ไม้แคระ
 ไม้บอนไซหรือไม้แคระ เป็นต้นไม้ที่ชมแล้ว ชื่นชมกับผู้ปลูกเลี้ยงมาก  ผู้เขียนได้เริ่มสนใจ และชอบมาก มาตั้งแต่งานพืชสวนโลกครั้งที่ 1 หาต้นไม้มาปลูกเลี้ยงเริ่มต้นเองมากมาย อยู่ช่วงหนึ่ง ทำต้นไม้ตายไปก็มาก  แต่เป็นต้นไม้เล็กๆนะคะ เพราะเริ่มจากต้นเล็ก  ยังเป็นมือใหม่ ค่ะ เมื่อชมภาพที่จะนำมาฝาก ลองปลูกเลี้ยงดูบ้างนะคะ หรือมองๆ สนใจต้นไม้ในบ้านก่อนได้เลยค่ะ

 

      

 

     ผลจากการปลูกบอนไซ

" สร้างความอดทน มีเหตุผล ละเอียดปราณีต รอบคอบ ที่ต้องคอยเล็มตัดที่ละนิดที่ละน้อย จิตจะมุ่งไปที่ต้นไม้ ไม่ฟุ้งซ่าน ร่างกายก็ได้เคลื่อนไหว ในบรรยากาศที่ดี ทำให้สุขภาพดีไปด้วย และได้นำเอาผลดีต่างๆเหล่านี้มาใช้ในอาชีพ ธุรกิจ ช่วยให้มีเหตุผล และตัดสินใจดีขึ้นมาก "
  

   สุดยอดของการเลี้ยงบอนไซ  คือ

   " เอาศิลปะใส่ลงไปในส่งที่มีชีวิตที่เป็นธรรมชาติ บอนไซจะแตกต่างกิ่งก้านเติบโตไปในทิศทางที่เราต้องการด้วยความคิดและมือของเรา เป็นความสำเร็จ ความสมหวังขึ้นมา คล้ายเป็นความสุขเล็กๆ ที่เราพอใจ พอใจที่เราสมหวัง มาชดเชยกับความผิดหวังในชีวิต ซึ่งแต่ละคนมักจะประสบมา เป็นความสุขในใจ ที่ไม่ลองไม่รู้ด้วยตัวเองว่า จะเพลิดเพลินและมีความสุขจริงๆ "
  
คำกล่าวของ คุณมนตรี  สุขเสริมส่งชัย อดีต นายกสมาคมผู้เพาะเลี้ยงบอนไซไทย

 

    คำถามที่ติดใจนายแพทย์ สุวิทย์ เกียรตืเสรี คือ อดทนเลี้ยงกันมายาวนานนั้นเพราะเหตุใด ได้ผลคุ้มเหนื่อยหรือไม่
      มีหลายท่านอธิบาย ด้วยเหตุผลต่างๆกันว่า สังคมปัจจุบันต้องเร่งรีบ ทำให้เกิดความกดดันเครียดโดยไม่รู้ตัว การเข้าหาธรรมชาติจะช่วยผ่อนคลายลงได้  โดยเฉพาะบอนไซเลี้ยงในบ้านได้ ไม่ต้องออกเที่ยวบ่อยให้สิ้นเปลือง ค่อยๆตัดเล็มกิ่งก้าน ตกแต่งไปเรื่อยให้รูปทรงเหมือนไม้ใหญ่ต้นแบบ หรือตามที่ตัวเองจินตนาการขึ้นมา และเมื่อได้ตามที่ต้องการ นั่นคือความสุขที่คุ้มเหนื่อยแล้ว
 
 " การเลี้ยงบอนไซ ต้องอาศัยความอดทน และความรัก ในธรรมชาติเป็นทุนเดิมก่อน ต้องมีเวลาพอที่คอยดูแล แก้ไข ปรับปรุงด้วยความปราณีต บรรจง อดทนทะนุบำรุง และรอคอยผลด้วยเวลาค่อนข้างยาวนาน  "
เลี้ยงบอนไซ ช่วยฝึกจิต ให้สงบ อดทน
    คำกล่าวของ นายแพทย์สุวิทย์ เกียรติเสรี
    จากคอลัมม์ มองคุณภาพชีวิตในหนังสือพิมพ์
 
 
 
 

   ไม้แคระ มีสิ่งที่ควรคำนึงถึง ดังนี้ 

  

1. ศิลปะของไม้แคระ มิใช่มีแค่ต้นไม้อย่างเดียว แต่รวมถึงกระถางด้วย
  
2. ลำต้นคือตัวชี้บอกสถานะภาพของต้นไม้แคระ ถ้าลำต้นไม่สวยไม้แคระก็จะดูไม่สวย ลำต้นไม้แคระที่จัดว่าสวยจะต้องมี ลักษณะสอบขึ้นไปหาส่วนยอด และ มีรากที่ระดับหน้าดินมองเห็นได้ชัด
  
