ผมได้ฟังคุณกำจรเดช สดแสงจันทร์ร้องเพลงยวนเคล้าในตับพระลอคลั่งของกรมศิลปากรแล้วรู้สึกชอบมาก เพราะลีลาทำนองของเพลงยวนเคล้า ๒ ชั้น สั้นกระทัดรัด ไพเราะเพราะพริ้ง ทั้งน้ำเสียงและลีลาการร้องของคุณกำจรเดช สดแสงจันทร์ก็ไพเราะสุดยอด เมื่อสิ้นครูแจ้ง คล้ายสีทองแล้ว ผมเห็นว่าคุณกำจรเดชนี่แหละที่ร้องเพลงไทยได้จับใจที่สุด (ท่านผู้อ่านจะทดลองฟังเสียงร้องของคุณกำจรเดช สดแสงจันทร์ ในตับพระลอคลั่งได้ http://www.4shared.com/audio/ChO0WiFl/___online.htm
โดยเพลงยวนเคล้าเป็นเพลงที่ ๒ ในตับดังกล่าว เนื้อร้องเพลงยวนเคล้าในตับพระลอคลั่งมีดังนี้
“ลอยลง ตรงอาสน์ ราชประทับ พลัดตกปับ ลงพาน หมากพระศรี
พระโอษฐ์เปรี้ยว เสียวกระสัน ขึ้นทันที หยิบพระศรี เสวยยัน สั่นพระองค์”
เพลงยวนเคล้า ๒ ชั้น เป็นเพลงที่หม่อมหลวงต่วนศรี วรวรรณ (พ.ศ. ๒๔๑๗-๒๕๑๗) ได้แต่งขึ้นสำหรับร้องในการแสดงละครเรื่องพระลอ พระนิพนธ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ทำนองของเพลงอ่อนหวาน เยือกเย็น ไพเราะ รำพึงรำพัน ต่อมาเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๑ หลวงประดิษฐ์ไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) ได้แต่งขยายเป็น ๓ ชั้น และตัดลงเป็นชั้นเดียวจนครบเถา วงสุนทราภรณ์ได้เอาทำนองยวนเคล้า ๓ ชั้น มาดัดแปลงเป็นเพลงไทยสากลชื่อเพลง “ดีกันนะ” คำร้องโดยสมศักดิ์ เทพานนท์ ทำนองดัดแปลงโดยธนิต ผลประเสริฐ วินัย จุลละบุษปะ-ชวลี ช่วงวิทย์ ขับร้อง
เป็นที่น่าเสียดายว่าเพลงยวนเคล้า ๒ ชั้น (ที่ไพเราะอย่างยิ่ง) ยังไม่มีการนำเสนอให้เป็นบทเรียนขับร้องสำหรับนักเรียน หรือให้คนทั่วไปได้ขับร้อง (เพราะร้องได้ไม่ยากนัก) ผมจึงได้น้อมนำเอาคำกลอนธรรมะของพระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ พ.ศ. ๒๔๔๙-๒๕๓๖) ในบท “เป็นมนุษย์หรือเป็นคน” ซึ่งมีว่า
"เป็นมนุษย์เป็นได้เพราะใจสูง เหมือนหนึ่งยูงมีดีที่แววขน
ถ้าใจต่ำเป็นได้แต่เพียงคน ย่อมเสียทีที่ตนได้เกิดมา”
ซึ่งมีความหมายที่ดียิ่งในเชิงศีลธรรมและปรัชญา มาเป็นคำร้องของเพลงยวนเคล้า ๒ ชั้น และบรรจุไว้ในเพลงไทยคาราโอเกะสำหรับนักเรียน
ผังการร้องเพลงยวนเคล้า ๒ ชั้น
|
---ฉิ่ง |
---ฉับ |
---ฉิ่ง |
---ฉับ |
---ฉิ่ง |
---ฉับ |
---ฉิ่ง |
---ฉับ |
|
---- |
(๑)เป็น |
---- |
มนุษย์ |
---- |
เป็น |
---- |
ได้ |
|
(๒)ถ้าใจ |
ต่ำ |
เป็น |
ได้ |
||||
|
|
(เออเออ |
---- |
---เออ) |
---- |
--- |
(เออ |
---- |
|
*--เออเอย) |
(๑)เพราะใจ |
---- |
สูง |
เหมือนหนึ่ง |
ยูง |
มี |
ดี |
|
(๒)แต่เพียง |
คน |
ย่อมเสีย |
ที |
ที่ |
ตน |
||
|
---- |
(๑)ที่แวว |
ขน |
เอย |
(เออ |
---- |
---- |
---เอย) |
|
(๒)ได้เกิด |
มา |
เอย |
*บรรทัดนี้ร้องได้อีกแบบหนึ่ง
|
---- |
เอย) |
(๑)เพราะใจ |
สูง |
เหมือน |
หนึ่งยูง |
มี |
ดี |
|
(๒)แต่เพียง |
คน |
ย่อม |
เสียที |
ที่ |
ตน |
ลองฟังอาจารย์กิจจา สันซัง ร้องเพลงยวนเคล้า ๒ ชั้น ด้วยเนื้อร้อง “เป็นมนุษย์หรือเป็นคน”
วิพล นาคพันธ์
๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๔
