รูปแบบและประเภทของผู้นำ

ภาวะผู้นำ

รูปแบบและประเภทของผู้นำ

รูปแบบ ของผู้นำ มี 2 รูปแบบ คือ

  • ผู้นำที่เน้นงานเป็นศูนย์กลาง (Tasked –Related Function)
  • ผู้นำเน้นความสัมพันธ์กลุ่มเป็นศูนย์กลาง(Group-maintenance)

Likert ได้ศึกษารูปแบบผู้นำในมหามิชิแกน พบว่า การบริหารแบ่งผู้นำเป็น 4 แบบ

  1. ผู้บริหารมุ่งใช้อำนาจ(Exploitative authority)
  2. ผู้บริหารใช้อำนาจอย่างเมตตา
  3. ผู้บริหารแบบการปรึกษาหารือ
  4. ผู้บริหารเน้นความร่วมมือกับทุกฝ่าย

ประเภทของผู้นำ แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ

  1. ผู้นำแบบอัตตาธิปไตย (Autocratic Leader) ลักษณะเผด็จการชอบสั่งการใช้อำนาจกดขี่ / ยึดถือตัวเองเป็นศูนย์กลาง /การบังคับบัญชาสั่งการจากข้างบนลงล่าง/ผู้ช่วย คือผู้ใต้บังคับบัญชา
  2. ผู้นำแบบเสรี(Laissez-faire leader) ไม่ยึดกฏเกณฑ์ตายตัว ปรับเปลี่ยนได้ตามผู้ร่วมงานเสนอ /ปล่อยผู้บังคับบัญชาปฏิบัติหน้าที่ไปเรื่อยๆ /ไม่มีความคิดสร้างสรรค์งานใหม่ / ไม่มีการประเมินผลงาน
  3. ผู้นำแบบประชาธิปไตย(Democratic leader) ยึดถือความคิดกลุ่มเหนือความคิดตนเอง /แบ่งงาน/มอบหมายงานเป็นระบบ/ให้คำแนะนำในการงาน/สร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้ร่วมงาน โดยใช้กฎเกณฑ์สร้างสรรค์งาน

กล่าวโดยสรุป สภาพปัจจุบัน ผู้นำ มี 4 แบบ คือ

  1. ผู้นำแบบเสรีนิยม (Laissez-faire leader) ผู้นำจะปล่อยให้ผู้ร่วมงานตัดสินใจดำเนินการได้เอง ไม่ต้องรอการตัดสินใจจากผู้บังคับบัญชา
  2. ผู้นำแบบเกื้อกูล หรือ แบบใช้พระคุณ(Charismatic Leadership) มีพฤติกรรมอ่อนโยน เห็นใจผู้ใต้บังคับบัญชา ใช้หลักธรรม หลักมนุษยสัมพันธ์
  3. ผู้นำแบบเผด็จการ (Autocratic Leader) เชื่อมั่นตนเอง ชอบสั่งการ ตัดสินใจตามอารมณ์ ผูกขาดการตัดสินใจที่ตัวคนเดียว
  4. ผู้นำแบบประชาธิปไตย (Democratic leader) ถือเอาความคิดของกลุ่มเป็นหลัก ให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา ปัจจุบันถือว่าเป็นแบบผู้นำที่ดีที่สุด

ผู้นำ มีในองค์การ (บุคลิกลักษณะ +อุปนิสัย+ภาวะผู้นำ)

ผู้บริหาร เป็นผู้บังคับบัญชาของหน่วยงาน องค์การ

ผู้นำ/ผู้บริหารที่ดี ต้องฝึกพฤติกรรมแห่งการเป็นผู้นำ 10 ประการ ดังนี้

  1. นักวางแผน (Planning)
  2. นักจัดระเบียบ (Organizing)
  3. นักประสานงาน( Coordinating)
  4. นักสื่อสาร (Communicating)
  5. นักมอบหมายงาน(Delegating)
  6. นักตัดสินใจ(Decision-Making)
  7. นักมนุษยสัมพันธ์ (Human Relation)
  8. นักฝึกอบรม(Training)
  9. นักจัดกระบวนการกลุ่ม
  10. นักประเมินผลงาน

