ศิลปะบนผนัง

ชื่อผลงาน  พัฒนาลักษณะนิสัยส่งเสริมประชาธิปไตยด้วยศิลปะ ชั้นอนุบาลปีที่ 1

ชื่อผู้เสนอผลงาน  นางกุลธิดา   อยู่ทิม

1.ความเป็นมาหรือภูมิหลัง

การจัดการศึกษาของเด็กปฐมวัยโดยทั่วไปมีจุดมุ่งหมายเพื่อส่งเสริมให้เด็กมีสุขนิสัยที่ดีเกี่ยวกับการกิน เล่น ออกกำลังกาย และพักผ่อนอย่างถูกต้อง    ปลูกฝังให้เด็กมีลักษณะนิสัยที่ดีงาม รู้จักควบคุมอารมณ์ของตนและอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้   เป็นการฝึกให้เด็กรู้จักใช้ประสาทสัมผัสให้สัมพันธ์กันได้อย่างเหมาะสมรวมทั้งส่งเสริมให้เด็กรู้จักสังเกต มีไหวพริบ มีความคิดสร้างสรรค์ สามารถแสดงออก ชื่นชมต่อความไพเราะและสิ่งสวยงามต่างๆ   เห็นได้ว่าจุดมุ่งหมายของการจัดการศึกษาดังกล่าว   ประสบการณ์ที่ได้จากกิจกรรมศิลปะสามารถตอบสนองได้เป็นอย่างดี    กิจกรรมทางศิลปะที่ส่งเสริมพัฒนาการทางสังคมมีหลายรูปแบบ หากเป็นการทำงานศิลปะในลักษณะเป็นกลุ่ม เด็กจะมีโอกาสในการพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเพื่อน รู้จักการเป็นผู้นำและผู้ตาม  รู้จักการรอคอย ผลัดกันทำงานและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน รวมทั้งรู้จักการวิพากษ์วิจารณ์และยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่นซึ่งเด็กจะได้ฝึกวิธีการแสดงออกให้เหมาะสมกับสถานการณ์ http://mblog.manager.co.th

วิธีการจัดประสบการณ์ศิลปะสำหรับเด็กควรมุ่งเน้นในการจัดสภาพแวดล้อมทางการเรียนเพื่อส่งเสริมให้เด็กได้มีโอกาสสำรวจ ทดลอง ค้นคว้าจากวัสดุนานาชนิด ด้วยวิธีการเรียนแบบแก้ปัญหา แทนการกระทำตามตัวอย่างและการเลียนแบบ 

จากความหมาย และแนวคิดของนักการศึกษาดังกล่าว เห็นว่า การจัดการศึกษาระดับอนุบาลเป็นการจัดการศึกษาที่วางรากฐานความเป็นคนดีให้กับเด็กในวัยต้นแห่งชีวิต   โดยกิจกรรมทางศิลปะมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งในการเตรียมความพร้อมด้านร่างกายที่ดี เป็นกิจกรรมที่มุ่งการทำงานศิลปะเป็นกลุ่ม เด็กจะมีโอกาสในการพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเพื่อน รู้จักการเป็นผู้นำและผู้ตาม  รู้จักการรอคอย ผลัดกันทำงานและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน รวมทั้งรู้จักการวิพากษ์วิจารณ์และยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่นซึ่งเด็กจะได้ฝึกวิธีการแสดงออกให้เหมาะสมกับสถานการณ์ 

