ความตั้งใจจริงในการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ทำให้เขาได้ค้นพบ “คุณค่า” ในตัวเอง

     เห็นคำเชิญชวนขอความรู้เรื่อง “เลิกบุหรี่” แล้ว  ทำให้อยากแบ่งปันประสบการณ์  ส่วนตัวแล้วเห็นว่าเรื่อง “เลิกบุหรี่” นี่ยากจริงๆ เป็นการต่อสู้ระดับ “โลก” ที่ทุกชาติทำการรณรงค์กันตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา พอมาดูบันทึกเก่าๆ ก็เห็นบันทึกนี้ จึงนำมาแบ่งปันอีกครั้งหนึ่ง โดยเพิ่มเติมสาระบางส่วนค่ะ

 

          ผู้เขียนมักจะทำงานไม่ค่อยทันในวันธรรมดา ซึ่งเต็มไปด้วยการประชุมมากมาย จึงมักจะเข้าไปขลุกที่สำนักงาน ฯ ในวันหยุด ซึ่งมีบรรยากาศในการทำงาน นั่งคิดนั่งเขียนได้ดีได้มากกว่า  การเข้าไปที่ทำงานในวันหยุดต้องทำตามระเบียบคือแจ้งให้ยามซึ่งเป็นผู้ดูแล ถือกุญแจเปิดปิดห้องต่าง ๆ รู้  ดังนั้นการสร้างความคุ้นเคยกับยามจึงมีความจำเป็น “คุณชาติ” (ชื่อสมมุติ) เป็นหนึ่งในยาม 4 คนของสำนักงาน ฯ ซึ่งมักจะอยู่เวรในวันหยุด ภาพที่เห็นเจนตาตอนไปแจ้งที่ป้อมยามให้ไปไขกุญแจเปิดห้องคือ ชายวัย 40 ปี นั่งแอบสูบบุหรี่อยู่ใต้ต้นไม้หลังป้อมยาม (สถานที่ราชการเป็นเขตปลอดบุหรี่)

 

          ระยะหลังเมื่อไปตามหาตัว จะพบว่าคุณชาติกำลังรดน้ำต้นไม้บ้าง ย้ายต้นไม้บ้าง จึงกล่าวชื่นชม เพราะไม่ใช่หน้าที่ แต่เขาช่วยคนทำสวน คุณชาติยิ้มและบอกว่า ไม่มีอะไรทำก็เลยมาดูต้นไม้ดีกว่าไปนั่งสูบบุหรี่ เขาเลิกบุหรี่มาได้ 3 เดือนแล้ว ผู้เขียนตาโตสนใจว่าเขามีวิธีเลิกอย่างไร เมื่อสูบวันละ 1 ซองมาตลอด 20 ปี ในขณะที่ข้าราชการหลายคนก็ยังคงติดบุหรี่กันงอมแงม ต้องไปหาที่แอบสูบบุหรี่กันเป็นประจำ

 

          คุณชาติเล่าว่า คิดเลิกบุหรี่เพราะไปเยี่ยมเพื่อนรุ่นน้องที่เป็นมะเร็งปอด ซึ่งสูบบุหรี่มา 10 ปี กลับมาก็คิดห่วงภรรยาและลูก ๆ ลูกคนเล็กเพิ่งจะเรียน ป.5 ข้อสำคัญหากเป็นอะไรไปคนที่ทรมานคือตัวเขาเอง ดูแล้วคนเป็นมะเร็งปอดทุกข์ทรมานมาก หายใจไม่ได้ นั่งนอนไม่ได้เลย เขากลัว...

 

          แต่การจะเลิกบุหรี่ได้ ไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ คุณชาติจึงสืบเสาะหาวิธีการต่าง ๆ ล้มเหลวเสียโดยมาก บางครั้งหยุดได้ 2 วัน 5 วันบ้าง แล้วก็ต้องกลับมาสูบอยู่ดี  จึงลองหารือกับภรรยาและลูก ๆ ต่างดีใจที่พ่อจะเลิกสูบบุหรี่  รวบลัดตัดความสรุปวิธีการเลิกบุหรี่ของคุณชาติ คือ

           1. เมื่ออยากสูบบุหรี่ขึ้นมาครั้งใด ให้ต่อรองกับตัวเองและเลื่อนเวลาออกไป แรก ๆ ก็อีก 15 นาที อีกครึ่งชั่วโมง อีกชั่วโมง เลื่อนออกไปเท่าที่ทำได้ ทนไหวจึงสูบสักมวนหนึ่ง

           2. แรก ๆ อย่าให้ปากว่าง คุณชาติเล่าว่า คนที่ติดสูบบุหรี่มักจะ “เปรี้ยวปาก” คือ เกิด “อาการอยาก” สูบบุหรี่  จึงต้องหาอะไรมาแก้เปรี้ยวปาก การใช้หมากฝรั่งสำหรับเลิกบุหรี่นั้น คุณชาติบอกว่าสำหรับตัวเองสู้การกิน “มะขามคลุก” ไม่ได้ ยิ่งเปรี้ยวยิ่งดี พอเปรี้ยวปากก็จิ้มมะขามคลุกเข้าปากสัก 2-3 เม็ดก็จะดีขึ้น เลื่อนเวลาการสูบบุหรี่ออกไปได้อีก