ปัจจัยในการสร้างความเป็นผู้นำ ขึ้นอยู่กับ 5 ปัจจัยหลัก คือ

  1. ภูมิหลังและประสบการณ์ (Background and Experience) พื้นฐานครอบครัวและมวลประสบการณ์เดิมที่ผ่านมาในช่วงชีวิต
  2. สติปัญญาและคุณภาพสมอง (Intellectual and mental quality) มีทักษะทางภาษา การติดต่อสื่อสาร / ความสามารถด้านการมีเหตุผล /ความจำ/ความรอบรู้
  3. คุณลักษณะทางร่างกาย (Physical attributes) ผู้นำที่ร่างกายแข็งแรง จะมีจิตใจที่ดี
  4. บุคลิกภาพและความสนใจ( Personality and Interests) ความสนใจ กระตือรือร้นและความเต็มใจในการปฏิบัติงาน
  5. ความเชื่อมั่นในตัวเอง(Self-Confidence) ผู้นำต้องสร้างความเชื่อมั่น/มั่นใจในตัว

คุณสมบัติของผู้นำ ผู้นำ ผู้บริหารที่ดี ต้องมี คุณลักษณะพื้นฐาน 10 ประการ คือ

  1. สติปัญญาเฉลียวฉลาด มีไหวพริบดี
  2. มีความสามารถในการวิเคราะห์
  3. วิเคราะห์เหตุการณ์ ตัดสินใจดี
  4. มีความคิดริเริ่ม และเป็นผู้รอบรู้
  5. เป็นที่พึ่งแก่เพื่อนร่วมงาน และเชื่อถือไว้วางใจได้
  6. ตัดสินใจแน่นอน ไม่รวนเร
  7. รู้จักปรับตัว ละเปลี่ยนแปลงตามความเหมาะสม
  8. จิตใจมั่นคง ไม่เอาแต่อารมณ์ของตนเป็นใหญ่
  9. มีคุณลักษณะและความประพฤติส่วนตัวที่ดี
  10. มีคุณลักษณะของผู้นำ

เทคนิคการสร้างเสริมความเป็นผู้นำที่ ฝึกฝนได้ มี 8 ประการ คือ

  1. สำรวจตัวเอง พิจารณาข้อบกพร่อง เปรียบเทียบคุณลักษณะผู้นำที่ดี
  2. ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม โดยเฉพาะด้านบริหาร และ จิตวิทยาสังคม
  3. ฝึกอบรมในสถาบันปรับปรุงบุคลิกภาพ
  4. พัฒนาการสนทนาโต้ตอบ ฝึกการเป็นนักฟัง /นักพูด(ถ่ายทอด)ที่ดี
  5. ปรับปรังบุคลิกภาพ ภายในและภายนอก ของตนเอง
  6. ทบทวนท่าที ที่ปฏิบัติต่อผู้อื่นให้สุภาพนุ่มนวล เป็นปกตินิสัย
  7. ฝึกฝน สังเกตการณ์ กล้าตัดสินใจ
  8. ฝึกฝนตนเองให้เป็นคนมีเหตุผล ในการทำงาน มีความสุขุมรอบคอบ

กล่าวโดยสรุป คุณลักษณะผู้นำที่ทำให้การบริหารงานประสบความสำเร็จ คือ

  1. มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ สุขุมเยือกเย็น
  2. มีวิสัยทัศน์ กว้างไกล
  3. .สามารถบริหารความขัดแย้งได้ดี
  4. กล้าตัดสินใจ รวดเร็ว ถูกต้อง
  5. ติดต่อสื่อสารได้ดี
  6. รอบรู้ในงานที่รับผิดชอบ
  7. มีความขยันขันแข็ง มานะ อดทน
  8. เป็นผู้ริเริ่มสร้างสรรค์
  9. สามารถทำงานเป็นทีมได้ดี
  10. วินิจฉัยปัญหา คาดการณ์เหตุการณ์ได้ดี
  11. มีมนุษยสัมพันธ์ ทักษะทางสังคม
  12. .ทำงานในสภาวะกดดัน ตึงเครียดไดดี
  13. มีทัศนคติที่ดีต่อองค์การ
  14. วางแผนและประสานแผนได้ดี
  15. มีสัมพันธภาพที่ดีกับองค์กรอื่น
  16. รู้จักใช้ข้อมูล สารสนเทศให้เกิดประโยชน์

