แผนการจัดการเรียนรู้
กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ ชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1
มาตรฐานที่ ค 1.1 เรื่อง ทศนิยมและเศษส่วน
สาระ พื้นฐาน ชื่อรายวิชา คณิตศาสตร์ รหัสวิชา ค 31101
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง การคูณและการหารทศนิยม จำนวน 2 คาบ
- 1. สาระสำคัญ
การคูณทศนิยม มีวิธีการเช่นเดียวกับการคูณจำนวนเต็ม แล้วใส่จุดให้ถูกที่ คือจำนวนตำแหน่งทศนิยมของผลคูณเท่ากับผลบวกของจำนวนตำแหน่งทศนิยมของตัวตั้งและตัวคูณ
การหารทศนิยม การหารทศนิยมด้วยจำนวนนับ ใช้หารแบบการหารจำนวนนับด้วยจำนวนนับ แต่ใส่จุดทศนิยมที่ผลหารให้ตรงกับตำแหน่งจุดทศนิยมของตัวตั้งเสมอ ส่วนการหารทศนิยมด้วยทศนิยมทำได้โดยเปลี่ยนตัวหารให้เป็นจำนวนนับเสียก่อนแล้วใช้หลักการเช่นเดียวกัน
- 2. ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
2.1 บวก ลบ คูณ หารเศษส่วนและทศนิยมได้
2.2 อธิบายผลที่เกิดขึ้นจากการบวก การลบ การคูณและการหารเศษส่วนและทศนิยม พร้อมทั้งบอกความสัมพันธ์ของการดำเนินการได้
2.3 ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคำตอบที่ได้
- 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ปลายทาง
หาผลคูณ ผลหารของทศนิยมที่กำหนดให้ได้
- 4. จุดประสงค์การเรียนรู้
4.1 ด้านความรู้ (K) นักเรียนสามารถ
4.1.1 หาผลคูณ ผลหารของทศนิยมที่กำหนดให้ได้
4.1.2 บอกความสัมพันธ์ของการคูณและการหารทศนิยมได้
4.1.3 อธิบายผลที่เกิดขึ้นจากการคูณและการหารทศนิยมได้
4.1.4 ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของผลคูณและผลหารทศนิยมที่ได้
4.2 ด้านทักษะ (P) นักเรียนมีความสามารถ
4.2.1 มีความสามารถในการแก้ปัญหา
4.2.2ในการให้เหตุผล
4.3 ด้านเจตคติ (A) นักเรียน
4.3.1 มีความสนใจใฝ่รู้
4.3.2 มีความมีเหตุผลและเชื่อมั่นในตนเอง
4.3.3 มีระเบียบรอบคอบ
5. สาระการเรียนรู้
ทศนิยมและการเปรียบเทียบทศนิยม
- ค่าประจำหลักของทศนิยม
- ค่าสัมบูรณ์ของทศนิยม
- การเปรียบเทียบทศนิยม
6. กระบวนการจัดการเรียนรู้
¶ การเรียนแบบร่วมมือ
¶ การเรียนแบบค้นพบ
7. กิจกรรมการเรียนรู้
คาบเรียนที่ 1
ขั้นนำ
- ทบทวนการคูณจำนวนเต็ม โดยกำหนดโจทย์บนกระดานแล้วให้นักเรียนช่วยกันตอบดังนี้
1) =
2) =
3) =
4) =
ขั้นสอน
- ทบทวนการคูณทศนิยมที่เป็นบวกว่ามีวิธีการเช่นเดียวกันกับการคูณจำนวนเต็มบวกหรือจำนวนนับแล้วใส่จุดทศนิยมให้ถูกที่โดยนับจำนวนตำแหน่งทศนิยมของตัวตั้ง และตัวคูณรวมกันเป็นจำนวนตำแหน่งทศนิยมของผลคูณ พร้อมทั้งยกตัวอย่างให้นักเรียนทำดู
- ให้นักเรียนช่วยกันหาผลคูณของทศนิยมที่เป็นบวกด้วยทศนิยมที่เป็นบวก 1 - 2 ข้อ อภิปรายผล
เพื่อสรุปว่า
การคูณทศนิยมที่เป็นบวกด้วยทศนิยมที่เป็นบวก จะได้คำตอบเป็นทศนิยมที่เป็นบวก และมีค่าสัมบูรณ์เท่ากับผลคูณของค่าสัมบูรณ์ของ 2 จำนวนนั้น
- ให้นักเรียนหาผลคูณของทศนิยมที่เป็นลบด้วยทศนิยมที่เป็นลบ 3 - 4 ข้อ เช่น
ตัวอย่าง จงหาผลคูณ (-3.45) × (-0.017)
