนท์คลับ ผับ บาร์ ฯลฯ) เป็นสาเหตุสำคัญของโรคทางเดินหายใจ เช่น มะเร็งปอด ถุงลมโป่งพอง (COPD) ฯลฯ

การศึกษาเร็วๆ นี้พบว่า คนที่เข้ารับการรักษาเป็นคนไข้ใน หรือนอนโรงพยาบาลด้วยโรคถุงลมโป่งพอง และโรคปอดอื่นๆ มีโรคเหงือกอักเสบ (gingivitis) และโรคปริทนต์ (ปริทนต์ = เหงือก+เนื้อเยื่อรอบโคนฟัน ทำหน้าที่ช่วยยึดฟันไม่ให้โยกคลอน; periodontal disease) สูงกว่ากลุ่มควบคุมที่มีสุขภาพปอดดี

เรื่องนี้ยังไม่ทราบกลไกที่แน่นอนว่า เป็นผลจากอะไร เช่น บุหรี่ทำให้ทั้งเหงือกและปอดเสื่อมโทรม เหงือกไม่ดีทำให้ปอดไม่ดี หรือว่าปอดไม่ดีทำให้เหงือกไม่ดี ฯลฯ

ทว่า... มีความเป็นไปได้ว่า เชื้อโรค (bacteria) จากคราบจุลินทรีย์ที่ผิวฟัน (plaque - พลัค) ที่ปนไปกับอาหาร-น้ำ-น้ำลาย อาจตกไปในหลอดลมได้เป็นบางครั้ง เช่น ตอนสำลักน้ำ ฯลฯ ทำให้เกิดโรคในปอด เช่น ปอดบวม หลอดลมอักเสบ ฯลฯ ได้

  • [ plaque ] > [ พลั่ค - k; แบบอเมริกัน ] หรือ [ พลาค - k; แบบอังกฤษ] > http://www.thefreedictionary.com/plaque > noun = คราบจุลินทรีย์บนผิวฟัน แผ่นโลหะจารึก เครื่องตกแต่งฝาผนัง
  • วิธีจำศัพท์วิธีหนึ่ง คือ ให้จินตนาการอะไรก็ได้ที่เว่อร์ (over-) หรือเกินจริง และสอดคล้องกับเรื่อง เช่น คำ 'plaque' แปลว่า คราบจุลินทรีย์บนผิวฟันก็ได้ แผ่นโลหะตกแต่งฝาผนังก็ได้, ให้ลองนึกถึงภาพคนขูดคราบจุลินทรีย์จากฟันออกมาเป็นแผ่นๆ แล้วปะไว้ที่ฝาผนัง (คิดในใจ!)
  • 'a' ออกเสียงคล้ายสระ "แอ" ในภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน และคล้ายสระ "อา" ในภาษาอังกฤษแบบอังกฤษ
  • สมัยก่อนนิยมออกเสียงแบบอังกฤษ ปัจจุบันนิยมออกเสียงแบบอเมริกันมากขึ้น เนื่องจากสื่อมวลชนอเมริกันกำลังครองโลก

วิธีดูแลเหงือกและฟันให้ดี 2+2 นาที คือ แปรงฟันด้วยแปรงสีฟันขนอ่อน (ขนแข็งปานกลางหรือแข็งมาก เพิ่มเสี่ยงเหงือกสึก), แปรงให้ถูกวิธี, แปรงเบาๆ (แปรงแรงเพิ่มเสี่ยงเหงือกสึก), ใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์, และแปรงนาน 2-3 นาที/ครั้ง (แปรงนานเกิน 3 นาทีเพิ่มเสี่ยงเหงือกสึก)
.
ถ้ากินอาหารที่มีกรดหรือด่าง เช่น ผลไม้ น้ำส้มสายชู (ผสมในอาหารหลายอย่าง เช่น สลัด ฯลฯ), ส้มตำ น้ำอัดลม เบียร์ ยาลดกรด (มีฤทธิ์เป็นด่าง), ยาน้ำสำหรับเด็ก (ส่วนใหญ่เติมน้ำตาล และกรดผลไม้), เครื่องดื่มกระตุ้นกำลัง ฯลฯ ควรบ้วนปากหรือดื่มน้ำตามทันที และบ้วนปากเป็นระยะๆ รอให้ครบ 30-60 นาทีขึ้นไปค่อยแปรงฟัน
.
กรดและด่างในอาหาร-เครื่องดื่ม-ยา ทำให้เคลือบฟันอ่อนตัวลงได้นาน 30-60 นาที ซึ่งถ้าแปรงฟันในช่วงนี้จะทำให้ฟันสึกมากขึ้น เพิ่มเสี่ยงเสียวฟัน ฟันผุ
.
การดื่มน้ำหรือบ้วนปากให้บ่อย ใช้น้ำยาบ้วนปาก (ควรเป็นชนิดไม่มีแอลกอฮอล์ และมีฟลูออไรด์) หรือเคี้ยวหมากฝรั่ง (ควรเป็นชนิดผสมน้ำตาลเทียม) มีส่วนช่วยป้องกันฟันผุ
.
การไปตรวจช่องปากกับอาจารย์หมอฟัน (ขอให้ช่วยกันเชียร์รัฐบาลให้ผลิตเพิ่ม 3 เท่า เด็กไทยจะได้มีโอกาสทางการศึกษา และคนไทยจะได้มีสุขภาพช่องปากที่ดีขึ้น) และใช้ไหมขัดฟันให้ถูกวิธี ช่วยได้มาก
.
ถึงตรงนี้... ขอให้ท่านผู้อ่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
.

> [ Twitter ]

  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง. 23 ธค.54. ยินดีให้ท่านนำบทความทั้งหมดไปใช้ได้ > CC: BY-NC-ND.
  • ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค; ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.