จากการศึกษาบันทึกสังเกตพฤติกรรมและแบบบันทึกรายวันของเด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 1 โรงเรียนควบรวมตำบลน้ำเลาตั้งแต่เปิดภาคเรียนที่1/2554 พบว่าเด็ก3-5 คนจากจำนวนเด็กนักเรียนทั้งหมด 14 คน มีปัญหาในการฉี่และอุจจาระรดกางเกง กระโปรง แทบทุกวันในช่วงเดือนพฤษภาคม เด็กขาดระเบียบวินัย ไม่เคารพในกฎกติกา ไม่รู้จักการรอคอย สมาธิสั้น ปรับตัวเพื่อปฏิบัติตนตามกิจกรรมประจำวันได้ไม่ดีเท่าที่ควร    ผู้รายงานจึงได้ศึกษาและวิเคราะห์พฤติกรรมดังกล่าวรวมทั้งหาแนวทางเพื่อแก้ไขปัญหาโดยจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยกระบวนการกลุ่ม โดยใช้กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ประเภทระบายสีภาพบนผนังและเพื่อจะเป็นข้อมูลที่สำคัญยิ่ง ที่ควรนำมาวิเคราะห์และศึกษาแนวทางพัฒนาการจัดประสบการณ์ ที่จะส่งผลต่อการพัฒนาลักษณะนิสัยส่งเสริมประชาธิปไตยด้วยศิลปะสำหรับเด็กชั้นปฐมวัย ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นต่อไป

2.แนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง

                    การจัดสภาพแวดล้อมและสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของเด็กใช้วิธีจัดการชั้นเรียนตามแนวคิดของเวบเบอร์(Weber) อาทิ การให้อิสระแก่เด็ก เปิดโอกาสให้เด็กทำสิ่งต่างๆ ด้วยตนเอง  สร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่างครูกับเด็ก  เด็กกับเด็ก และกระบวนการกลุ่มเป็นวิธีการส่งเสริมพัฒนาการและการเรียนรู้ของเด็กด้วยการให้เด็กเรียนรวมเป็นกลุ่มและทำงานเป็นกลุ่ม

3. วัตถุประสงค์

1.เด็กได้ฝึกการทำงานเป็นกลุ่ม รู้จักการรอคอย การเคารพในเสียงของคนส่วนมาก  อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้

2.เด็กได้เพลิดเพลินจากการทำกิจกรรมตามจินตนาการของตนเองอย่างอิสระ ได้ผ่อนคลายอารมณ์และระบายความรู้สึก      

3.เด็กได้มีโอกาสสำรวจและทดสอบความสามารถของตนเอง ได้ฝึก ทำสิ่งต่างๆ ด้วยตนเอง เมื่อได้ค้นพบและสร้างสรรค์ผลงานจนสำเร็จ เด็กจะเกิดความภาคภูมิใจ เกิดความเชื่อมั่นในตนเอง

4.เป้าหมาย

เด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 1 โรงเรียนควบรวมตำบลน้ำเลา จำนวน 14  คน สามารถปรับตัวและปฏิบัติกิจกรรมประจำวันที่โรงเรียนได้ด้วยตนเอง  ทำตามข้อตกลงและอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้

5.การดำเนินการ

วิธีการปฏิบัติจริงในการพัฒนา  ทำอะไร (what) ทำอย่างไร (How) และทำไมถึงทำ (why)

1.ศึกษาสภาพปัญหา จากการสังเกตพฤติกรรมและแบบบันทึกรายวัน

2.ศึกษาเอกสารงานวิจัยด้านทฤษฎีการเรียนรู้

3.ศึกษาเอกสารหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546

 และมาตรฐานคุณลักษณะอันพึงประสงค์

4.เตรียมพื้นที่ (ลงสีพื้นเรียบร้อย)  วัสดุอุปกรณ์และภาพต้นแบบที่หลากหลาย

5.ระดมความคิดและความต้องการของเด็กแต่ละกลุ่ม  จากภาพต้นแบบ

6.ครูเป็นผู้ร่างภาพต้นแบบบนผนังหน้าอาคารเรียน

7.แบ่งกลุ่มเด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 1 ลงมือระบายสีภาพที่กลุ่มเลือกไว้(ช่วงเวลากิจกรรมสร้างสรรค์)

8.ขยายผลสำหรับเด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 ร่วมกิจกรรมด้วย

9.สรุปรายงานผล

 

6.ผลการดำเนินการพัฒนา (เชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ)

เชิงปริมาณ

1.เด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 1 จำนวน 14 คน ได้มีส่วนร่วมในการระบายสีภาพบนผนัง

2.เด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 จำนวน 15 คน ได้มีส่วนร่วมในการระบายสีภาพบนผนัง

