การเรียนรู้ที่โรงเรียนเพลินพัฒนาจะเดินทางมาถึงสัปดาห์ที่ ๙ แล้ว สัปดาห์นี้เป็นสัปดาห์ที่นักเรียนจะต้องทำการ AAR การเรียนรู้ที่ผ่านมาของตน และก่อนที่ครูจะพานักเรียนเดินทางย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ในภาคเรียนนี้ คำถามที่ครูน่าถามตัวเองก่อนก็คือ “แผนการเรียนรู้ใดที่สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับตัวครูเองได้ดีที่สุด”
เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ทางช่วงชั้นที่ ๒ จึงคิดกิจกรรมให้ครูได้ทดลองทบทวนแผนการเรียนรู้ที่คุณครูเป็นผู้ออกแบบด้วยสายตาของผู้เรียน แล้วพิจารณาว่าตัวครูเองจะเรียนรู้ได้ดีที่สุดในหน่วยการเรียนรู้ใด พร้อมทั้งให้เหตุผลประกอบตามแนวทางที่ให้ไว้ ตามแนวทางคำถามต่อไปนี้
- กิจกรรมการเรียนรู้อะไรที่สร้างการเรียนรู้ให้ฉันได้มากที่สุด และดีที่สุด
- บรรยายลักษณะกิจกรรม
- เรียนรู้อะไรจากกิจกรรม
- จากการทำกิจกรรมนี้ ฉันพบว่าวิธีการเรียนรู้ที่ฉันถนัดคือ
- ฉันจะนำความรู้นี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างไรต่อตนเองและสังคม
What
คุณครูเหน่ง - อรุโณทัย คอวนิช คุณครูหน่วยวิชามานุษและสังคมศึกษา ชั้น ๔ เล่าถึงกิจกรรมการเรียนรู้ที่ทำให้ตนได้เรียนรู้มากที่สุดว่า คือ กิจกรรมขนน้ำ
Why
กิจกรรมนี้ทำให้ได้ฝึกการทำงานเป็นทีมในเวลาจำกัด ฝึกการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าอย่างฉับพลัน และยังช่วยให้ได้ข้อคิดการประหยัดน้ำทั้งจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกลุ่มย่อยในกลุ่มตนเอง และกลุ่มใหญ่ทั้งห้อง
How
กิจกรรมนี้ใช้เวลาทั้งหมด ๖ คาบ มีกติกาคือ นักเรียนทั้ง ๔ กลุ่มจะได้รับอุปกรณ์ คือ ถังน้ำพลาสติก ๒ ใบ ฟองน้ำ และอุปกรณ์สำหรับวัดปริมาณน้ำ ได้แก่ บีกเกอร์ และกระบอกตวง โดยถังใบแรกเป็นบ่อน้ำต้นทาง ที่ครูใส่น้ำไว้ ๓ ลิตร เท่ากันทุกกลุ่ม
ถังใบที่สอง เป็นบ่อน้ำปลายทางที่ตั้งอยู่ในหมู่บ้านของแต่ละกลุ่ม มีเวลา ๓ นาทีให้สมาชิกผลัดกันวิ่งไปใช้ฟองน้ำซับน้ำจากบ่อน้ำต้นทางกลับมาเก็บไว้ที่บ่อน้ำของหมู่บ้านให้ได้มากที่สุด
เมื่อครบเวลาแล้วให้นักเรียนทำการวัดปริมาณน้ำที่เก็บได้ วัดปริมาณน้ำต้นทาง และวัดปริมาณน้ำที่สูญเสียไประหว่างทาง ที่เมื่อนำมารวมกันแล้วควรได้เท่ากับ ๓ ลิตร
จากนั้นชวนให้นักเรียนคิดจากความเข้าใจของตนเองว่า ถ้าทุกคนได้แต่ใช้ และ ใช้น้ำโดยไม่คิดว่าจะมีน้ำเก็บไว้ในวันที่ขาดน้ำจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง หรือ ถ้าตื่นขึ้นมาแล้วไม่มี น้ำใช้จะเกิดผลกระทบอะไรบ้าง ให้คิดวิธีประหยัดน้ำของตนเอง
คาบต่อไปให้สืบค้นปริมาณน้ำจืดที่มีอยู่บนโลกใบนี้ ครูชวนเล่นเกมก่อนนำเข้าสู่การแก้ปัญหาร่วมกันทั้งกลุ่มย่อยและกลุ่มใหญ่ เช่น เกมจับมือเป็นปมและแก้ปมให้กลับมาเป็นวงกลมเหมือนเดิม และให้เด็กคนหนึ่งเป็นบ่อน้ำตรงกลาง ชวนกันคิดว่าถ้าทุกคนใช้น้ำ และเกิดปัญหาร่วมกันจะช่วยกันอย่างไรให้มีน้ำเก็บไว้ใช้ในบ่อน้ำได้นานๆ โดยไม่ส่งผลกระทบต่อชีวิต
นำข้อมูลที่ได้มาแลกเปลี่ยนกันทั้งกลุ่มย่อยและกลุ่มใหญ่ทั้งห้องโดยเขียนข้อมูลลงในวงกลม ๒ วง วงแรกข้อมูลของตนเอง และวงที่สองเป็นข้อมูลที่ได้จากการแลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน
ภาพความเข้าใจเกิดขึ้นจากการเปรียบเทียบให้เห็นว่า ถ้าน้ำที่มีอยู่เต็มบีกเกอร์ใหญ่ คือปริมาณน้ำบนโลกนี้ น้ำในบีกเกอร์เล็กจะเท่ากับปริมาณของน้ำจืดบนโลก = ๐.๓ % แบ่งเป็นน้ำในหลอดฉีดยา =๐.๒ % จะเท่ากับน้ำแข็งบนโลก และน้ำในชั้นบรรยากาศ น้ำเสีย น้ำใต้ดิน = ๐.๙๙ % เป็นน้ำที่ใช้ไม่ได้ ยังเหลือน้ำในหลอดหยดเพียง ๕ หยดที่เป็นปริมาณน้ำจืดที่สามารถนำใช้ได้จริง = ๐.๐๑ %
Key Success Factors
- วิธีการเรียนรู้ที่ทำให้ฉันเข้าใจเป็นการเรียนรู้ผ่านการลงมือทำ
- การตั้งคำถามของครู
- การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งกระบวนการกลุ่มที่เพื่อนพาฉันเรียน ทำให้ได้เรียนรู้วิธีที่เพื่อนๆ ชวนฉันประหยัดน้ำว่ายังมีอีกหลายวิธีที่มากมายกว่าที่ฉันคิด