วิธีทำ 345
17
2415
345
5865
ดังนั้น (-3.45) × (-0.017) = 0.05865
แล้วอภิปรายเพื่อสรุปว่า
การคูณทศนิยมที่เป็นลบด้วยทศนิยมที่เป็นลบ จะได้คำตอบเป็นทศนิยมที่เป็นบวก และมีค่าสัมบูรณ์เท่ากับผลคูณของค่าสัมบูรณ์ของสองจำนวนนั้น
- กำหนดโจทย์การคูณทศนิยมที่เป็นบวกด้วยทศนิยมที่เป็นลบ ให้นักเรียนช่วยกันหาคำตอบ 3 - 4 ข้อ ดังนี้
1) 18.05 (-1.08)
2) 1.15 (-0.045)
3) 23.14 (-0.99)
4) 0.04 (-6.25)
แล้วอภิปรายกันเพื่อสรุปให้ได้ว่า
การคูณทศนิยมที่เป็นบวกด้วยทศนิยมที่เป็นลบ จะได้คำตอบเป็นทศนิยมที่เป็นลบ และมีค่าสัมบูรณ์เท่ากับผลคูณของค่าสัมบูรณ์ของสองจำนวนนั้น
- กำหนดโจทย์การคูณทศนิยมที่เป็นลบด้วยทศนิยมที่เป็นบวก 3 - 4 ข้อ ให้นักเรียนช่วยกันหาคำตอบแล้วอภิปรายกันเพื่อสรุปว่า
การคูณทศนิยมที่เป็นลบด้วยทศนิยมที่เป็นบวก จะได้คำตอบเป็นทศนิยมที่เป็นลบและมีค่าสัมบูรณ์เท่ากับผลคูณของค่าสัมบูรณ์ของสองจำนวนนั้น
- ให้นักเรียนช่วยกันเขียนสรุปหลักเกณฑ์การคูณทศนิยมบนกระดานดำ ให้ได้ใจความดังนี้
หลักเกณฑ์การคูณทศนิยม
1) การคูณระหว่างทศนิยมที่เป็นบวกให้นำค่าสัมบูรณ์มาคูณกันแล้วตอบเป็นจำนวนบวก
2) การคูณระหว่างทศนิยมที่เป็นลบให้นำค่าสัมบูรณ์มาคูณกันแล้วตอบเป็นจำนวนบวก
3) การคูณระหว่างทศนิยมที่เป็นบวกกับทศนิยมที่เป็นลบ ให้นำค่าสัมบูรณ์มาคูณกันแล้วตอบเป็นจำนวนลบ
- ให้นักเรียนหาผลคูณต่อไปนี้ อย่างรวดเร็ว เช่น
1) 2×(-0.5) 2) (-4)×2.5 3) (-1.5)×(-0.6)
- ให้นักเรียนทำแบบฝึกหัด 1.3 ก ในหนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐานคณิตศาสตร์ ม. 1 เล่ม 2
ขั้นสรุป
- นักเรียนร่วมกันสรุปว่า
1) การคูณระหว่างทศนิยมที่เป็นบวกให้นำค่าสัมบูรณ์มาคูณกันแล้วตอบเป็นจำนวนบวก
2) การคูณระหว่างทศนิยมที่เป็นลบให้นำค่าสัมบูรณ์มาคูณกันแล้วตอบเป็นจำนวนบวก
3) การคูณระหว่างทศนิยมที่เป็นบวกกับทศนิยมที่เป็นลบ ให้นำค่าสัมบูรณ์มาคูณกันแล้วตอบเป็นจำนวนลบ
คาบเรียนที่ 2
ขั้นนำ
- ทบทวนจำนวนตรงข้ามของจำนวนเต็มและการลบจำนวนเต็ม พร้อมทั้งยกตัวอย่างประกอบ
ขั้นสอน
- ทบทวนการหารจำนวนเต็มใดๆ พร้อมทั้งยกตัวประกอบ
- กำหนดโจทย์การหารทศนิยมด้วยจำนวนเต็ม ให้นักเรียนหาคำตอบ โดยการหารยาว 2 ข้อดังนี้
1) 48.312 ÷ 35 2) 0.0089 ÷ 15
แล้วช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง
- กำหนดโจทย์การหารทศนิยมที่เป็นบวกกับทศนิยมที่เป็นบวก ให้นักเรียนบอกวิธีการหาผลลัพธ์ว่าต้องทำอย่างไรบ้าง (ทำตัวหารให้เป็นจำนวนเต็มบวกโดยคูณทั้งตัวตั้งและตัวหารด้วย 10,100, 1000, ...) เช่น
0.597÷1.5 = = =
46.3421÷0.79 = = =
แล้วให้นักเรียนแสดงวิธีการหาคำตอบด้วยการหารยาว
- ให้นักเรียนพิจารณาการหาผลหารของทศนิยมใดๆ เช่น
ตัวอย่าง จงหาผลหาร (-3.45)÷0.5
โดยให้นักเรียนหาผลหารของค่าสัมบูรณ์ของ -3.45 และ 0.5 ก่อนดังนี้
3.45÷0.5 = = = = 6.9
แล้วถามนักเรียนว่า 6.9×0.5 ได้คำตอบเท่าไร (3.45)
6.9×0.5 = -3.45 ใช่หรือไม่ (ไม่ใช่)
จะต้องนำจำนวนใดมาคูณกับ 0.5 จึงจะได้ 3.45 (-6.9)
