การสานต่อ อาชีพการทำนา สู่การเป็นชาวนามืออาชีพ แบบร่วมสมัย ต้องประสาน ประสบการณ์ และองค์ความรู้สากล เข้าด้วยกันในแต่ละช่วงวัย
จากบันทึก ที่ผ่านๆ มา พอจะ สรุป แนวความคิด "ชาวนาวันหยุด" ได้ดังนี้ครับ
เป้าหมายของการเป็นชาวนาวันหยุด
ก็คือการ "สร้างความมั่นคงทางอาหาร"
ร่วมกับชุมชน และสังคมเมือง ให้เกิดขึ้น
ภายใต้ข้อจำกัดของทรัพยากร "เวลา และประสบการณ์"
ผมเคยเขียนเรื่องของ
Aging Society- สังคมผู้สูงอายุในภาคเกษตร (กดลิงค์)
เป็นตัวกระตุ้นเตือน ว่า เรื่อง
"เกษตรอย่ารีรอ ให้เกษียณแล้วค่อยลงมือทำ "
เพราะจะหมดแรงซะก่อน" ครับ
"ชาวนาวันหยุด" ทำนาโดยผนวกกับ
"การบูรณาการองค์ความรู้สากล สู่การปฏิบัติจริงในเเปลงนา"
หลายๆเรื่อง ที่ควรใส่ใจอย่างยิ่ง ในภาวะวิกฤติโลกร้อน ก็คือ
"เทคนิคเปียกสลับเเห้ง แกล้งข้าว + เเหนเเดง + เป็ดในเเปลงนา+พรวนหญ้า "
สิ่งต่างๆเหล่านี้ล้วนเสริมสร้าง ความสมดุลของระบบนิเวศในเเปลงนา ช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิตให้กับชาวนา โดยไม่ต้องไปใช้ ปัจจัยการผลิตฟุ่มเฟือย(และเป็นพิษ) หรือใช้ตามๆกันโดยบอกเหตุและผล ให้กับตัวเองไม่ได้
- เพื่อให้ การทำนาเป็นเรื่องง่ายสำหรับ ชาวนาวัยกระเตาะ ชาวนาวัยรุ่น ที่มุ่งมั่นสู่ความเป็นชาวนามืออาชีพ ในวัย 35 ปี
ก็ต้องมีการทำงานร่วมกันเป็นทีม ในรูปแบบที่ร่วมสมัยกับการใช้เทคโนโลยี เพื่อ share cost +utilize การใช้เครื่่องจักรกลการเกษตร ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
ด้วยรูปแบบ ลงแขกเพาะกล้า ลงแขกดำนาแบบร่วมสมัย ลงแขกแถกหญ้า ลงแขกเลี้ยงเป็ด ลงแขกเกี่ยวข้าวแบบร่วมสมัย
- ออกแบบระบบการทำนา ที่ง่ายขึ้น สะดวกสบายมากขึ้น
โดยการผสมผสานเทคนิค ที่ถูกใจวัยรุ่น ไม่ต้องติดยา(ใช้ยาเคมี สารคุม กำจัดวัชพืช ในการทำนา ) ไม่ว่าจะเป็น
การหว่านปุ๋ยเเห้ง (สืบเนื่องจากเทคนิค แกล้งข้าว) ลงนาขาไม่เปื้อนโคลน การใช้ rotary weeder เก็บหญ้า และข้าวปนในเเปลงนา เป็นต้น...
อยากจะบอกทุกท่านว่า การทำนาวันนี้เป็นหน้าที่ของทุกคน ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ที่ต้องลงมาช่วยกันอย่างจริงจัง ครับ
เห็นแล้วอยากลองมีนาเป้นของตนเองบ้าง ^^
คุณบีเวอร์
"อย่าไปคิดครอบครอง" ครับ เพราะมันจะเป็นอุปสรรคแรก
ของการทำนา ไม่มีนาเป็นของตัวเอง ก็ลงไปทำนาได้ครับ
สิ่งสำคัญของชาวนาวันหยุด คือ จะทำนาภายใต้เงื่อนไข ความไม่พร้อมได้อย่างไร
เป็นบทความต่อเนื่องที่ดีมากๆ ครับมีองค์ความรู้ครบตามที่ผมต้องการทั้งหมดเลย อยากให้เขียนบทความต่อเกี่ยวกับการเตรียมพื้นที่เพื่อเพาะปลูกในรอบต่อไป ตั้งแต่การไถดะ ไถแปร เทคนิคการปรับหน้าดิน ว่าตามปกติแล้วเขาทำกันอย่างไร เท่าที่ผมอ่านมามันขาดตรงนี้ไปนะครับ ในความเห็นผมการเตรียมการเพาะปลูกเป็นเรื่องสำคัญที่สุดในการทำการเกษตร
ผมเองก็เป็นลูกหลานชาวนา มีที่นาเป็นของตัวเอง 60 กว่าไร่ ซึ่งให้คนอื่นเช่าอยู่ ปัจจุบันเป็นโปรแกรมเมอร์ ผมสนใจด้านเกษตรมาโดยตลอดตอนเรียนก็อยากเรียนในภาคนี้ แต่โดนคัดค้านอย่างหนังจากทางครอบครัว แต่ก็ศึกษาหาความรู้ ตั้งใจว่าเมื่อมีเงินมากพอจะลงมือทำอย่างจริงจัง ขอบคุณความรู้ที่มอบให้ ทุกบทความเป็นประโยชน์อย่างแท้จริง