มนุษยสัมพันธ์กับความเป็นผู้นำ บุคคลในองค์กรมี 3 บทบาท คือ

1. มนุษยสัมพันธ์กับผู้ใต้บังคับบัญชา

  • กำหนดนโยบาย เป้าหมายองค์กรให้ชัดเจน ชี้แจงผู้ใต้บังคับบัญชา
  • กำหนดอัตราค่าจ้างที่เป็นธรรมต่อลูกจ้าง
  • สั่งการให้มีความชัดเจน ไม่กำกวม
  • มีความซื่อสัตย์ต่อคำสั่งที่สั่งออกไป ไม่กลับคำ ซัดทอดความผิดให้ลูกน้อง
  • สอนงาน หรือ อธิบายงาน ให้ชัดเจน
  • ติดต่อสื่อสารได้ชัดเจน และทั่วถึงกับลูกน้อง
  • มีความยืดหยุ่นในการทำงานในเรื่องกฎเกณฑ์ ระเบียบ ตามสมควรแก่เหตุ
  • ใช้วินัยควบคุมให้เสมอภาค ไม่เลือกที่รัก มักที่ชัง

2. มนุษยสัมพันธ์กับผู้บังคับบัญชา

  • ตั้งใจทำงาน รับฟังคำชี้แจงของหัวหน้าด้วยความตั้งใจ
  • ไม่นินทาผู้บังคับบัญชา (ลูกน้องไม่จงรักภักดี+ไม่เคารพนับถือ)
  • มีความคิดสร้างสรรค์ในการพัฒนางาน โดยใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ
  • หลีกเลี่ยงการประจบสอพลอ
  • สนับสนุนกิจการของผู้บังคับบัญชา เรียนนิสัยของผู้บังคับบัญชา
  • ไม่ควรคล้อยตามผู้บังคับบัญชาทุกเรื่องโดยไม่มีเหตุผล
  • ปกป้องไม่ให้ผู้บังคับบัญชาเสียหน้า หรืออับอาย 8.ไม่ก่อศัตรูกับเพื่อนร่วมงาน
  • ไม่บ่นถึงความยากลำบากของการงานที่ได้รับมอบหมาย
  • มีความจงรักภักดี ซื่อสัตย์และจริงใจต่อผู้บังคับบัญชา

3. มนุษยสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน

  • จริงใจต่อเพื่อนร่วมงาน
  • ให้ความช่วยเหลือเพื่อนในการงาน
  • รับผิดชอบร่วมกัน ไม่ซัดทอดความผิดให้เพื่อน
  • ให้เกียรติเพื่อนร่วมงาน
  • ให้ความสนใจเพื่อนอย่างจริงใจ
  • ยอมรับความเป็นตัวตนของเพื่อน
  • เข้าใจความต้องการ และความรู้สึกของเพื่อน
  • เป็นคนเสมอต้นเสมอปลาย
  • สนใจในสิ่งที่เพื่อนพูด พูดในสิ่งที่เพื่อนสนใจ
  • ยิ้มและมีอารมณ์ขันตามควร
  • มีมารยาทที่ดี ต่อเพื่อนๆ
  • ให้ความรัก ความเคารพความคิดเพื่อน
  • มีคุณธรรมในการติดต่อเพื่อนๆ (เมตตา กรุณา เห็นใจ ให้ความช่วยเหลือ)
  • .มีความซื่อสัตย์ต่อเพื่อน

ที่มา : http://www.novabizz.com/NovaAce/Leader.htm

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ภาวะผู้นำ

คำสำคัญ (Tags)#ภาวะผู้นำ

หมายเลขบันทึก: 450297, เขียน: 21 Jul 2011 @ 16:35 (), แก้ไข: 11 Dec 2012 @ 13:49 (), สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน, ดอกไม้: 3, อ่าน: คลิก


ความเห็น (0)