กรอบการศึกษาวิชาอาชญาวิทยาและทัณฑวิทยาสำหรับคณะนิติศาสตร์
นัทธี จิตสว่าง
อาชญาวิทยาและทัณฑวิทยามีความผูกพันกับวิชานิติศาสตร์มาโดยตลอดโดยเฉพาะในทวีปยุโรปซึ่งมีการเรียนการสอนอาชญาวิทยาในคณะนิติศาสตร์มาตั้งแต่ในศตวรรษที่18 และแม้ในปัจจุบันอาชญาวิทยาจะมีพัฒนาการแตกต่างไปจากเดิมประกาศตัวเองเป็นสาขาวิชาอิสระมีคณะเป็นของตัวเองก็ตามความผูกพันต่อสาขาวิชานิติศาสตร์ก็ยังคงมีอยู่เพราะนักกฎหมายมีความจำเป็นที่จะต้องศึกษารูปแบบของอาชญากรรมยุคใหม่ที่เปลี่ยนแปลงไปจากอาชญากรรมพื้นฐานแต่ดั้งเดิมสาเหตุของการกระทำผิดและปรัชญาในการปฏิบัติต่อผู้กระทำผิดซึ่งจะเป็นพื้นฐานในการประยุกต์ใช้กฎหมายต่อไป
กรอบการศึกษาวิชาอาชญาวิทยาทัณฑวิทยา ในคณะนิติศาสตร์มีลักษณะดังนี้
1. ความหมายและขอบข่ายของอาชญาวิทยา ทัณฑวิทยา
- ความหมายของอาชญาวิทยาทัณฑวิทยา
- ขอบข่ายของอาชญาวิทยา
- ความสัมพันธ์ของอาชญาวิทยากับนิติศาสตร์
- สถานภาพของอาชญาวิทยา
- สถานภาพในอดีต“เจ้าไม่มีศาล”
- สถานภาพในปัจจุบัน
-> อาชญาวิทยาเป็นสหวิทยาการ
-> อาชญาวิทยาเป็นวิชากึ่งวิชาชีพ
-> อาชญาวิทยาเป็นสังคมศาสตร์ประยุกต์
- การเรียนการสอนอาชญาวิทยา
2. ความหมายและขอบข่ายของอาชญากรรมและอาชญากร
- ความหมายในเชิงนิติศาสตร์
- ความหมายในเชิงสังคม
3. ปัญหาอาชญากรรรม
- ประเภทของอาชญากรรม
- เกณฑ์ความชั่วร้ายของการกระทำ
-> Mala inse
-> Mala Prohibita
- เกณฑ์ผู้เสียหาย
-> อาชญากรรมที่มีผู้เสียหาย
-> อาชญากรรมที่ไม่มีผู้เสียหาย
- เกณฑ์ด้านเพศ
-> อาชญากรรมชาย
-> อาชญากรรมผู้หญิง
- เกณฑ์ด้านอายุ
-> เด็กและเยาวชนกระทำผิด
-> อาชญากรรมผู้ใหญ่
- เกณฑ์ด้านพฤติกรรม
-> อาชญากรรมอาชีพ
-> อาชญากรรมองค์กร
-> อาชญากรรมทางเพศ
-> อาชญากรรมเกี่ยวกับทรัพย์ชั่วคราว
-> อาชญากรรมการทำร้ายร่างกายและชีวิตชั่วคราว
-> อาชญากรรมทางเศรษฐกิจ
-> อาชญากรรมข้ามชาติ
-> อาชญากรรมการเมือง
-> อาชญากรรมคอมพิวเตอร์
-> อาชญากรรมคอปกขาว
-> อาชญากรรมในครอบครัว
-> อาชญากรรมสิ่งแวดล้อม
- ความแตกต่างของอาชญากรรมพื้นฐานกับอาชญากรรมชั้นสูง
- เส้นทางชีวิตของอาชญากร
- การวัดปริมาณและความรุนแรงในอาชญากรรม
- การวัดจากสถิติของทางราชการ
- การวัดจากสื่อมวลชน
- การวัดจากการเปิดเผยของผู้เสียหาย
- การวัดจากการเปิดเผยของผู้กระทำผิด
- การวัดจากสภาพแวดล้อมและความกลัวอาชญากรรม
- ผลกระทบของอาชญากรรม
- ผลกระทบทางเศรษฐกิจ
- ผลกระทบทางการเมือง
- ผลกระทบทางสังคม
4. สาเหตุของอาชญากรรม
- แนวความคิดของสำนักคลาสสิก (Classical School)
- แนวความคิดของสำนักปฏิฐานนิยม (Positive School)
- ทฤษฎีอาชญาวิทยาต่างๆ
5.การป้องกันอาชญากรรม
- การป้องกันอาชญากรรม แนวที่ 1 การบังคับใช้กฎหมาย
- การป้องกันอาชญากรรม แนวที่ 2 การปรับสภาพแวดล้อมและจิตใจ
- การป้องกันอาชญากรรม แนวที่ 3 การตัดช่องโอกาสโดยใช้สภาพแวดล้อมทางกายภาพ
- การป้องกันอาชญากรรม แนวที่ 4 การตัดช่องโอกาสโดยความร่วมมือของชุมชน
6. กระบวนการยุติธรรม
ตำรวจ อัยการ ศาล ราชทัณฑ์
7. ทัณฑวิทยา
- พัฒนาการของวิชาทัณฑวิทยาและความเกี่ยวพันกับวิชานิติศาสตร์
- วัตถุประสงค์ของการลงโทษ (ปรัชญาการลงโทษ)
- วิธีการลงโทษ
-> การลงโทษต่อเนื้อตัว ทรมาน
-> การลงโทษประหารชีวิต
-> การใช้เรือนจำ
-> การปฏิบัติต่อผู้กระทำผิดในชุมชน
- การประยุกต์ใช้ปรัชญาการลงโทษในกระบวนการยุติธรรม
8. การปฏิบัติต่อผู้กระทำผิดโดยใช้เรือนจำ
-> ประเภทเรือนจำ
-> การควบคุมผู้ต้องขัง
-> กลไกในการควบคุม
* การใช้กฎหมายและบทลงโทษ
* การใช้สิ่งจูงใจ
* การใช้อาคารสถานที่
-> การอบรมแก้ไข
* แนวทางในการอบรมแก้ไข
* การประเมินผลการอบรมแก้ไข
9. การปฏิบัติต่อผู้กระทำผิดในชุมชน
- เหตุผล
- วิธีการ
- การจำคุกวันหยุด การจำคุกในสถานที่ที่ไม่ใช่เรือนจำ การคุมประพฤติ การทำงานบริการสังคม ฯลฯ
10. การปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมและระบบการลงโทษ
---------------------------------------------