เชิงคุณภาพ

1.เด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 1  สามารถทำงานเป็นกลุ่มและอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้

2.เด็กนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 1  ได้ฝึก ทำสิ่งต่างๆ ด้วยตนเอง เกิดความภาคภูมิใจและเชื่อมั่นในตนเอง

7.ปัจจัยความสำเร็จ (วิธีการปฏิบัติจริงที่เกิดขึ้นได้เพราะอะไร มีเงื่อนไขอะไรบ้าง มีอะไรเป็นปัจจัยในระบบที่ทำให้วิธีปฏิบัติดังกล่าว พอดี สมดุล มั่นคง และยั่งยืน)

                ความสำเร็จของกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ประเภทระบายสีภาพบนผนังเพื่อพัฒนาลักษณะนิสัยส่งเสริมประชาธิปไตยด้วยศิลปะของนักเรียนระดับปฐมวัยในครั้งนี้เกิดจากเหตุผลดังต่อไปนี้                            1.การจัดประสบการณ์ Best   Practice ครั้งนี้เป็นวิธีการจัดประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจริงเพื่อรองรับการประเมินคุณภาพภายนอกรอบที่ 3   โดยพฤติกรรมของเด็กนักเรียนไม่เป็นที่พึงพอใจของโรงเรียนและครูผู้สอน                                                                                                                            2.เป็นกิจกรรมหนึ่งในโครงการของโรงเรียนคือกิจกรรมส่งเสริมจิตรกรน้อย                                              3.บุคลากรทุกคนในสถานศึกษารวมทั้งเด็กนักเรียนทุกคน มีส่วนร่วมในการพัฒนาอาคารสถานที่ให้สวยงาม

8.บทเรียนที่ได้รับ (มีองค์ความรู้ ได้เรียนรู้จากวิธีการปฏิบัติเหล่านี้อย่างไรบ้าง อะไรเป็นเคล็ดลับที่ดำเนินได้ประสบผลสำเร็จ มีข้อพึงระวังอะไรบ้าง)

1.เด็กมีพัฒนาการด้านสังคมนิสัยที่ดี สร้างเสริมลักษณะนิสัยในการฝึกทักษะให้เด็กได้ฝึกการทำงานเป็นกลุ่ม รู้จักการรอคอย การเคารพในเสียงของคนส่วนมาก อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้สามารถนำไปเชื่อมโยงกับประสบการณ์จริงในชีวิตประจำวันได้                                                                                                                             2.เด็กมีพัฒนาการด้านอารมณ์-จิตใจ ได้เพลิดเพลินจากการทำกิจกรรมตามจินตนาการของตนเองอย่างอิสระ ได้ผ่อนคลายอารมณ์และระบายความรู้สึก                                                                                                                     3.เด็กได้มีโอกาสสำรวจและทดสอบความสามารถของตนเอง ได้ฝึก ทำสิ่งต่างๆ ด้วยตนเอง เมื่อได้ค้นพบและสร้างสรรค์ผลงานจนสำเร็จ เด็กจะเกิดความภาคภูมิใจ เกิดความเชื่อมั่นในตนเอง

9. แนวทางการพัฒนาในอนาคต (เสนอแนวทางการพัฒนาคุณภาพเชิงวิชาการ)

1.จัดกิจกรรมต่อยอดระบายสีภาพบนพื้นวัสดุอื่นๆ เช่น บนผ้า  บนกล่องกระดาษฯ

2.จัดกิจกรรมต่อยอดสำหรับชั้นอนุบาลปีที่ 2 โดยวาดแบบโครงร่างด้วยตนเองบนวัสดุอื่นๆ

3.เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้  สำหรับครูและผู้สนใจ

จัดการเรียนรู้

ประเมินผลการเรียนรู้แต่ละหน่วย

นิเทศภายใน/แลกเปลี่ยนการเรียนรู้

พัฒนาผู้เรียน

วิจัย/ปรับปรุง/สื่อนวัตกรรม

ปรับปรุงหรือไม่

ใช่

ไม่