ควายบ้านเราเป็นควายลูกคอก ที่เลี้ยงไว้ไถนา ลากข้าว และนวดข้าว เลี้ยงไว้จนตายจากกันไปข้างหนึ่งเลยทีเดียว มันก็ออกลูกออกหลานมาเป็นสิบตัว ตากับยายผมมีลูกเก้าคน พอลูกๆ แต่งงานแยกครอบครัวไปก็แบ่งควายให้ไปคนละสองสามตัวทั้งตัวเมียตัวผู้ เพราะอาชีพของบ้านเราส่วนใหญ่ก็ทำนากันทั้งนั้น พอสนตะพายให้อีดำแล้ว ก็จะใช้เชือกยาวประมาณสี่ห้าเมตรผูกไว้ที่ตะพายของมันตลอดเวลาเพื่อเราจะได้ฝึกให้มันเคยชินกับคำสั่งใช้งานของเราต่อไป ในคอกควายใต้ถุนบ้านที่เสาบ้านจะมีเชือกยาวประมาณสองเมตรเอาไว้ผูกควายแต่ละตัว การผูกควายในคอกนี่น่าจะป้องกันไม่ให้มันเดินเกะกะรบกวนกัน ทุกตัวมันก็จะอยู่ในที่ของมัน ตอนกลางคืนเดือนมืดถ้าได้ยินเสียงควายเดินละก็ต้องรีบใช้ไฟฉายส่องเพราะบางทีอาจจะมีขโมยมาลักควาย...ถ้าควายหายพวกผู้ใหญ่ก็ออกติดตามกัน ก็พอจะมีเบาะแสอยู่บ้างว่ามันน่าจะอยู่ที่ใด แต่ส่วนใหญ่ไปพบก็เจอแต่เขากับหนัง....ครับ
พอสนตะพาย (ภาคใต้เขาเรียกเจาะหมูก แล้วเลื่อยเชียกไว้ให้มันคุ้น)
นึกอยากกลับไปเลี้ยงควาย
ขอบคุณท่านวอญ่า
ที่ร่วมแบ่งปัน เดี๋ยวนี้มีโรงเรียนสอนควายแล้ว แต่ก่อนต้องฝึกกันเองนะครับ......
...ท่านผู้รู้ช่วยตอบอาจารย์ โสภณ
ด้วยนะครับ..ผมเองก็ไม่ทราบเหมือนกันครับ อิ อิ..ไม่ทราบลวดที่เอามาล้อมควายนี่ เป็นลวดที่ต่อกับไฟฟ้าหรือแบตเตอรี่หรือเปล่า สมัยนี้เขามีคอกไฟฟ้าครับ ใช้ลวดล้อมเส้นเดียววัวควายไม่กล้าเข้าใกล้ลวดไฟจะดูดให้มันก็จะไม่เข้าใกล้..แต่ก่อนคอกควายใช้ลำต้นไผ่ไม่ต้องริดกิ่ง ริดหนามออก กั้นทำคอกก็เลยไม่มีปัญหา ไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้นครับ ขอบพระคุณครับอาจารย์
ถ้าได้ไปสุพรรณไปแวะชมควายแสนน่ารักและฉลาดได้ที่ บ้านควาย นะคะ ทั้งคุกเข่า เดินขึ้นบันได ฯ ทำได้อย่างน่ารักค่ะ และใครอยากขี่ควาย ก็ไปขี่ได้เลย ทั้งบนเกวียนและบนตัว หรือควายแคระก็มีให้ชม จะดำนา-ไถนา มีให้ทำทั้งนั้น ประชาสัมพันธ์ ให้ควายเลยค่ะ ชมแล้วได้ยิ้มและหัวเราะ และจะไม่มีใครว่า ควาย โง่ด้วย ไม่ชอบได้ยินคำว่า "โง่เหมือนควายเลย "จริงๆแล้ว หากได้ไปชมการแสดงที่บ้านควายแล้วจะทึ่งว่าควายทำได้อย่างไรไม่โง่อย่างที่ทุกคนนำไปเปรียบเทียบด่า มันมีบุญคุณต่อคนมาก ทั้งเป็นอาหารที่อร่อย ไถนาเพื่อได้ปลูกข้าว ขอบคุณทุกบันทึกเรื่อง ควาย นะคะ
สวัสดีครับอาจารย์ กานดา
ขอบคุณที่ให้กำลังใจและร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่อง ควาย ...เป็นบันทึกจากความทรงจำที่เคยเป็นเด็กเลี้ยงควาย ครับ...
น่าสงสารทั้งควายและเจ้าของ..แสดงว่าโจรพวกนี้ไม่ใช่ชาวนาด้วยกันเองนะคะ
สวัสดีครับอาจารย์ นงนาท
เมื่อก่อนแถวนั้นไม่มีถนน มีแต่ทุ่งนาและลำคลอง ไกลหูไกลตาเจ้าหน้าที่บ้านเมือง ในถิ่นห่างไกลยังมี"คน"ที่ชาวบ้านเรียกว่า"เสือ"...ครับ...