คนเราสุดท้ายก็ครอบครัวและเครือญาติ....ฝากผีฝากไข้ จากไปอย่างสงบ

15  ปีก่อน  สัดส่วนไปร่วมงานแต่งงาน  มากกว่าไปร่วมงานศพ

5 ปีมานี้  สัดส่วนไปร่วมงานศพเพิ่มขึ้น  งานแต่งงานน้อยลง 

ยังไม่ถึงวัยไปร่วมงานในฐานะเพื่อนพ่อแม่เจ้าบ่าว-เจ้าสาว

5  วันยังมากไป  วันนี้วันเดียวงานศพชนกัน  2  งาน  2  จังหวัด  ห่างเกินที่จะขับรถไปได้ทั้งสองงาน  จำต้องเลือก

ระหว่างงานศพที่เกี่ยวข้องสายหน้าที่การงาน  ละวางให้คนอื่นจัดการ  กับงานศพที่เกี่ยวสายเครือญาติ  ญาติผู้ใหญ่ใกล้ชิด  สนิทตั้งแต่รุ่นพ่อแม่  จนถึงชิดสนิทกับพี่สาว  คุณแม่ของพี่เขย   เป็นพี่เขยตั้งแต่อยู่ชั้นประถม   จึงเรียกตามหลานว่า...คุณย่า  ในวัยอันเหมาะควร  จากไปอย่างสงบ  87  ปี  ย่างปีที่ 88

ถึงคราวย้อนดูความสัมพันธ์  คนเราสุดท้ายก็ครอบครัวและเครือญาติ....ฝากผีฝากไข้

คนมาช่วยงานทั้งหมู่บ้าน  ลูกหลานเป็นเจ้าภาพร่วมเดินขวักไขว่  ดูแลแขกนั่งโต๊ะกลมแบบโต๊ะจีนทั่วถึง   คนโน้นเกี่ยวโยงญาติคนนี้รู้จักกับคนนั้น   ลูกชายลูกสาวแต่งงานเป็นดองกัน  คนนั้นเป็นครูของพี่กับน้อง  โรงเรียนเก่าเดียวกัน  กราบคุณครูค่ะ  หลานบ้านเราเป็นเพื่อนกับหลานบ้านนี้  คุณอาคนนั้นเป็นเพื่อนกับคุณน้าของเรา  เพื่อนครูของพี่สาวพี่เขย  เราก็คุ้นเคยทักทายสวัสดี  เพื่อนบ้านของญาติคนนี้ทำงานที่อำเภอสังคมที่เคยไปเป็นวิทยากร  โลกกลมจริง ๆ

แม้แต่พระที่นิมนต์มาสวดบังสกุลและสวดอภิธรรม  เป็นจุดเชื่อมเครือข่ายสำคัญของความอบอุ่นฉันท์เครือญาติ  ไวยาวัจกรที่มากับพระคุณเจ้ารู้จักกันเป็นเพื่อนไวยาวัจกรด้วยกันกับพี่เขยอีกคน  โลกกลมอีกแล้ว

ในชุมชนชนบทเมื่อ  30  ปีก่อน  งานศพแตกต่างจากวันนี้  ที่ระยะทางจากในเมืองเท่าเดิม  แต่วันนี้ใช้เวลาเพียง  15  นาที  วันนี้ที่พี่เขยต้องกล่าวทักทายทั้งสำเนียงอิสานและภาษาไทยชัดเจน  ภาษาทางการสำหรับสื่อสารกับแขกที่เกี่ยวทางสายงาน  งานศพจึงเป็นเครือข่ายทางสังคม  ที่เชื่อมโยงทั้งเครือข่ายสายการงานและสายเครือญาติ  สายการงานที่ผูกพันแน่นแฟ้นเสมือนครอบครัวเครือญาติ  (พี่เขย Early retired แล้ว  แต่ยังไปสอนต่อในอัตราจ้าง  เพราะครูคณิตศาสตร์ชั้นมัธยมปลายขาดแคลน)  ยิ่งเพิ่มความอบอุ่นของงานศพ  ที่เศร้าเพราะคิดถึงคุณย่า  แต่หากรับรู้ได้คุณย่าน่าจะดีใจ  ที่เป็นศูนย์รวมให้ลูกหลานเครือญาติและผู้ร่วมงานเพื่อนฝูง  ได้มาพบเจอกัน  บางคนมาไกลจากชลบุรี  เพิ่มความสนิทชิดเชื้อติดตามข่าวคราวเป็นไป

จึงเป็นงานศพที่ลูกหลาน  เครือญาติ  แขกผู้ร่วมงาน  ไม่เศร้าจนเกินไป  รู้สึกได้ถึงเป้าหมายของงานศพอีกหลายคน  ที่คุณย่าเป็นแบบอย่างที่ดี  เป็นคนสำคัญให้การเลี้ยงดู  ปลูกฝังลูกหลาน  จนถึงการปฏิบัติหน้าที่การงาน  การใช้ชีวิตครอบครัวมีความสุขพอควรตามอัตภาพ  แข็งแรงตามวัย  จากไปอย่างสงบ

ส่วนเราจะวางเป้าหมายการใช้ชีวิตให้เหมาะควรเพียงใด  ที่วันสุดท้ายจะได้จากไปอย่างสงบ  หลังวันสุดท้ายของชีวิต  งานศพจะอบอุ่น  ทั้งจากสายสัมพันธ์ฉันท์ครอบครัวเครือญาติ  และจากสายหน้าที่การงาน 

ถึงวันนั้น...แล้วแต่สิ่งที่ทำวันนี้

(ขอบพระคุณครอบครัว "ธาตุทำเล" ที่เป็นแรงบันดาลใจให้เขียนบันทึกนี้นะคะ)