          3. ได้กำลังใจจากคนรอบข้าง โดยเฉพาะภรรยาและลูก ๆ ทุกเช้าภรรยาจะเตรียมถุงมะขามคลุกให้ 1 ถุง พร้อมซองบุหรี่ซึ่งมีบุหรี่อยู่ 3-5 มวน สำหรับเมื่ออดใจไม่ไหวจริง ๆ ก็ให้สูบได้ จะได้ไม่ทุกข์ทรมานมากเกินไป (จากอาการลงแดงอยากบุหรี่) ตกเย็นที่โต๊ะอาหารทั้งภรรยาและลูก ๆ จะถามไถ่ วันนี้เป็นไงบ้าง สูบไปกี่มวน โห...เก่งจังเลย สู้ ๆ นะพ่อนะ หนูรักพ่อ พ่อเก่งที่สุด ไม่เป็นไรวันนี้อดใจไม่ได้สูบไป 3 มวน พรุ่งนี้เอาใหม่เหลือ 2 มวนให้ได้นะจ้ะพ่อ... ฯลฯ

 

          ผู้เขียนลองสรุปบทเรียน วิธีการเลิกบุหรี่ของคุณชาติ ซึ่งอาจใช้กับการเลิกสิ่งที่เราเสพติดอื่น ๆ ได้ คือ "ทุกคนต้องหาวิธีการ กลยุทธ์ที่เหมาะสมกับตนเอง" เพราะแต่ละคนมีธรรมชาติที่แตกต่างกัน และต้องมีความมุ่งมั่นจริงจังในการจะเลิก เมื่อตั้งใจจริงแล้ว ทรัพยากรที่จะสนับสนุนนั้นจะมาจากคนรอบข้าง ธรรมชาติรอบตัวโดยที่ไม่ต้องไปค้นหา นอกจากนี้การประจักษ์และตระหนักในโทษภัยของสิ่งที่เสพติดนั้น ๆ เป็นแรงบันดาลใจและผลักดันให้อยากเลิก เข้าทำนอง “เห็นทุกข์จึงถึงธรรม” การมีระบบ/คนรอบข้างที่ช่วยสนับสนุน ทำให้การเลิกเป็นไปได้ง่ายขึ้นด้วย เช่น คุณชาติซึ่งมีภรรยาและลูก ๆ ซึ่งน่ารักและมุ่งมั่น ให้กำลังใจในการช่วยให้เลิกบุหรี่อย่างจริงจัง

 

          ปัจจุบันคุณชาติเลิกบุหรี่ได้มากว่า 4 ปีแล้ว ใช้เวลาในการเลิกบุหรี่อย่างเด็ดขาด 5 เดือน โดยในช่วงเดือนแรก ๆ ก็ยังสูบอยู่บ้าง แต่ก็ลดจำนวนที่สูบบุหรี่ลงไปเรื่อย ๆ  จนเลิกได้เด็ดขาดในที่สุด สุขภาพดีขึ้น รู้สึกว่าหายใจได้เต็มปอด ฟันก็สะอาดขึ้น เงินเหลือเก็บในกระเป๋ามากขึ้น ข้อสำคัญคือ การได้รู้สึกภาคภูมิใจที่สามารถเอาชนะตนเองได้ ลูกและภรรยาก็ภูมิใจและยกย่อง นำการเลิกบุหรี่ไปเล่าให้เพื่อน ๆ และญาติ ๆ ฟัง เขาเล่าว่า... “รู้สึกว่าเรานี่ก็เก่งนะ เอาชนะใจตัวเองได้”

 

          ผู้เขียนรู้สึกทึ่งและยกย่องเขามาก แม้จะเรียนจบเพียงชั้นมัธยมต้น มีอาชีพเป็น “ยาม” ดูแลรักษาความปลอดภัย แต่ความตั้งใจจริงในการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ทำให้เขาได้ค้นพบ “คุณค่า” ในตัวเอง ปัจจุบันการว่าจ้างยามหรือผู้ดูแลความปลอดภัยในหน่วยงานราชการใช้วิธีการ จ้าง “บริษัทรักษาความปลอดภัย” คุณชาติเป็นยามเพียงคนเดียวที่ได้รับการ “โปรโมท” ให้ไปรับหน้าที่เป็น “เจ้าหน้าที่เดินเอกสาร” ได้รับราชการเป็นลูกจ้างชั่วคราวแล้ว

 

          นั่งอมยิ้มขณะพิมพ์ คิดถึงประโยคที่เคยได้ยินขึ้นมาว่า... "ชนะคนอื่นนับพันครั้ง ไม่เท่าชนะใจตัวเองได้เพียงครั้งเดียว"

 

ข้อมูลเพิ่มเติม :

        จากงานวิจัยพบว่า “วิตามินซี” ซึ่งมีมากในผลไม้รสเปรี้ยว ช่วยลดความอยากนิโคตินได้ โดยเฉพาะมะนาว เนื่องจากมะนาวมีผลต่อการทำงานของต่อมรับรสขม ทำให้รสชาติของบุหรี่เปลี่ยนไป และน่าจะรวมถึงผลไม้รสเปรี้ยวอื่นๆ ด้วย 

           ข้อที่น่าสนใจคือ  “การติดบุหรี่” นั้น แท้จริงแล้ว นอกจากการติดสาร “นิโคติน” ในบุหรี่แล้ว ทางจิตวิทยาเชื่อว่า “การติด” ทุกชนิด ไม่ว่าจะติดบุหรี่ ติดกาแฟ ติดการกินอาหารล้นเกิน จนกระทั่งติดยาเสพติด  เป็นเป็นผลจาก “ความเคยชิน” ซึ่งความเคยชินเป็นสิ่งที่เราทุกคนสร้างขึ้นมาเอง และข่าวดีก็คือเราสามารถ “สร้างใหม่” ได้ด้วยตนเองเช่นกัน ดังนั้นหากสร้างความเคยชินอื่นแทนการสูบบุหรี่ การเลิกสูบบุหรี่ก็ไม่ใช่เรื่องยากจนเกินไป