ENV a33 : น้ำกระด้าง....เกี่ยวอะไรด้วยมั๊ย

ความเป็นด่างมีดีตรงที่ช่วยควบคุมไม่ให้ pH เปลี่ยนแปลงเร็วเกินไป และช่วยลดพิษจากโลหะหนักหลายตัว เมื่อไรพบน้ำที่มีค่าความเป็นด่างต่ำ เมื่อนั้นบอกได้เลยว่าแหล่งน้ำนั้นปรับตัวเป็นกลางเองได้น้อย

เมื่อกลับมาลองทบทวนคุณสมบัติเคมีของน้ำก็เพิ่งสะดุดคิดว่าน้ำที่โรยปูนขาวลงไปเป็นน้ำกระด้างดีๆนี่เอง น่าสนใจว่าปูนขาวจะทำให้น้ำกระด้างอยู่นานแค่ไหนอยู่เหมือนกัน

น้ำกระด้างที่คนพูดถึงทั่วไป เขาว่าเป็นน้ำที่มีเกลือ แคลเซี่ยมและแมกนีเซี่ยมละลายอยู่ มีทั้งชั่วคราวและถาวร ชั่วคราวและถาวรแยกกันที่การตกตะกอนของหินปูน

ต้นตอที่ทำให้หินปูนตกตะกอนได้เป็นสารประกอบคาร์บอเนตของแคลเซียมและ แมกนีเซียมและความร้อน  แคลเซียมคาร์บอเนตหรือหินปูนจึงกลายเป็นตัวบอกค่าความกระด้างของน้ำด้วยเหตุฉะนี้แล

เมื่อใช้แคลเซียมคาร์บอเนตบอกความอ่อน กระด้างของน้ำ จึงไม่แปลกที่เขาใช้ค่าความกระด้างที่ 0 - 75 mg/l บอกความเป็นน้ำอ่อน  กระด้างตั้งแต่ 150-300 mg/l เป็นน้ำกระด้าง ถ้าเกินกว่านี้ถือว่ากระด้างมาก

โดยทั่วไปความกระด้างที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำจะอยู่ระหว่าง 100-120 mg/l

ในเมื่อน้ำกระด้างเป็นน้ำที่มีเกลือ ปลายน้ำที่รพ.ปล่อยน้ำออกไปก็เป็นป่าชายเลนซึ่งเป็นแหล่งน้ำกร่อยและทะเล  อเมซซิ่งจริงๆ น้ำกร่อย น้ำทะเลก็เป็นน้ำกระด้างด้วยหรือนี่

น้ำทะเลมีน้ำขึ้น น้ำลง อย่างนี้ก็แปลว่าค่าความกระด้างของน้ำทะเลเปลี่ยนแปลงอยู่เรื่อยซิ มิน่าสัตว์น้ำริมฝั่ง ใกล้ฝั่ง และไกลฝั่งทะเลจึงอยู่รอดได้ รู้ตรงนี้แล้วรักธรรมชาติขึ้นอีกเยอะเลย

ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ และโลกสัมพันธ์กันแล้วทำให้เกิดการจัดการปัญหาค่าเคมีที่เกี่ยวข้องให้น้ำ ช่วยลดพิษน้ำโดยไม่ต้องให้ขอ ดูแลชีวิตให้อยู่เงียบๆ วิเศษจริงๆ อย่างนี้ยังไม่รัก ไม่ชอบธรรมชาติอีกหรือไร

คุณสมบัติน้ำที่เป็นด่างทำให้กรดเป็นกลาง ตัวช่วยที่ทำให้เกิดความเป็นด่างมีอยู่หลายตัว คาร์บอเนต ไบคาร์บอเนต ไฮดรอกไซค์ บอเรต ซิลิเคต ฟอสเฟต และสารอินทรีย์ต่างๆใช่ทั้งนั้น

