ยุทธศาสตร์การพัฒนาเกษตรธรรมเทศ
การทำสวนไร่นาปลอดสารพิษคืนชีวิตให้แผ่นดิน เรียกว่าอาหารปลอดภัย นำไทยสู่ครัวโลก
ข้อดี
- ไม่อันตรายต่อผู้ใช้
- ไม่อันตรายต่อผู้บริโภค
- สารพิษไม่ตกค้างในพืชผัก หรือผลไม้ในเมล็ดข้าว
- ทำให้ดินโปร่ง ดินร่วนซุย ดินไม่อัดแน่น รากพืชขยายได้ดี
- น้ำไหลลงคูคลอง หนอง บึง กบ เขียด กุ้ง หอย ปู ปลากลับคืนสู่ธรรมชาติดังเดิม
ใบความรู้เรื่อง การทำนาข้าวปัจจุบัน
ขั้นตอนในการทำนาปลูกข้าว
1. เตรียมดินดี
2. เมล็ดพันธุ์ดี
3. น้ำดี
4. ปุ๋ยดี
5. ยาดี
6. คันนากักกันน้ำดี
7. การดูแลรักษาที่ดี
ขั้นตอนที่ 1 การเตรียมดิน
การไถหน้าดินให้ลึกประมาณ 3 นิ้ว การตากหน้าดินให้แห้ง เพื่อฆ่าเชื้อโรค จนเป็นการดีที่สุดเพราะจะทำให้ดินโปร่ง ทำให้รากข้าวหาอาหารได้สะดวก แต่ก็อยู่ด้วยสภาพดินฟ้าอากาศ ถ้าไม่มีโอกาสไถตากแห้ง ก็จะต้องไถมีน้ำมีเศษต้นหญ้าต้นฟาง ซึ่งจำเป็นจะต้องไถหมัก ให้เศษวัชพืชย่อยสลายโดยใช้เวลาหมักนานประมาณ 10 วัน ขึ้นไปเป็นอย่างน้อย เพื่อให้หมดเชื้อกรดแก๊ส จากเศษวัสดุเสียก่อน จึงค่อยทำเทือกนาตามขั้นตอน
1.1 หลังจากทำการไถนาและหมักดินไว้แล้ว
1.2 ใช้คาด คาดิน ให้แตกและดี แล้วปรับหน้าดินให้เสมอ เว้นไว้ประมาณ 1 คืน
1.3 แล้วลากร่องน้ำตามความต้องการเพื่อสะดวกในการเปิดน้ำทิ้ง และไว้สำหรับใช้ในการเดินหว่านปุ๋ยฉีดยา และเดินสำรวจตรวจดูแปลงข้าว
ขั้นที่ 2 เมล็ดพันธุ์ดี
เมล็ดพันธุ์ที่ดีจะต้องมีความสมบูรณ์ คือ จะต้องคัดเลือกพันธุ์ที่มาจากความสม่ำเสมอ และไม่นำเมล็ดพันธุ์ที่มาจากข้าวที่เป็นโรคต่าง ๆ เช่น เชื้อราเป็นต้น หรือข้าวไม่สมบูรณ์ จากการเก็บเกี่ยวข้าวขาดน้ำ ซึ่งเรียกข้าวเต็มเมล็ด หรือเกี่ยวข้าวสดเกินไป และจะต้องใช้เมล็ดพันธุ์ที่เก็บไว้ไม่เกิน 3 ตอ จึงจะเรียกว่าพันธุ์ดี และต้องเก็บเกี่ยวเมล็ดพันธุ์ที่ดี แล้วจะต้องเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ไม่นานเกินไป หรือเก็บไว้ไม่ทันจะฟักตัวอย่างน้อยจะต้องเก็บเกี่ยว แล้วตากให้ได้ความชื้น 15% ลงมาใช้เวลาฟักตัวอย่างน้อย 1 เดือนขึ้นไป จะเป็นการดีเพื่อจะได้มีหน่อที่แข็งแรง และข้าวที่จะเก็บเกี่ยวไว้ทำพันธุ์ การเก็บเกี่ยวจะต้องเกี่ยวประมาณ 120 วัน จึงได้เมล็ดพันธุ์ข้าวดี
การแช่เมล็ดพันธุ์ข้าว ควรใช้เมล็ดพันธุ์ที่สมบูรณ์ที่สุด โดยการใช้สีฝัด ฝัดเอาเมล็ดลีบ ๆ หรือสิ่งเจือปนต่าง ๆ หรือเมล็ดดอกหญ้าให้หมดเสียก่อน แล้วจึงนำมาชั่ง หรือตวงให้มีจำนวนหรือปริมาณที่กำหนด โดยประมาณไร่ละ 2 ถัง ถ้าต่ำกว่า 2 ถัง จะเสียหายเพราะว่าหอยเชอรี่กัด จะไม่สม่ำเสมอ และบางเกินไป
