สำนึกรักบ้านเรือนแพ บ้านเกิด บ้านเรือนแพที่หายไป อดีต-ปัจจุบัน-อนาคต

ลำคลองโปร่งนก: บ้านเรือนแพที่หายไป..

อธิบายภาพ: ชาวแพริมสองฝังแม่น้ำน่านในอดีต ภาพจากปก

หนังสือ ๑๒๑ อุปมาธรรมในพระไตรปิฎก (เขียนโดย ดร.พระมหาทวี ฐานวโร)

 

อธิบายภาพ: จากอดีตถึงปัจจุบัน บ้านเรือนแพที่ผมเกิด ในปี 2516-ปัจจุบัน เหลือไม่กี่หลังคาเรือนจากลำคลองโปร่งนก ตำบลหอกลอง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก ภาพถ่ายโดย; ครูชาญชัย แจ่มศรี เมื่อ 16 กันยายน 2554

อธิบายภาพ: จากอดีตบ้านเรือนแพที่อยู่บนนํ้าที่มีความสะดวกสบาย ต่อมาในปี 2554 กับมาจมอยู่ใต้นํ้าซึ่งก่อนหน้านั่นใน ปี2538 ก็เป็นเช่นนี้ทุกข์ภัยที่ซํ้าซากในรอบ 10 ปี ภาพถ่ายโดย; ครูชาญชัย แจ่มศรี เมื่อ 16 กันยายน 2554 

อธิบายภาพ: โรงเรียนประชาอุปถัมภ์ หมู่ที่ 5 บ้านโปร่งนก ตำบลหอกลอง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก สำนักงานพื้นที่ประถมศึกษา พิษณุโลกเขต 3 เป็นโรงเรียนแห่งแรกที่สอนให้ผมอ่านออกเขียนได้ตั้งแต่ ป.1-ป.6 กราบขอบพระคุณ คุณครูจินตนา คล้ายทอง (ปัจจุบันเกษียณราชการไปแล้ว) คุณครูชัยณรงค์ แซ่ลิ้ม (ปัจจุบันยังสอนอยู่โรงเรียนแห่งนี้) และคุณครูทุกท่านที่ไม่เอยนาม ภาพถ่ายโดย; ครูชาญชัย แจ่มศรี เมื่อ 16 กันยายน 2554

อธิบายภาพ: สถานีอนามัย ตำบลหอกลอง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก เป็นสถานพยาบาลเบื้องต้นแห่งแรกของบ้านหอกลอง ก็ถูกภัยพิบัตินํ้าท่วมซํ้าซากเช่นเดียวกัน ถ้าผมจำไม่ผิด 3-4 ครั้งแล้ว ภาพถ่ายโดย; ครูชาญชัย แจ่มศีร เมื่อ 16 กันยายน 2554

อธิบายภาพ: วัดลำคลองโปร่งนก ตำบลหอกลอง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณโลก สร้างเป็นวัดเมื่อประมาณ พ.ศ. 2480 (ข้อมูลวัดเบื้องต้น) ที่สมัยก่อนพระภิกษุสงฆ์จะต้องพายเรือไปบิณฑบาตร ในลำคลองโปร่งนก แต่ปัจจุบันกลับกันครับโยมต้องภายเรือมาใส่บาตรพระ เดียวพระท่านจะอดเพราะเดินลุยนํ้าระดับอกไปไม่ไหว ภาพถ่ายโดย; ครูชาญชัย แจ่มศรี เมื่อ 16 กันยายน 2554

นำสู่ : กระบวนการจัดทำชุมชนปฏิบัติการด้านการเรียนรู้..บ้านโปร่งนก

1. การศึกษาและวิเคราะห์ชุมชน

2. การสืบค้นและสำรวจข้อมูล องค์ความรู้ชุมชน

บ้านโปร่งนก หมู่ที่ 7 ตำบลหอกลอง

ประวัติความเป็นมา

        ชาวจีนเป็นกลุ่มประชากรที่อพยพเข้ามาในจังหวัดพิษณุโลก ไม่ต่ำกว่าหนึ่งร้อยปีในบันทึกประวัติการของจอมพลพระยาสุรศักดิ์มนตรี มีระบุว่าท่านได้พบกับจีนนายอากรโรงเหล้าของพิษณุโลก ผู้นำเสบียงมาเลี้ยงกองทัพในการไปปราบฮ่อเมื่อ พ.ศ. 2430 ชาวจีนยังทำการค้า ทำไร่อ้อย ปลูกฝ้าย ทำสวนผักรวมทั้งล่องเรือรับซื้อข้าวและปลาตามหมู่บ้านริมลำคลองโปร่งนก บรรพบุรุษของชาวโปร่งนกส่วนหนึ่งเป็นชาวจีนไหลหลำ เดินทางมารับซื้อข้าวและปลาได้แต่งงานกับหญิงพื้นเมืองและตั้งรกรากอยู่ที่บ้านโปร่งนก 