ความเป็นด่างมีดีตรงที่ช่วยควบคุมไม่ให้ pH เปลี่ยนแปลงเร็วเกินไป และช่วยลดพิษจากโลหะหนักหลายตัว เมื่อไรพบน้ำที่มีค่าความเป็นด่างต่ำ เมื่อนั้นบอกได้เลยว่าแหล่งน้ำนั้นปรับตัวเป็นกลางเองได้น้อย

อืม เข้าใจแล้วละ ว่าทำไมเมื่อใส่ปูนขาวลงไปในบ่อน้ำทิ้งที่ไตเทียม จึงช่วยปรับค่าเคมีให้เป็นด่างได้ง่ายดาย

ปูนขาว มีแคลเซียม ใส่ลงไปในน้ำในบ่อที่มีความเป็นกรด (pH 5) ก็ช่วยปรับค่าความเป็นกลางให้น้ำ  ความเป็นด่างกับความกระด้างของน้ำที่สัมพันธ์กันได้ไปทำให้ความอ่อนของน้ำ กลายเป็นน้ำกระด้างอย่างนี้นี่เอง

น้ำกระด้างช่วยลดความเป็นพิษของปรอท ตะกั่วและแคดเมี่ยม ฯลฯ ได้ อย่างนี้ถ้าในน้ำที่ทิ้งลงในบ่อ และคู มีโลหะหนักพวกนี้ ก็ช่วยได้มากเลย

เข้าใจแล้วละว่าทำไมปูชนียบุคคลด้านสาธารณสุขในอดีตจึงสอนต่อๆกันมาให้ใช้ปูนขาวเป็นเครื่องมือทำงานชิ้นหนึ่งด้านสาธารณสุข

น้ำที่มีเกลืออย่างน้ำทะเลเปลี่ยนแปลงความกระด้างเพราะมีน้ำขึ้น-ลง แล้วทำให้สัตว์น้ำอยู่ได้ อืม ตรงนี้ที่คูน้ำทั้ง 2 จุดมีอะไรที่เหมือนบ้างมั๊ยนะ ไปดูมาหน่อยดีกว่า

อ้อ น้ำในคูหลังตึกในยามหน้าฝน มีน้ำฝนลงไปปน นักเลี้ยงสัตว์น้ำเขาสอนกันมาว่า น้ำที่กระด้างปานกลางหรือสูงเท่านั้นที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำ และน้ำกระด้างอ่อนหรือน้ำฝนไม่เหมาะสมต่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

ที่ปล่อยปลาลงไปในคู แล้วปลาเพิ่มจำนวนได้ในคูหลังตึก แต่ที่บ่อน้ำทิ้งไตเทียมปลาอยู่ไม่ได้ ก็มีคำอธิบายความต่างได้แล้วละ น้ำฝนที่ตกลงมาถูกเปลี่ยนความกระด้างด้วยน้ำที่กระด้างกว่าเมื่อน้ำขังตัว แล้วได้ความกระด้างที่พอเหมาะให้เพาะพันธุ์นี่เอง

ทีแรกที่ใส่ปูนขาวลงในคูหลังตึกเจ้าปัญหา ก็มุ่งตามดูแต่ค่าเคมี ออกซิเจนที่ละลายน้ำและความใสขุ่นอยู่นาน จนสังเกตเห็นว่าหลังใส่ปูนขาว 2-3 วันแรกปลาหางนกยูงมีพฤติกรรมแปลกๆ ว่ายน้ำปรู๊ดปร๊าด ว่ายทวนกระแสน้ำเป็นฝูงๆลดลงๆ แล้วต่อมาก็เห็นตัวปลานานๆครั้ง จึงเอะใจ  อย่างนี้ก็น่าจะเกิดจากความกระด้างของน้ำที่มากไปนี่เอง

เข้าใจแล้วละ ว่าทำไมหลังใส่ปูนขาวลงไปปรับคุณภาพน้ำเพื่อใช้พื้นที่นั้นกับสิ่งมีชีวิต คนรุ่นเก่าจึงสอนต่อๆกันมาว่า “ให้รอ….วัน”