ดังนั้น (-3.45)÷0.5 ได้เท่าไร (-6.9)
หมายเหตุ ถ้านักเรียนตอบไม่ได้หรือไม่เข้าใจครูควรทบทวนการเปลี่ยนการหารให้อยู่ในรูปการคูณก่อน
6. ให้นักเรียนหาผลหารต่อไปนี้
1) -0.36÷0.3
2) 1.24÷(-0.04)
3) (-0.348)÷(-0.12)
ให้นักเรียนช่วยกันสรุปหลักเกณฑ์การหารทศนิยมใดๆ ว่ามีหลักเช่นเดียวกับการหาร จำนวนเต็มใดๆ ที่เรียนมาแล้ว โดยเขียนบนกระดานดำ แล้วให้นักเรียนจดลงสมุด ดังนี้
หลักเกณฑ์การหารทศนิยมใด
1) การหารระหว่างทศนิยมที่เป็นบวก ให้นำค่าสัมบูรณ์มาหารกัน แล้วตอบเป็นจำนวนบวก
2) การหารระหว่างทศนิยมที่เป็นลบ ให้นำค่าสัมบูรณ์มาหารกัน แล้วตอบเป็นจำนวนบวก
3) การหารระหว่างทศนิยมที่เป็นบวกกับทศนิยมที่เป็นลบให้นำค่าสัมบูรณ์มาหารกัน แล้วตอบเป็นจำนวนลบ
7. กำหนดโจทย์การหารทศนิยมใดๆ ที่เป็นการหารลงตัว มีผลหารเป็นทศนิยม และมีเศษเป็น 0
ให้นักเรียนหาคำตอบ โดยช่วยกันแสดงวิธีทำด้วยการหารยาวบนกระดานดำ เช่น
ตัวอย่าง จงหาผลหาร (-0.25965)÷4.5
วิธีทำ (-0.25965)÷45 = (-2.5965)÷45
0.0577
45)2.5965
225
346
315
315
315
ดังนั้น (-0.25965)÷4.5 = -0.0577
ตอบ -๐.๐๕๗๗
ตัวอย่าง (-0.5995) ÷ (-0.11)
วิธีทำ (-0.5995) ÷ (-0.11) = (-59.95) ÷ (-11)
5.45
11)59.95
55
49
44
55
55
ดังนั้น (-0.5995) ÷ (-0.11) = 5.45
ตอบ ๕.๔๕
- ให้นักเรียนทำแบบฝึกหัด 1.3 ข ในหนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐานคณิตศาสตร์ ม. 1 เล่ม 2
ขั้นสรุป
- ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปว่า
1) การหารระหว่างทศนิยมที่เป็นบวก ให้นำค่าสัมบูรณ์มาหารกัน แล้วตอบเป็นจำนวนบวก
2) การหารระหว่างทศนิยมที่เป็นลบ ให้นำค่าสัมบูรณ์มาหารกัน แล้วตอบเป็นจำนวนบวก
3) การหารระหว่างทศนิยมที่เป็นบวกกับทศนิยมที่เป็นลบให้นำค่าสัมบูรณ์มาหารกัน แล้วตอบเป็นจำนวนลบ
- 8. สื่อการเรียนรู้ / แหล่งการเรียนรู้
หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐานคณิตศาสตร์ ม. 1 เล่ม 2
- 9. การวัดและประเมินผล
9.1 วิธีการ
9.1.1 สังเกตจากพฤติกรรมระหว่างเรียน
9.1.2 สังเกตจากการทำใบงานที่ 1 และ 2
9.1.3 สมุดแบบฝึกหัด
9.2 เครื่องมือ
9.2.1 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนระหว่างเรียน
9.2.2 ใบงานที่ 1 และ 2
9.2.3 สมุดแบบฝึกหัด
9.3 เกณฑ์
9.3.1 แบบสังเกตพฤติกรรมระหว่างเรียน
ความร่วมมือในการตอบคำถาม 2 คะแนน
ความสนใจและตั้งใจเรียน 2 คะแนน
การร่วมเสนอความคิดเห็น 2 คะแนน
การให้เหตุผล 2 คะแนน
การสื่อสาร และสื่อความหมาย 2 คะแนน
สรุปผลการประเมิน
คะแนนรวม 6-10 คะแนน ผ่านเกณฑ์การประเมิน
9.3.2 ใบงานและสมุด
ทำถูก 80 % ขึ้นไป ดีมาก
ทำถูก 70-80 % ดี
ทำถูก 60-70 % ปานกลาง
ทำถูกน้อยกว่า 60 % ต้องปรับปรุง
- 10. บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้
ผลการสอน
....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
ปัญหา/ อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................