ขั้นตอนที่ 3 ปุ๋ยดี
การใช้ปุ๋ยให้ถูกวิธี โดยจะต้องดูตามสภาพดินตามความเหมาะสม ถ้าเป็นดินเหนียวควรใช้ปุ๋ยสูตร 16-20-0 ถ้าเป็นดินปนทรายควรใช้ปุ๋ยสูตร 16-8-8 และวิธีการใสจะต้องใส่ในช่วงที่ข้าวต้องการ โดยส่วนใหญ่พันธุ์ข้าวลูกผสมอาทิเช่น พันธุ์ข้าวชัยนาท หรือสุพรรณบุรีต่าง ๆ จะต้องใส่ปุ๋ยครั้งแรกหลังจากหว่านข้าวประมาณ 20-25 วัน อย่างน้อย ไม่เกิน 30 วัน เพราะเป็นช่วงระยะข้าวแตกกอ และหว่านปุ๋ยครั้งที่ 2 ให้หว่านปุ๋ยประมาณ 45-50 วัน ข้าวกำลังต้องการอยู่ในระหว่างการสร้างรวง แต่จะต้องไม่เกิน 60 วัน ถ้าใส่ปุ๋ยระยะที่ 2 ช้าไปจะมีผลผลิตน้อยลงไปแทนที่จะมีเมล็ดประมาณรวงละ 100 กว่าเมล็ดขึ้นไป ถ้าใส่ปุ๋ยช้าอาจจะลดปริมาณเมล็ด
ขั้นตอนที่ 4 ยาดี
การใช้ยาให้ถูกวิธี เช่น ยาคุมหญ้าจะต้องใช้ตามคำแนะนะในฉลากยาให้ถูกวิธี จะทำให้ข้าวไม่ชะงักงัน และปราบวัชพืชได้ดี เมื่อไม่มีวัชพืชในนาข้าว ก็จะกินปุ๋ยได้เต็มที่ และการใช้ยาปราบศัตรูพืช เช่น ยา หนอน ยาเพลี้ย ก่อนจะใช้ยาจะต้องใช้อย่างรอบคอบ และมีความจำเป็นจะต้องใช้วิธีการโดยการสุ่มสำรวจในแปลงนาโดยจะต้องมีการตรวจ โดยการเกินทแยงมุมในแปลงนาอันใดอันหนึ่ง นับประมาณ 10 ก้าวต่อ 1 จุด ประมาณ 10 จุด ว่ามีแมลงมากน้อยขนาดไหน จะถึงขั้นใช้สาร หรือไม่จะต้องปฏิบัติ โดยอาทิตย์ละครั้ง
ขั้นตอนที่ 5 น้ำดี
น้ำเป็นปัจจัยที่สำคัญที่ขาดไม่ได้สำหรับการทำนา จึงยกให้เป็นความสำคัญมากอีกอย่างหนึ่ง การทำนาจะต้องมีคันนาที่ดี สามารถกักกันน้ำได้ดี และสามารถปรับระดับน้ำให้มาก หรือน้อยได้ตามความต้องการบบาทแรกของการใช้น้ำฉากแรกต้องมีน้ำทำเทือกมีน้ำเปิดไร่ลูกหญ้าหรือเมล็ดดอกหญ้าที่หล่นในแปลงนา
ขั้นตอนที่ 6 การดูแลรักษา
การดูแลรักษาก็คงจะไม่ด้อยกว่าปัจจัยอย่างอื่น เช่นกัน ถ้าปุ๋ยดี ยาดี เมล็ดพันธุ์ดี น้ำดี-ดินดี ก็ใช่ว่าจะประสพผลสำเร็จในการทำนาก็หาไม่ ถ้าขาดการดูแลอย่างใกล้ชิด ถ้าหว่านปุ๋ยเสร็จแล้วไม่ไปดูแลแปลงนา ถ้าเกิดหว่านปุ๋ยไปแล้ว อาจจะระแวงไม่สม่ำเสมอก็เป็นผลเสียเราอาจจะต้องเอาปุ๋ยไปหว่านในส่วนที่หลงระแวง หรือน้ำปุ๋ยที่หว่านแล้วรั่วลงคูคลอง ก็เป็นผลเสีย การดูแลจึงเป็นปัจจัยที่สำคัญในการดูแลรักษา การสำรวจตรวจแปลนาตามขั้นต้น ก็อยู่ในหมวดการดูแลรักษาถ้าต้องการดูแลรักษา ห่างเหิน เนิ่นนาน อาจจะไม่ทันเหตุการณ์ สำหรับการเกิดระบาดของโรคแมลงไม่ทันท่วงที จะเป็นการวัวหายล้อมคอก แล้วจะไม่เป็นการลดต้นทุนการผลิต
ขอขอบพระคุณจันทร์ บุญยืด ที่ให้ความช่วยเหลือ ตลอดจนมอบความรู้ และให้คำแนะนำแนวทางด้านต่าง ๆ