ในมุมของชีวิตประจำวัน น้ำกระด้างถาวรไม่เหมาะกับการอุปโภคและบริโภคตรงเรื่องตะกอนที่แขวนอยู่  น้ำในคูที่กำลังลองจัดการอยู่เป็นน้ำที่จะปล่อยทิ้งไปปนกับน้ำทะเลที่ปลายน้ำ ความกระด้างที่ได้มาแทนที่ตรงบ่อน้ำทิ้ง ถึงแม้ปลาจะเลี้ยงในบ่อนี้ไว้ไม่ได้ ก็ยังถือว่าโอเคแล้วสำหรับน้ำทิ้งที่จะปล่อยไปปนกับแหล่งน้ำชุมชนในมุมของความเป็นกรด-ด่าง

ก็คงเหลือแต่การรอหาคำตอบเพิ่มว่า ควรขังน้ำไว้กี่วันจึงปล่อยออกไปยังปลายน้ำแล้วละ

30 กรกฎาคม 2554

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน dmcopkrabi



ความเห็น (4)

เขียนเมื่อ 
  • สวัสดีค่ะ คุณหมอ
  • แวะมาศึกษาเรื่องน้ำกระด้าง ทุกอย่างมีคุณมีโทษ
    เลือกใช้ให้ถูกก็ได้ประโยชน์...
  • ขอบพระคุณความรู้ดี ๆ ที่แบ่งปันค่ะ
sr
IP: xxx.187.111.112
เขียนเมื่อ 

Thank you for more insightful information.

May I add this note: 'lime' is a substance, or material; 'liming' is an act of putting 'lime' into ... ?

Managing 'dynamic' situations is quite difficult. Perhaps, automatic 'monitoring' is needed to do this:

...ควรขังน้ำไว้กี่วันจึงปล่อยออกไปยังปลายน้ำ...

Much may depend on how much control over (many) resting (or isolating) ponds on the way ;-)

[I had 3 resting ponds for one of my dam. They all went down in the flood early this year.

Life is not meant to be easy ;-) ]

  • สวัสดีค่ะคุณ ธรรมทิพย์
  • เรื่องของน้ำเสียที่เขียนเล่านี้
  • มีทุกหนแห่ง
  • มิได้เป็นเรื่องเฉพาะในรพ.นะคะ
  • ความรับผิดชอบของทุกคนจึงเกี่ยวข้อง
  • ถ้าเด็กทุกคนเข้าใจเรื่องนี้
  • ถ้าผุ็ใหญ่ทุกคนเข้าใจเรื่องนี้
  • เข้าใจอย่างไม่กลัวแต่กล้าเผชิญเพื่อจัดการ
  • โรคมะเร็งหลายๆโรคจะป้องกันได้ค่ะ
  • ขอบคุณค่ะ
  • คุณ sr ค่ะ
  • เป็นหมอก็ใชว่าจะเก่งภาษาอังกฤษเนอะค่ะ
  • ยิ่งเคมียิ่งแล้วใหญ่
  • ......
  • ทุกสถานที่มีบริบทของมัน
  • การแก้ไข การตรวจวัดจึงควรหาหนทาง
  • ที่เหมาะกับความเป็นที่นั้นๆ
  • ......
  • ที่ทำอยู่ก็เพื่อหาคำตอบ
  • เกี่ยวกับทางออกเรื่องโครงสร้าง
  • ที่ควรปรับเปลี่ยน
  • อย่างไรจึงไม่เปลืองงบประมาณ
  • และได้ผล ตามดู ตามเฝ้า และจัดระบบดูแลได้ง่าย
  • ไม่เปลืองเวลา
  • .......
  • ที่ผ่านมาคนดูแลรู้สึกว่ามันงานเยอะ
  • ดูแลไม่ทัน
  • จึงไม่อยากดูแล
  • ......
  • ความไม่อยากทำให้เกิดผลอย่างวันนี้ค่ะ
  • ขอบคุณค่ะ