ขอบคุณครับ คุณ Masahiro
-การเตรียมพื้นที่ จะลงในตอนต่อๆไปครับ
-ผมคิดว่าประเด็นเรื่องเงิน น่าจะมาทีหลัง เรื่องของ ใจ นะครับ
-ขอให้ทำด้วยใจรักทุกอย่างสำเร็จแน่นอน หรือถ้าจะผิดพลาดก็น้อยที่สุดครับ
สวัสดีค่ะ คุณต้นกล้า ยินดีที่ได้รู้จักกับบล๊อกของคุณค่ะ
ดิฉันก็กำลังจะเริ่มใช้ชีวิตแบบชาวนาวันหยุดเหมือนกันคะ (วันจันทร์-ศุกร์ ก็เป็นมนุษย์เงินเดือน ส่วนเสาร์-อาทิตย์ก็ขอให้ได้ทำอะไรที่ใจขอมาบ้าง)
เนื่องจากพื้นที่นาที่บ้าน อยู่ทางภาคอีสานค่ะ นอกเขตชลประทาน เลยไม่สามารถทำนาปรังได้ ดิฉันได้ศึกษาเทคนิค SRI (บ่อยให้นาแห้ง เปียกสลับกัน) มานานค่ะ แต่ยังหา solution ที่เหมาะสมกับที่นาของตนเองไม่ได้ และตอนนี้กำลังต้องการแลกเปลี่ยนความรู้กับใครสักคนที่ทำนาแบบนี้อยู่ ไม่ทราบว่าคุณต้นกล้าพอจะให้คำแนะนำได้หรือไม่ค่ะ หากใครสามารถให้เข้าไปเยี่ยมชมระบบการจัดการน้ำสำหรับการทำนา แห้งสลับเปียกได้ยิ่งดีใหญ่เลยค่ะ เพราะจะเริ่มทำนาดำ ปลายเดือน ม.ค. นี้แล้วค่ะ
ตอบคุณ maewjee
สามารถดูได้จาก บันทึกเรื่องของการ จัดการระบบน้ำในเเปลงนาได้ครับ
http://www.gotoknow.org/blogs/posts/440461
เรื่องน้ำ ไม่ยาก แต่ต้องวางเเผน อย่างเป็นระบบครับ
แนะนำให้นำเรื่องราว ที่เเปลงนามาลงครับ จะเป็นรูปถ่ายหรือ เเปลน ก็จะง่ายขึ้นครับ
ท่านสุดยอดมากเลย ผมจะกลับไปเป็นชาวนา จะไปเป็นกระดูกสันหลังไม่ผุของชาติ ดีใจมากเลยที่ผู้มีความรู้นำมาแบ่งปัน ผมจะลองไปทำดู และแบ่งปันต่อไป สังคมบ้านผมมันวิกฤตแล้ว ในน้ำไม่มีปลา ในนาไม่ข้าวดินเสียเพราะเคมี ที่บ้านเหลือแต่คนแก่กับกับเด็ก เราโดนหลอกให้ทิ้งบ้านเกิดมาทำงานในเมืองกรุงขอบคุณจริงจริง
พี่ขอบคุณอีกครั้งที่ทำให้ได้ไปพบการทำนากล้า ที่อยุธยา ไม่เคยทราบมาก่อนเลยค่ะ ขนาดคนข้างกายพี่ก็เพิ่งทราบเป็นครั้งแรก ไปเห็นทึ่งกันใหญ่ และมองเห็นอนาคตของการทำนาที่น่าจะมีคนสนใจทำมากขึ้นเพราะไม่เหนื่อยมากเช่นเมื่อก่อน และมีความรู้ชัดเจนที่จะนำไปใช้ให้การทำนาได้ผลดี
เพิ่งลงบันทึกเรื่องนี้วันนี้เอง รีบมาบอก ทิ้งไว้เนิ่นนานเพราะอินเทอร์เน็ตบ้านพี่เป็นพวกนอกคอกมากๆค่ะ
อยากไปหาลุงทวี ปทุมธานี ขอที่อยู่คุณลุงทวีหน่อยครับ
รบกวนขอเบอร์โทรศัพท์ของลุงทวีด้วยครับ
สุดยอด
พี่ครับ ผมอยากได้โรตารี วีดเดอร์ บ้างคับ จะหาซื้อได้ที่ไหน ราคาอันละเท่าไหร่ครับ
เห็นแล้วชอบมากเลยคะ ปัจจุบันจะช่วยคุณแม่ทำนาบ้างในช่วงวันหยุด พอเห็นเรื่องราวดีๆอย่างนี้แล้วทำให้อยากเป็นชาวนาแบบเต็มตัวคะ
เป็นลูกหลานเหลนลื้อชาวนา องค์ความรู้การทำนา ใช้การสืบทอดเป็นมรดกทางหลักคิด หลักปฏิบัติ มาโดยต่อเนื่อง แต่ก็ยังยากจนเหมือนเดิม ซ้ำน่าจะยิ่งยากจนมากขึ้น เพราะผืนนาเล้กลง ความอดทนน้อยลง ความอยากทำนาลดลง ปุ๋ยและต้นทุนการทำนามากขึ้น ผลผลิตน้อยลงและคุณภาพไม่ปลอดภัย.....ฯลฯ
ขอชื่นชมหลักคิดหลักทำของคุณ นะ อยากนำไปลองทำดู จึงอยากได้องค์ความรู้มากขึ้นกว่านี้ และจะติดตามต่อไป