       ชาวบ้านโปร่งนก มีความผูกพันอยู่สภาพนิเวศทุ่งน้ำ จึงเป็นส่วนหนึ่งที่ตั้งชื่อหมู่บ้านตามลักษณะทางกายภาพของพื้นที่หมู่บ้านว่า คำว่าโปร่งนก เดิมพื้นที่หมู่บ้านโปร่งนกเป็นพื้นที่ป่า ต่อมาได้มีประชากรจากหลายๆ จังหวัดได้ย้ายเข้ามาตัดไม้ถางป่าเป็นที่อยู่อาศัย ซึ่งสมัยนั้นผู้ใดมีกำลังถางที่ดินเท่าไหร่ให้ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้นั้น ซึ่งที่ดินบริเวณหมู่บ้านเป็นที่ดินอุดมสมบูรณ์เป็นดินสีดำที่นกกินได้ ชาวบ้านจึงเข้าใจว่าเป็นดินโปร่ง นกชอบมากิน จึงได้ตั้งเป็นชื่อตั้งหมู่บ้านตามภาษาชาวบ้านว่า "โปร่งนก" สืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบันและเมื่อแบ่งเขตการปกครองใหม่ ชาวบ้านจึงให้คงชื่อเดิมไว้โดยให้ใช้ชื่อใหม่ว่า "บ้านโปร่งนก" 

สภาพทางภูมิศาสตร์

    บ้านโปร่งนก หมู่ที่ 7 ตำบลหอกลอง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก  เดิมพื้นที่หมู่บ้านโปร่งนกเป็นพื้นที่ป่า ต่อมาได้มีประชาชนจากหลายๆ จังหวัดได้ย้ายเข้ามาตัดไม้ถางป่าเป็นที่อยู่อาศัย ซึ่งสมัยนั้นผู้ใดมีกำลังถางที่ดินได้เท่าไหร่ให้ถือกรรมสิทธิ์ของผู้นั้นซึ่งสมัยนั้นดินที่บริเวณหมู่บ้านเป็นดินที่อุดมณ์สมบูรณ์เป็นดินสีดำที่นกกิน นี่คือสภาพทางภูมิศาสตร์ ชุมชนบ้านโปร่งนก หมู่ที่ 7 ตำบลหอกลอง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก 

ที่ตั้ง

     หมู่ที่ 7 บ้านโปร่งนก อยู่หางจากที่ว่าการอำเภอพรหมพิราม 10 กิโลเมตร ห่างจากตัวจังหวัดพิษณุโลก 30 กิโลเมตร

อาณาเขต

        ทิศเหนือ          ติดต่อกับ        หมู่ที่ 12  บ้านกาญจนา   ตำบลพรหมพิราม

        ทิศใต้              ติดต่อกับ        หมู่ที่ 4    บ้านบางยี่ทุ่ม    ตำบลหอกลอง

        ทิศตะวันออก    ติดต่อกับ        หมู่ที่ 5    บ้านโปร่งนก     ตำบลหอกลอง

        ทิศตะวันตก      ติดต่อกับ        หมู่ที่ 3    บ้านหนองหม้อแกง  ตำบลท่าช้าง

                                                    หมู่ที่ 4    บ้านคลองแค     ตำบลท่าช้าง

สภาพภูมิอากาศ

       สภาพภูมิอากาศทั่วไป  สภาพภูมิอากาศท้องถิ่น  แบ่งได้ 3 ฤดู

        - ฤดูร้อน         เริ่มตั้งแต่เดือน   กุมภาพันธ์ - พฤษภาคม

        - ฤดูฝน          เริ่มตั้งแต่เดือน    มิถุนายน  -  กันยายน

        - ฤดูหนาว       เริ่มตั้งแต่เดือน    ตุลาคม    -  มกราคม

อาชีพ

       ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชึพเกษตรกรรม (ทำนา,หาปลา) และประกอบอาชีพอื่นๆ เช่น กลุ่มแม่บ้านทำน้ำพริก ทำข้าวเกรียบสมุนไพร ค้าขาย (ในสมัยอดีตนำปลาร้า,น้ำปลาไปแลกกับข้าวสาร ข้าวเหนียว หอม กระเทียม ผลไม้ เช่น ทุเรียน เป็นต้น) รับราชการ รับจ้าง และ อื่นๆ

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

      แพทย์แผนไทย สมุนไพร หมอพื้นบ้าน(หมอตำแย) งานฝีมือต่าง เช่น งานไม้ ช่างปั้น ช่างแกะ หัตถกรรม จักสาน ทอผ้า 

สถานที่สำคัญในหมู่บ้าน

        วัดลำคลองโปร่งนก

   

ศาลาการเปรียญวัดลำคลองโปร่งนก บริเวณทิศเหนือปลูกสร้างด้วยปูนผสมโครงเหล็ก หลังคาเป็นกระเบื้อง ในอดีตเป็นศาลาไม้ทั้งหลังถูกรื้อถอนไปแล้วจึงมาสร้างใหม่

อุโบสถของวัดลำคลองโปร่งนก ตำบลหอกลอง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก เป็นสิ่งปลูกสร้างด้วยคอนกรีตทั้งหลัง

ที่หน้าบันมีรูปปั้นปูนพระนารายณ์ทรงครุฑ ลอยเด็นอย่างชัดเจน