3. ไม้แคระจะต้องมีกิ่งใหญ่อยู่ด้านล่าง ขนาดกิ่งรวมถึงระยะห่างระหว่างกิ่งต่อกิ่ง จะต้องลดลงตามลำดับ เมื่อสูงขึ้นไปใกล้ส่วนยอด
  
4. ทรงพุ่มของไม้แคระควรจะมีช่องว่างเปิดระหว่างกิ่ง จะทำให้มองดูเหมือนไม้ยืนต้นขนาดใหญ่มากกว่าไม้พุ่ม 
  
5. ไม้แคระอาจมีส่วนหนึ่งส่วนใดมีลักษณะซาก ทำให้ดูราวกับว่าไม้ต้นนั้นยืนหยัด ผ่านการเวลามายาวนาน
 
  "  การเล่นไม้แคระ  เป็นงานอดิเรกที่ไม่ได้สิ้นเปลืองเงินทองมากมายอย่างที่หลายคนเข้าใจ ถ้าสามารถทำไม้แคระขึ้นมาได้เอง  ความตั้งใจจริงและความอดทนมากน้อยแค่ไหน แต่มันจะคุ้มกับความอุตสาหะ และเวลาทึ่ทุ่มเทลงไปหากทำไม้แคระสวยๆได้สักต้น เพื่อแลกกับความเพลิดเพลิน และความภาคภูมิใจที่ได้รับ" คำกล่าวของ คุณ พัฒน์  พิชาน ผู้เขียน หนังสือ ศิลปะการทำไม้แคระ
  

 

องค์ประกอบของไม้แคระ เขียนโดย พัฒน์ พิชาญ

 
1. ความลึกของกระถาง ควรจะเท่ากับเส้นผ่าศูนย์กลาง
    ของโคนต้นไม้แคระ โดยประมาณ
  
2.  กระถางจะต้องกลมกลืนกับลักษณะ ของไม้แคระ
  
3. ผิวหน้าดินควรดูเป็นธรรมชาติ อาจเสริมแต่งด้วยมอส หรือพืชคลุมดินขนาดเล็ก
  
4. โครงสร้างรากที่โผล่ขึ้นมาเหนือพื้นให้ความรู้สึก เหมือนเป็นต้นไม้โตเต็มวัย
  
5.  กิ่งที่อยู่ล่างสุดควรมีขนาดใหญ่กว่ากิ่งอื่นๆ ที่อยู่สูงถัดขึ้นไป
  
6. กิ่งตายซาก ( jin ) ให้ความรู้สึกเหมือนไม้ที่ผ่านกาลเวลามาช้านาน
 
7. ช่องว่างระหว่างกิ่ง ทำให้ดูโปร่งตา เห็นองค์ประกอบ
   ของกิ่งได้อย่างชัดเจน ให้ความรู้สึก เป็นต้นไม้ใหญ่มากกว่าไม้พุ่ม
 
8.  โครงสร้างของกิ่งที่อยู่ด้านบน ควรมีความกลมกลืนกับกิ่งที่อยู่ด้านล่าง
 
9. ส่วนยอดควรให้ความรู้สึกที่เป็นธรรมชาติ

   

 

 

           ไม้บอนไซฝีมือคนไทย

 งาน ลานนาพฤกษชาติ 12 สิงหาฯ ปี 2554

 

 

 

 ประเภท ไม้ดอก

 

 

 

ต้นหมากเล็กหมากน้อย โคนคู่ ปลูกเลี้ยงโดย อาจารย์ เปลี่ยน สุทธิพงษ์

 

 

ต้นเชอรี่แคระ ตกกระถาง ปลูกเลี้ยง โดย อาจารย์ นวเรศร์ เขื่อนแก้ว

รางวัลที่ 1 และ ยอดเยี่ยม

 

 

ต้นหมากเล็กหมากน้อย ไม้ซาก ปลูกเลี้ยงโดย อาจารย์ ทรงชัย สมปรารถนา

 

 

ต้นประยงค์ ปลูกเลี้ยงโดย ดต.สมาน  มณีจักร

 

 

 

ต้นไกร (กำลังแตกใบอ่อนสีแดง)ปลูกเลี้ยงโดย อาจารย์ ทรงชัย สมปรารถนา

 

 

 

ต้นเชอรี่แคระ สูง 15 ซม. ปลูกเลี้ยงโดย คุณวิพากษ์ บุญเป็ง

 

 

 

ไม้ป่าเล็กต้นเชอรี่มะยมแดง ปลูกเลี้ยงโดย โกเส็ง เมื่องานไม้ดอกไม้ประดับ 2554

 

 

 

ไม้ดัด กับ ไม้บอนไซ นั้นไม่เหมิอนกันนะคะ

ไม้ดัด การปลูกเลี้ยงให้ถูกต้องตามโบราณ

แล้วจะปลูกเลี้ยงยากกว่าไม้บอนไซ

 

  ไม้ดัด

 

 

ลักษณะต้นฉบับไม้บอนไซ

http://gotoknow.org/blog/kanda02/480331

 

ขอบคุณภาพไม้ป่าสวยงาม จากอินเตอร์เน็ต    .....กานดา  แสนมณี